Zagoria, publicistikë

nga Kristaq F. Shabani prej Mon Jul 21, 2008 11:55 am

“Intelekt 2001…”organ periodik kulturor, letrar dhe historik i intelektualëve zagoritë nw Gjirokastër. Botohet në kujdesin e Lidhjes së Krijuesve “PEGASI” ALBANIA Viti i Katërt i botimit Nr. 8 Dhjetor 2007 – Janar 2008 E-mail pegasi2003@yahoo.com , kristaq_f_shabani@yahoo. com

Lajm mediatik

Dalin edhe dy gazeta të tjera periodike, pas botimit të gazetave “Hoshteva”, ‘Lliari”, “Nivani”, Sheperi”. Ato janë “Zheji” dhe “Doshnica”. Një lëvizje tërë nerv mediatik, e cila duhet të impulsohet edhe nga gazeta “Zagoria”, e cila duhet të “kënaqet” për simotrat e saj të vogla dhe t’i propagandojë, pasi këto janë vlera të mediatikës zagorite. Nisma të gjera të intelektualëve zagoritë prestigjiozë në Gjirokastër. Lidhja e Krijuesve “PEGASI”, Albania, me gazetën e saj kryesore “PEGASI” ka impulsuar edhe gazeta të tjera si: “Labova e Kryqit”, “Rrëza- prolog”, “Katundishta”, “Dorian”, “Impuls”, “Sprova” e tjera. Shfaqet dhe një botim i ri periodik i gazetës “Fshati perandor- Qestorati”. Por nuk mbaron me kaq nuk duhet harruar gazeta tjetër periodike “Çiltër” dhe “Falim e shpresojmë”. Një bum mediatik.

Editorial

Shfaqja e parë e bukur dhe e ngjyrshme me diell

Çfarë ka ndryshuar dhe çfarë nuk ndryshon?

Shpesh herë ka debate të karakterit impulsiv, të cilat i japin frymëmarrjen jetës sociale, ku determinojnë edhe përfaqësueset tipike të saj, Shoqatat. Këto Shoqata kanë tashmë edhe organet e tyre folëse, mediatike, të cilat flasin duke përcjellë te komuniteti, të cilin përfaqësojnë e më gjerë vizione, objeksione si dhe pasqyrojnë jetën aktive… Por krahas dukurive pozitive vërehen edhe mangësi, të cilat vijnë si rrjedhojë e mos gjallërisë, e mos organizimit të veprimtarisë me një planifikim real dhe të mundësuar. Shumë pak pasqyrohet jetesa e emigrantëve , kudo që ndodhen, të cilët janë integruar në komunitete, që posedojnë civilizim, qytetërim dhe kulturim të tejskajshëm. Këta natyrisht janë njerëzit e avangardës kulturore dhe ata, që sjellin të mira materiale, pasi kur “krijohet buxheti” shtetëror gjithmonë shtohet + e ardhura ekonomike, që vjen si rrjedhojë e punës së madhe, të ardhurave financiare të tyre. Kjo duhet evidentuar dhe duhet reklamuar… Po shteti çfarë bën që të ruajë këtë të ardhur financiare të vijueshme? S’i procedohet që të fitojnë “statuse” të emigrantit” në ato vende në të cilat është emigruar. Në këtë aspekt bëhet pak, për të mos thënë aspak. Zëri nuk ngrihet, por mjaftohet me hapat, që hidhen e çhidhen nga qeveritë e vendeve, ku ka emigrantë të shumtë edhe shqiptarë. Kësaj i thonë të fitohet çfarë të fitohet! Por problemi ynë shqetësues është si e përballojmë ne urinë kulturore, që krijohet me distancimi nga vendi amë. Çuditërisht edhe media të nivelit të lartë elektronik si TOP CHANNEL, që përhapin disiplinarisht dhe me nivele shumë të larta transmetimi, duke poseduar një logjistikë, që shumëkush nga vendet e tjera do ta kishin zili, shënjestrohet? Ky sens është i papranueshmë. Por ne kemi si qëllim që të pasqyrojmë si punohet për të siguruar lidhje me emigrantë, që banojnë në SHBA, Itali, Greqi, vendet perëndimore e tjerë? Ndërsa tek ne bëhet një punë e mirë në organizimin e dërgimit të kujtesës së shkruar të librave të ndryshëm zagoritë, të cilët janë të shumtë, që emigrantët të kontaktojnë dhe të ndjejnë frymëmarrjen e vendit, jo vetëm ata, por edhe ata, që janë në formim kulturor, për përcjellje të traditës. Kështu është realizuar njohja me traditën, me zhvillimet e letërsisë zagorite, rolin, që jep ajo në lëtërsinë e vendit si dhe konkurrimi i saj në aspektin kombëtar, ku është sinkronizuar një shkëmbim universal vlerash. Po kështu në Gjirokastër, Tepelenë, Përmet, Sarandë, Fier, Durrës bëhet një punë e organizuar për të propaganduar vlerën e librave të shkruar, organet, që dalin dhe substrati i tyre. E theksojmë se në qendër, në metropol, Tiranë, ku është dhe qendra e Shoqatës “Zagoria” , bëhet një punë e plogët , për të shfrytëzuar në interes të reklamimit dhe publikimit të veprave dinjitoze ku sot krenimi është i dukshmë. Shpesh reklamohen mediokritete, që në kontekstin e vlerës mbeten mjaft prapa. Kështu mund të thuhet edhe për prezantimet e librave të reja, forma të gjetura analitike që të tregojnë inteligjencën prezente të krijuesve zagoritë… Kësaj duhet t’i mëshohet, për të mbrojtur pronat intelektuale. Ai ose ajo, që është e para duhet t’i hapet rrugë dhe të mos vijojmë me mendësira sakate, duke stimuluar dhe nxjerrë në faqet e gazetës edhe “Zagoria” krijime të karakterit jo profesional dhe jo përfaqësues. Krahas kësaj duhet të evidentojmë se duhet t’i mëshohet edhe prezantimit apo analitikave të librave në vendet, ku jetojnë emigrantë. Pra vlerësim të vlerave reale e jo të pëlqesave dhe akrobacive të dështuara. Ka kërkesa nga komunitetet e ndryshme të emigrantëve për të pasqyruar jetën gjallësore të tyre; ka gjithashtu mendime, që sjellin risi në shkollimin, kulturimin dhe format e veprimtarisë, në hapjen e faqeve të Internetit për të mësuar brenda kohëve rekord të reja nga treva dhe ku veprojnë komunitetet zagorite. Është e pafalshme që gazeta jonë “Zagoria” nuk ka E mail (postë elektronike). Pse mendësi të tejkaluara? Hapja e një E- mail është ushqyese. Po kështu tashmë është e kapërcyer formati i shkrimeve, të cilat s’thonë asgjë dhe shkruhet sa për të mbushur faqet me një gjatësi lumi e me fjalë lumi! Është e mira që nga komuniteti të përzgjidhen njerëz, që janë adapt, por shpesh herë në faqe të gazetës edhe tonës shihen njerëz, të cilat e kanë thënë dikur fjalën etyre dhe tashmë, duhet të lirojnë vendin. Gazeta “Zagoria” është gjithëpërfshirëse dhe e të gjithëve, pa separatizma dhe idhullime. Duhet të kthehet në një gazetë komuniteti që të flasi ëmbël dhe qartë, me një dinamikë të madhe dhe me një arsenal më të madh evidentimi. Këto që shprehim nuk do të thotë që eliminojnë edhe punët e mira, që janë bërë. Domosdo që do të flitet edhe për traditën dhe përfaqësuesit e saj, por duhet të duken shkrepëtime të së resë, që kërkon studim analik dhe një psikologji të re mendimi dhe trajtesë morale, për të folur bukur e gjallë. Shumë krijues kanë botuar te “ALBIN”, por çfarë ka bërë “Albini” për të propaganduar këtë zell të madh të krijuesve, që botojnë te kjo shtëpi botuese? Format janë të shumta, nuk duhet t’i mëshohet vetën përftesës , por edhe reklamës. Shpesh herë në gazetën “Zagoria” shfaqen disa “orakuj”, të cilët hedhin probleme, apo lavdërojnë punët e tyre, duke treguar një superioritet “mendimor”, siç e gatuajnë ata në mendësitë e tyre, por flet e kundërta. Ata zhduken si kometë! Është koha për të marrë kthesimin si dhe për të tërhequr në Shoqatrën “ Çajupi” njerëz të moshave të reja, për të bërë një harmonizim të këndshëm dhe shumë ekzigjent, pasi zagoriteët dhe zagoritet gëzojnë reputacion intelektual dhe janë buronja të intelektualizmit, zbatues të normave më të përparuar të civilizimit, qytetërimit. Kjo buron edhe nga shëndoshja fine e mendësive të tyre konkurruese në çdo fushë. Duhet të eliminohen ca “llafollogë”, që s’kanë mendim dhe që parashikojnë si “orakuj Delhi” se çfarë do të ndodhë në të ardhmen e Zagorisë, duke hedhur e hedhur letrat me “xhol” si dhe duke kthyer filxhanet për fatin e Njerkës! Këta njerëz , s’kanë lidhej fare me “organogramën “ zagorite dhe vetë çuditen me lindjen etyre në një truall të panjohur e pa ‘identitet”. Disa të tjerë tundin kokët e boshuara dhe bëjnë liderin, kur kanë kohë që i ka zënë fushata e plasaritjes!

22 korrik 2007
[b]Mungojnë VIPAT dhe PUSHT+ TETARËT në festën e KRAHINËS INTELIGJENTE[/b]

Zhvillohet festa e çlirimit të krahinës, por mungojnë VIPAT…

S’mund të hidhen VIPAT një ditë në krahinën e tyre… të takohen me bashkëkrahinasit e tyre që banojnë në krahinë dhe nuk e lënë këtë vend të bukur , të virgjër, të zbrazet. A mund të zbrazet vendi i bukur? Të gjithë pusht+ tetarët nuk kanë kohë, pasi e diela është ditë pushimi. Mungon Prefekti i Qarkut të Gjirokastrës, mungon Kryetari i Këshillit të Qarkut, mungojnë VIPAT! Prezent vetëm deputeti aktual z. Vangjel Tavo… Themi që pasi përfundojnë zgjedhjet vendoset “Mbreti”, “Mbretëresha”, “Torrja”, “Kali “ dhe Ushtari” nëpër vende. (Çudi si nuk ka ujk fusha e shahut!” Ata, që janë zgjedhur, apo emëruar janë të të gjithëve dhe punojnë për të gjithë…

Zagori, 22 korrik 2007, asnjë pushtetar të gëzojë me zagoritët… në festën e tyre. A janë ata të çliruar apo ende mbahen të lidhur me “zinxhirë”?

Shpesh herë krenohen edhe disa VIPA, të cilët thonë : “Jemi nga Zagoria!” Si duket kapardisen me Andon Zako Çajupin, që e njohin të gjithë, ndërsa VIPAT e SOTËM, DO TË SHNDËRROHEN NË ÇVIPA TË NESËRM!… Zagoritët prapë do të festojnë edhe pa ta. Çlirimi është çlirim dhe nuk i vendosim emërtim tjetër! Çuditërisht mungonin dhe përfaqësuesit e të zellshmëve organizata veteranësh dhe familje dëshmorësh! Po partitë ku i kishin përfaqësuesit e tyre? Do të vijë prapë koha e votës….

Fjala e rastin e Kryetares së Komunës, fjala e Sekretarit të Përgjithshëm të Shoqatës Çajupi, përshëndetje nga Dr. Emil Qirko (Përshëndetja e fundit që do të mbahet mend nga ky intelektual i nderuar dhe i papërsëritshëm,…). Gëzim, këngë dhe valle, ujë të freskët të gurrës së Nivanit, drekë dhe gëzim zagoritësh të ardhur nga gjithë vendi, publikim të veprës së fundit të Peço Kagjinit, shpërndarje gazetash si “Sheperi”, “Nivani”, “Lliari” si dhe libra të autorëve zagoritë, ngritje shëndetesh për LUGINËN E KATËR GRYKAVE…. Këshilli i Komunës në bashkëpunim me Shoqatën Atdhetare – Kulturore Çajupi” organizoi, megjithë mungesën e vipave të vegjël, një festë entuziazte…

nga Kristaq F. Shabani prej Mon Jul 21, 2008 11:56 am

Një veprimtari që duhet ripërsëritur

« Balta më e ëmbël se mjalta »

« Zagorinë ta kujtoni se atje është embrioni… »

nga Dr. Mitro Vllahu, kryetar i këshillit botues

Fori Bici, ekonomist i lauruar me « Çmimin e Karrierës »

Komuniteti zagorit në Gjirokastër më datën 22.12.2006, në orën 18.00, organizoi te Restorant « Arra », në Gjirokastër, një veprimtari me titull shumë domethënës : « Balta më e ëmbël se mjalta », me rastin e festave të Krishtlindjeve dhe festës tradicionale të Vitit të Ri. Dega e Shoqatës Atdhetare – Kulturore « Çajupi », e shquar në ndërmarrjen e këtyre veprimtarive pikante, arriti që, në këtë veprimtari të kombinuar, të përcjellë mesazhe të një komuniteti intelektual, i cili po jep një kontribut të madh në komunitetin gjirokastrit. « Ne me punën gjallore, intelektuale dhe dimensionale kemi treguar, parasëgjithash, se ç’mund të bëjë një komunitet i zgjuar, i cili jo vetëm ecën me progresivitet në rrugën e demokratizimit të shoqërisë, por është dhe shembull në të gjitha drejtimet. Këtë e vërtetojnë më së miri treguesit demokratikë. « Zagoritët në Gjirokastër shquhen për potencialin intelektual, për aftësinë profesionale, për kontributin shoqëror, për përcjelljen e traditës dhe të kujtesës historike, për respektimin e gjithë legjislacionit e mbi të gjitha për qytetërimin dhe etikën, » - u shpreh Sekretari i Degës së Shoqatës, Ing. Jorgo Ndreu, njëkohësisht edhe Kryeredaktor i gazetës « Intelekt 2001… » . Mandej ai vijoi : « Viti 2007 për komunitetin zagorit ka pasur mjaft evenimente dhe kontribute. Përmend këtu daljen e një sërë veprash, duke shquar librin monografik « Perla - profil i biskuar » (ZAGORIA) i shkrimtarit Kristaq F. Shabani, që është një kontribut madhor në të gjitha fushat dhe trajton katërcipërisht Zagorinë dhe pontecialet e saj. Ky libër duhet të jetë pronë e bibliotekës të çdo zagoriti. Po kështu gjatë këtij viti në dorë të lexuesit kanë rënë edhe botimet e tjera të zagoritëve Pandeli Suli « Ëngjëlli dhe demoni », « Balta më e ëmbël se mjalta » e autorit Koço Mandi si dhe libri i zhejotit Jani Ballo « Po nis bletën ». Këto vepra shpalosin faqe të reja në historinë zagorite, duke dhënë një panoramë tjetër njohëse . Ne duhet të krenohemi që në Gjirokastër zëmë vendin e parë në procesin botues, në përcjelljen e kujtesës historike te brezat ».

Në këtë kuadër autorët shprehën falënderimet për pritjet, që u kanë bërë veprave të tyre dhe dhuruan mjaft libra te veprimtarë të shquar e të dalluar në veprimtarinë e shoqatës. Pjesëmarrja në këtë veprimtari e zonjës Shaniko Bici dhe dhurimi i disa librave monografikë « Jetari » të shkrimtarit Kristaq F. Shabani, ishte shumë i motivuar dhe domethënës, pasi Vasil Bici është shpallur « Kryetar Nderi » i Degës Gjirokastër.

Në këtë takim interesant dhe me karakter dëfryes u ngritën mjaft dolli për lidhësinë, për traditën dhe për ecurinë. U bënë mjaft përshëndetje dhe urime për Krishtlindjet dhe Vitin e Ri 2007. Domethënëse ishte fjala e këngëtarit të dëgjuar Sotir Menkshi, i cili kishte përgatitur edhe një tekst kënge për grupin, tashmë të krijuar në Gjirokastër të këngës zagorite me përfaqësues tipikë të vjetër e të rinj për të vijuar traditën e këngës. Në sallë shpërthyen emocione, kur Sotir Menkshi me këngëtarët e tjerë morën këngën e re : « Qasuni, shokë, të këndojmë një këngë të re, për Zagori e për Mëmëdhe… » ose refreni aq i bukur e kuptimplotë : « Zagorinë ta kujtoni, se atje është embrioni… ». Atmosferë shumë festive, këngë, interpretime këngësh spontane nga profesionistë të vërtetë, djegia e shamisë së dhëndrit, të kënduar, interpretuar me natyralitet e me art nga Thoma Garua, kënga « Vezirit vanë e i thanë » dhe « Rashë e theva shtëmbën -o » të kënduar nga aktori, tashmë në pension, Aristotel Stefani ... Buçitën zërat melodiozë e të spikatur të Fori Bicit, Filip Minos, Sotir Menkshit, Mitro Vllahut, Vasil Kllapit, Filip Konomit, Jani Ballos, Nonda Andonit, Petro Dilos, Qirjako Menkshit, Jani Çarkës, Hektor Joanidhit, Arqile Luzit,Andrea Konomit, Simon e Kristofor Puravellit, Sofokli Perit, Koço Mandit e shumë e shumë të tjerëve, prezent në këtë takim interesant, duke përmendur edhe më veteranin e takimit z. Thanas Puravelli. Telekronisti Ylli Çapi, anëtar i Kryesisë së Degës, për median, fiksoi momente shumë të bukura nga ky takim, që edhe iu përcoll urimi tradicional gjithë gjirokastritëve, nëpërmjet TV « Gjirokastra ». Në këtë veprimtari u fol për kontributin zagorit edhe të intelektualëve potentë që janë me banim në qytetet e tjera të Shqipërisë. Po kështu në këtë veprimtari mori pjesë edhe zonja Anastasia Dushi,Kryetare e Komunës, e cila përshëndeti në emër të zagoritëve, që banojnë në krahinë dhe njëkohësisht evidentoi edhe punën angazhuese të degës së Shoqatës « Çajupi » në Gjirokastër si dhe bëri një ekspoze të punë së madhe të bërë nga Komuna për Zagorien, duke treguar shkurt e qartë të gjitha ndryshimet e bëra dhe ato të programuara për të ardhmen.

Kryetari i Degës së Shoqatës Atdhetare - Kulturore, z. Kristaq F. Shabani, përshëndeti gjithë zagoritët, kudo që ndodhen dhe u uroi atyre: « Gëzuar Festat e Mëdha » si dhe çlirim më të madh të energjive inteligjente për vitin 2007 ». Këtë urim ai e përcolli për të gjithë komunitetin gjirokastrit, nëpërmjet TV Gjirokastra.

« Ky takim i realizuar aq bukur e lirshëm sot, le të të bëhet traditë e përvitshme dhe në të të marrin pjesë më shumë zagoritë e zagorite që të shpalosin vlerat e tyre të padiskutueshme dhe modelare…, » - tha ai. U dha dhe një program i shkurtër i degës për vitin 2007, duke i dhënë theks veprimtarive të organizuara mirë si dhe daljes herë pas herë të gazetës « INTELEKT 2001… » I papërtuari Kristo Semi realizoi fiksime në celuloid për t’i pasur në fototekën e Degës.

Ishte një mbrëmje e gëzuar, një shembull i mirë dhe përgjithësues e përfaqësues, ku u derdhën bukur urimet për një vit të mbarë e gëzime të shumta familjare.

?

Sa misionarë të dijes zagorite u evidentuan në ceremonialët e zhvilluar në kuadrin e ditës së mësuesit, 7 Marsit?

Një pyetje që mbetet në retorikë. Hapni dosjet dhe vlerësoni propozimet që bën Shoqëria Civile dhe në këtë rast edhe Shoqata jonë Atdhetare - Kulturore “Çajupi”
Ç’na thanë për nderimin e Misionarëve të Dijes?

“Sillni ju pa ne e vëmë firmën…”.

Ne i çuam, por ju s’e vutë firmën!

Duhet, pra, që këta pushtetarë t’i kujtojmë për njerëzit që kanë dhënë në një fushë të madhe.

* * *

Për arsye të mungesës së fondit financiar të botimit të gazetës “Intelekt 2001…” ajo po rishfaqet përsëri. Dhe padyshim që nuk mund të lërë pa përmendur dukuri, të cilat kanë ndodhur gjatë kësaj periudhe të mungesës së saj, kur veprimtaritë kanë vijuar… Bizneset nuk ndihmojnë “identitetin” e tyre. Megjithatë “Intelektit 2001…”, nuk mund t’i “mbyllet” goja.

Shqetësuese: Pse mënjanohen gjithmonë njerëzit e vlerës
Mediokriteti mund inteligjencën…

1. Luku frazeologjik dhe luku “rekuizitë”

Telespektatori shqiptar me banim brenda dhe jashtë vendit ndoqi, para disa kohësh, emisionin e drejtpërdrejt me z. Spartak Ngjela. Ne s’kemi ndërmend të tërheqim vëmendjen për aftësitë e tij në sferën politike, por duam të evidentojmë disa faktime, që kanë lidhje me të. “Ai luan mjaft bukur me fjalën e arsyetuar. Logjizmi i tij është i shpejtë dhe mjaft veprues që e “neutralizon” dëgjuesin. Para tij edhe gazetarët, të cilët hiqen si profesionalistë të fjalës, në atë emision “Shqip”, ishin shndërruar fare papritmas në “belbakë”. “Mungonte“ drejtuesja e emisionit “zonja” Rudina. Stafi i gazetarëve Stefani, kurdistir -pyetësi Çani dhe i “kudogjenduri“ Nano heshtnin; thoshnin ndonjë fjalë dhe elozhonin për lukun Ngjela, “lukun – frazeologjik dhe “lukun“ rekuizitë, duke e shndërruar në një mundësi potenciale Krye………”. Zagoria e ka për shtat që nxjerr njerëz me aftësi të mëdha. Spartaku, përveç të tjerash, është dhe sugjestionues. Kjo është rrjedhojë e nivelit sipëror kulturor, që një i mençur e vëren menjëherë dhe kur matet me të. Por duhet thënë se ai është dhe dancues. Dancon në pistë me aftësi të mëdha kavalieri edhe kur koefiçenti i vdekshmërisë është i lartë…

Një letër e paarritur te Ministri

Ministrit të Kulturës dhe Sporteve
2. A mund të heqësh një profesionist të tillë tipik si Kiço Londoja nga Drejtor i Teatrit Popullor?

Më vonë e vuan pasojën nga aprofesionalizmi i një tjetri që zëvendëson...

(Ky shkrim ishte shkruar shumë kohë më parë, kur ndodhi kjo ngjarje. Ne shpesh herë kishim shkuar në Teatrin Kombëtar dhe kishim vërtetuar se ç’punë efikase kishte bërë regjisori Londo për mjediset, ambientet e Teatrit Kombëtar. Ai hiqet, mënjanohet, duke lënë një begati te pasardhësit. Atij i ndodhi edhe një aksident i mëvonshëm. I urojmë shëndet të plotë Kiço Londos!)

Ndjekim me interesim dhe zgjedhjet e përzgjedhjet e reja që bëhen në zëvendësim stafeve drejtuese. Na ka bërë përshtypje që edhe Drejtori i Teatrit është shenjëzuar apo rrethuar për t’u ndryshuar. Ne të “Intelektit 2001…” nuk mbajmë qëndrime partiake, por mendimin tonë e shprehim haptas apo çiltër. Kush më shumë se Kiçoja punoi në drejtim të rritjes së nivelit, futjes të elementeve të reja të aktrimit, si dhe të “prurjeve “ të reja skenike, duke shtuar kapacitetin shikues me vendosjen në efiçencë të ambienteve të reja? Edhe ai u gjet me vonesë, pasi shkëlqeu me kompaninë teatrore “Çajupi”. Duhet të shfrytëzohen në sensin e mirë dhe praktik të mirët, të talentuarit. Dhe ky është një rast! Aktorët që janë propozuar, disa prej syresh, janë tërhequr, pasi ata e kuptojnë mirë "përparësinë e drejtorit aktual'’, jo se është me origjinë nga Zagoria, por e thënë troç: "Është i zoti". Dhe kësaj periudhe projektuese për ecuri dhe në këtë fushë i duhet një dorë e fortë “Londo”. Talentin mezi e zbulon, po e zbulove , impulsoje. Kjo është e sensit profesional. Ai është i ri dhe “Globi” rrotullohet sërish.

(Si u paraqit gjendja më vonë edhe drejtori që e zëvendësoi, paçka nga programi i avancuar që paraqiti, nuk ishte shumë “jetëgjatë” në post. Në mos gabohemi e kishte mbiemrin “Bora”. Ai shkriu shumë shpejt si bora ...)

nga Kristaq F. Shabani prej Mon Jul 21, 2008 11:57 am

[b]Duke iu kthyer një retrospektive[/b]

Vëzhgim

Pse kanë humbur fotografitë e Çajupit të madh?

[b]Niko Dede autor i librit “Pranga Prangave”[/b]

Koço Mandi , autor i librit “Balta më e ëmbël se mjalta”

Na e dëgjuan fjalën dhe bënë një emision, Resul Llogo, Kryeqarkari i Gjirokastrës tha: “S’kemi fonde për Kodrën e Rilindasve”... Fundja le të heqi nga programi një “këngë”, apo një “rrugë për vajtje vizitash” dhe rregullohet problemi! Kështu i kanë të huajt Kodrat e të Mëdhenjve të tyre?! Pyetje e fortë kjo. Pyetje force që të heq dhëmbët. S’thonë kot që inteligjenti bën pyetje të forta dhe të stopon! Çudi me këta të zgjedhurit apo të emëruarit. Edhe kur caktojnë vartësit me punë, caktojnë ata që s’hapin punë! Kjo është receta! Kush i planifikon fondet për të mbrojtur identitetin kombëtar dhe rilindasit ? Më pak disa metra beton dhe pak më shumë nderim, zotërinj! Ne nuk po kuptojmë se ku po shkëlqehet?

Vendosje emri dhe pa emër. Kontradiktë. Shkolla kishte dikur emrin « 29 Nëntori”, ditë kjo që ka qenë e respektuar, por me një vendim iu ndërrua emri me emrin e gjigandit të letrave shqipe polidimensionalit, Rilindasit të madh Andon Zako Çajupi. Kush ishte drejtori i shkollës, tash kaq vjet, që s’vuri një emër shkolle dhe një fotografi në mur?! Drejtori i ri s’ka faj, ai u angazhua për ta festuar 140 vjetorin, por vetëm një gabim pati që, kur mori detyrën t’i kishte thënë ish drejtorit: “Ku janë fotografia dhe emri i shkollës. Vetëm në deftesa?!!!…”. Thonë që Drejtori është ngritur në detyrë ! Është bërë drejtor më i madh. Një meritë e ngritjes duhet të jetë dhe kjo! Ne të Intelektit nuk ja dimë emrin. Ndoshta ia mësojmë një ditë! I lumtë që u ngrit në detyrë! Ndoshta zotësi profesionale! Suksese në detyrë!!… Pse apo që nuk vuri emrin e Rilindasit në fasadë të shkollës?! Në programet shkollore, dikur, Çajupit i jepej një rëndësi e madhe dhe orë mësimore më shumë, tani që nga klasa e pestë deri në të tetën sa pak orë dhe ç’mund të mbajnë përmendësh nxënësit e shkretë! Tashmë duhet të mësojnë Çajupin në “Detyrat e Shtëpisë”. Heshti Bashkia, heshti Qarku, heshti Prefektura për 140 vjetorin e Çajupit. Vetëm ne zhvilluam dy veprimtari bashkë me Shkollën “Andon Zako Çajupi”.. Jemi pranuar në UNESKO. Po presim turistët e shumtë. Po ç’do t’u themi, kur të na kërkojnë: “Ku e keni identitetin dhe Rilindasit e mëdhenj ku prehen?“ Vetëm te busti i Çeços do t’i çojmë, në qendër të qytetit? Kjo është e patolerueshme. Le ta njohin mirë historinë tonë të madhe. Të mos harrohet embrioni, rruga nga erdhëm. Busti i Çajupit të çohet te shkolla. Mos u frikësoni se, po e lëvizët, nuk do t’u thotë njeri gjë, sidomos tani që erdhi Koha për Ndryshim! Përkundrazi do t’ju përgëzojnë. Zotërinj, edhe sikur pesë lekë nga xhepi tuaj të nxirrni, rregulloni Kodrën e Rilindasve dhe shkruani emrin me shkronja ari të Çerçizit, Bajos, Çajupit, Kotos, Pandeliut. Rrethojini bukur dhe çoni tufa me lule. Po u sulmua identiteti gremiset, zotërinj dhe zonja, edhe shteti, shprehet një poet me emër! Mësojeni këtë, në rast se nuk e dini, nga ne të “Intelektit 2001…” U zhvilluan veprimtaritë, u lajmërua media dhe ajo s’erdhi. Çudi që s’erdhi, kur ajo vete edhe atje ku s’prodhohet gjë! Mos të merakoseni se ne flasin shpesh për Çajupin! Ne jemi të Shoqatës Atdhetare - Kulturore” Çajupi” dhe ne s’bëjmë shaka, vëllezër dhe motra ! Kur të futemi në Evropë plotësisht, Evropa na do me identitet, moralitet, natyralitet, me fizionominë tonë kombëtare… Ku janë mbrojtësit e flaktë? As veteranët s’po i shikojmë…Ata bërtasin ndonjëherë për ndonjë veteran që s’ka dhënë gjë dhe s’thonë gjë për një kolos të madh si Çajupi…
Megjithatë kohë keni… Sivjet drejtoria e shkollës “Çajupi” ka emër dhe kënd të tij, falë përpjekjes të Drejtorisë së shkollës. Ndonjë çalaman historik mund ta godasi me fjalë Çajupin kështu e ashtu… Çajupi njihet kush është.

Marsi çajupian po afron… Ju të Drejtorisë Arsimore, mos u trëmbni këtë vit si vitin e kaluar, që qëndruat në zyrë dhe nuk erdhët në festimin që u bë në shkollën 9 vjeçare “Andon Zako Çajupi”, se nuk u tërheq njeri veshin! Nderojeni Çajupin qoftë edhe …

Shënim: Edhe pas njëviti gjendja në kodrën e Rilindasve është e njëjtë.

Shkurt

Nga veprimtaritë e vitit të kaluar të Degës “Çajupi” Gjirokastër

*Përkujtohen me një emision të titulluar “Jetari” zagoritët Prof. Assoc. Dr. Vasil Bici dhe fotografi i talentuar Filip Vito dhënë nga TV “Gjirokastra”. Për një orë e gjysmë teleshikuesit u njohën për nderimin e bërë nga Shoqata atdhetare - kulturore Çajupi”, dega Gjirokastër. Në këtë dokumentar, i cili pasqyronte një veprimtari të shoqatës si dhe librin “Jetari” të shkrimtarit Kristaq F. Shabani në një hark kohor 2004 – 2006, ndriçonte veprimtarinë e dy protagonistëve të mësipërm. Në këtë veprimtari masive morën pjesë miq e të afërm të Prof. Assoc. Dr Vasil Bicit si dhe të familjes Vito.

*Doli në qarkullim libri “Po nis bletën” i autorit zagorit Jani K. Ballo, i cili krahas vlerave modeste poetike, ka dhe një vlerë tjetër të karakterit historik, pasi evidenton Zhejin me pozicionin gjeografik, vlerat e tij krijuese, protagonistë kryesorë të lëvizjeve gjatë dy shekujve të fundit. Një stisje e veçantë dhe që duhet të impulsohet për kompozimin.

Është e nevojshme të rikujtohet:

· Për nder të 140 vjetorit të lindjes së Poetit të madh kombëtar Andon Zako Çajupi, në kuadrin e veprimtarive për këtë përvjetor Shoqata Atdhetare – Kulturore “ Çajupi” dhe Drejtoria e shkollës “Andon Zako Çajupi” Gjirokastër përgatitën një veprimtari letraro - kulturore- historike, ku folën drejtori i Shkollës z. Orest Lulo, poeti Jorgo Telo, aktori, tashmë në pension, Aristotel Stefani si dhe djali i përkthyesit të Andon Zako Çajupi të librit “Besa- Besë”, z. Koço Mandi. Në varrin e Andon Zakos u vunë kurora me lule si dhe u respektuan gjithë rilindasit e mëdhenj. Nxënësit e shkollës recituan vjersha të Andon Zako Çajupit si dhe të poetëve të tjerë që kanë shkruar për Çajupin. Bibliotekës së shkollës nga poetët e Lidhjes së Krijuesve “Pegasi” iu dhuruan libra.

· Më datën 27 mars 2006 u bë homazh në bustin e Andon Zako Çajupit, pranë Kino- Tetarit, lagjja “18 shtatori” nga zagoritë, poetët e Lidhjes së Krijuesve “Pegasi” nga Gjirokastra, Tepelena, Përmeti, Saranda, Delvina, Fieri, Tirana dhe Durrësi. Fjalën e rastit e mbajti z. Mitro Vllahu. Edhe këtu u recituan krijime të Andon Zako Çajupit nga nxënësit e shkollës 9 vjeçare “Andon Zako Çajupi” Gjirokastër dhe u vendosën buqeta me lule.

Këtë vit do të bëjnë vallë homazh tek i vetmi bust i bukur që ka qyteti i Gjirokastrës?...

Me çfarë duhet të merremi: “Me fjalë apo me veprim praktik për ndryshesë”

Problemore

Zgjaturia e kthimit të pronave të ligjshme

Kohët e fundit është nxitur kërkesa për të marrë pronat që u takojnë pronarëve të ligjshëm. Ende mbizotërues është “ndarësia” e quajtur apo e motivuar “kooperativiste”. Disa, që s’kanë qenë pronarë, janë favorizuar nga ligji ndarës dhe janë “fryrë” duke marrë pronat që kullojnë “flori” të të tjerëve. Hedhja në sulm e hoshtevjatëve që kërkojnë pronësinë për malin duket e organizuar dhe është një shëmbëlltyrë pozitive, që kërkon të drejtën e mohuar të pronës. Me marrjen e pronës zbatohet parimi: “Fitojnë të gjithë…”. Po kështu mund të flitet edhe për ndarësinë në fushën e Çajupit, ku pronarët e ligjshëm janë në “disfavorin” e tyre! Është koha, kur duhet të japim sinjalin e kthimit të pronësisë sonë! Në mënyrë të qartë po përdorim një ilustracion model me vjershat e mëposhtme, që aludojnë për këtë problem, të marra nga libri poetik “Trinomi i cicërimës” të poetit Kristaq F. Shabani.

Tri poezi që kapin tre probleme pikante
Mbyllje e syrit

Njeriu harron në çast,

thotë guximshëm:

“Jam pronar i jetës…”

Njeriu jeton në botë

me mendimin se Botës i ka tapitë.

Dhe Bota ashtu tinës, e qetë

i pëshpërit në vesh:

“Unë jam gjithmonë këtu!”

Njeriu ikën…

Me duart e saj të pavdekshme

i mbyll me ngadalë njeriut sytë…

[b]Gjirokastër, 1985 [/b]

Lakonike

Si gotë e qelqtë

mendimin thyen si qelq,

vetë i divorcuari 7 herë…

Në një kafene “Varosh 98”

“Sergei” pinte vodkë,

“Floberi” qortonte zonjën Bovari,

“Balzaku” mbronte kostumprerësin e tij,

“Hasan Zyko Kamberi”

i shkelte syrin Emin Zolas,

“Sejfullai” me shqipe të bukur

pështynte “Leon Blumin”,

“Fransi” me frëngjishten stil

citonte Stendalin…

Luku i hipte revan kalit

dhe Pam, pum, pam, pum, pam….

“Varosh98”

Kafe turke s’ kish

as për vetë “turqit”,

kafe ekspres

pinin vetëm “ebrejtë”…

1987

Qesendia

“Ç’më qesh

me ata dhëmbë të plasaritur,

të verdhë,

bukurinë nga trupi e kanë flakur…”

“Për çka më duhen, të mirë janë,

- tha Profeti,

paçka se tashmë jam plakur…

Eh, zotrote, ke dhëmbë të bukur

dhe qeshja të ka lezet në buzë!…

Fjalët e mençura

si dhën kërkon t’i kapësh;

ndryshojmë në dhëmbë

ti dhe unë…”

Përgatiti: Qirjako Zogo

nga Kristaq F. Shabani prej Mon Jul 21, 2008 11:59 am

Komuniteti veprues

Çezma e Bratit do të kthehet në identitet dhe do të rikonstrukturohet në bazë të projektit të hartuar nga arkitekti i talentuar lliariot Koçi Dado.

Një shkëndijë e dhënë nga lliariotët e Tiranës të kryesuar nga Kryetari i tyre z. Koço Vllahu, solli « triumfimin » dhe arritjen e miratimit të projektit për ndërtimin e Çezmës së famshme të Bratit, i cili do të filloi zbatimin që në këtë vit dhe do të përfundojë në vitin 2008 me një fond prej rreth 1.100.000 lekë, të miratuar nga qeveria. Kjo do të realizohet nën drejtimin e N. Pyjore dhe Kullotave, Gjirokastër. Takimi i Lliarit, në festën e përvitshme të Shën Triadhës për të kontribuar në restaurimin e vlerave solli rikrijimin e një vlere të madhe solli natyrshëm këtë lëvizje të re, të studiuar.

Duhet evidentuar dhe puna plot pasion e lliariotit Aristotel Stefani, i cili paraqiti projektin e hartuar nga arkitekti Koçi Dado në N.Pyjore dhe të Kullotave, në Gjirokastër dhe mundësoi realizimin e kësaj ambicieje të madhe e potenciale.

Mjeshtrat e rinj të gurit

Ai s’ka nevojë për trajnime, siç veprohet me fillestarët, por ai të jep leksion “Gdhendje guri”

Roland Çarka është një njeri i pasionuar pas gurit, ai e bën gurin të flasë me një një gjuhë jo të zakontë, por gjuhën kodike, fantaziste, artistike të zbukurimit, të lules. Detyrimisht ai, si çdo gdhendës, e ka shfaqur talentin në punimin e gurit qysh në moshë të vogël. Të thonë për të shprehimisht: “Çfarë i sheh dora i bën syri!” Është njeri poliprofesional. Por jeta e tij është lidhur me gurin, paçka se është vetëm 35 vjeç. Ai ka rikontrukturuar gjithë ato shtëpi në zonën e krahinës së Zagories,Pogonit (së toku me të palodhurin dhe që “i zë dora”, siç shprehen në Zagori, Foto Menkshin, mësues, por reformat në arsim e lanë pa çuar deri në fund profesionin e tij dhe me kile Mihon), është mjeshtër në mbulesën e çative… Një mbulim, të cilin do ta kishin zili dhe mjeshtrat më të mëdhenj dhe do të ishte shumë i domosdoshëm që Rolandi të punonte me INSTITUTIN E MONUMENTEVE, për restaurimin e objekteve. Shpesh merren në punë të tilla njerëz që s’ia kanë idenë, ato nisin këtë proces pune në fazat epara të dilentantizmit. Çatia e ndërtuar e shtruar aq bukur, në arkitekturë të flet dhe patjetër që të magjeps… Përveç të tjerash Roland Çarka është i zoti të modelojë, të arkitekturojë oxhakë të bukur, të cilët ruajnë traditën, por është i aftë të bëjë kombinacione të tilla me të moderuarën. Këto e thonë artistikisht 12 të tillë të ndërtuar artistikisht dhe shumë funksionalë në krahinën e Lunxhërisë e të Pogonit. Punon me shumë vullnet në gur e duke zbukuruar gurin. Dhe guri flet me ngjyrë. Tashmë artisti gdhendës me origjinë nga Lliari i krahinës inteligjente të Zagorisë është i kërkuar në gjithë rrethin e Gjirokastrës, pasi ai shquhet edhe në arkitekturimin e çezmave, të cilat i “qan” dhe artistikisht. Rolandi, njeri i vullnetshëm, artist në kuptimin e plotë të fjalës, ka realizuar një sërë punimesh arti dhe në fshatin e tij, Lliar. Talentin e tij e ka shprehur edhe në objektet e kultit si në Kishën e bukur, të madhe të Shën Triadhës të fshatit Lliar.

“Njerëz të tillë s’kanë nevojë për reklamime, pasi puna e tyre dëfton vetë. Ata janë shumë të talentuar dhe realizojnë punime të ndritshme. Rolandi është njëri prej syresh, që të emocionon, gjatë punës dhe kur mbaron punimin. Ai është me shpirt artisti, - na thotë për të Prof. Dr. Vasil Bakuli. Vetëkuptohet një vlerësim i tillë është natyrisht vlerësim i një intelektuali poteent, i cili, krahas të tjerave, është dhe shumë i lidhur me traditën lunxhote.

*

Lidhja e Krijuesve “PEGASI”

ALBANIA, me qendër në Gjirokastër

Krijuar me vendiminNr. 661

Datë 23.07.1998

Tel. Mobil 003550692553056

Tel 003558465867

003558462910

Nr . Prot. 298

Gjirokastër, më 28.12.2007

Këshillit bashkiak të qytetit Gjirokastër

Kërkesë publike

Lënda : Kërkojmë akordimin e një fondi të nevojshëm për botimin e një libri me vlerë, kujtesë të nevojshme për Gjirokatrën

Në emër të Lidhjes së Krijuesve “PEGASI” Albania, me qendër në qytetin e Gjirokastrës, ju kërkojmë juve të akordoni një fond , i cili të shërbejë për mundësinë e botimit të librit “ Gjirokastra në muajt e parë të lirisë nga okupacioni nazistofashist” kujtime, meditime, refleksione, të autorit Peço Kagjini , i cili është një libër me një substrat shumë interesant historik, që përmbledh dhe hedh ndriçim në periudhën disamujore (18 shtator 1944 deri në 26 prill 1945), një mangësi në kujtesën e shkruar historike të këtij qyteti. Peço Kagjini, njihet si një nga kuadrot kryesore të Luftës Antifashiste Nacianalçlirimtare në qarkun e Gjirokastrës, si drejtues i parë aktiv i pushtetit vendor në Gjirokastër, veprimtar, dëshmitar okular i ngjarjeve të kësaj periudhe, por që, më vonë, ai iu nënshtrua një kalvari të rëndë persekutimesh, duke u prangosur dhe internuar, për shkak të poetencialit të madhe intelektual dhe të oponencës së tij aktive ndaj sistemit të instaluar në Shqipëri.

Peço Kagjini, i origjinuar nga krahina e Zagories, pas përfundimit të persekucionit, ka dhënë një kontribut të madh në publistikën shqiptare, ka botuar disa libra, ka një biografi të pasur shkrimore. Tashmë ai është në emigracion në SHBA, në moshën e pleqërisë dhe punon pareshtur për të hedhur refleksionet e tij të mençura, që do të jenë një pasuri e madhe në të ardhmen e zgjuar. Në kuadrin e respektit ndaj veprave të këtyre njerëzve të përkushtuar dhe për të ndriçuar atë pjesë të fshehur të historisë të qytetit tonë ju kërkojmë të mundësoni botimin e këtij libri meritues, pasi gjendja ekonomike e publicistit Peço Kagjini nuk e ka mundësinë e daljes në dritë të librit. Libri është i redaktuar nga Minella Dajlani dhe tërësisht i përgatitur për të parë dritën e botimit. Në rast miratimi të kësaj kërkese, e cila është e obliguar të miratohet, të krijohet një grup specialistësh të fushës së botimit, me pjesëmarrjen edhe të përfaqësuesve të Lidhjes sonë, që ka të drejtën ekskluzive të procesit botues të dhënë nga autori, të procedohet për të realizuar këtë botim të ndritshëm.

Mendojmë se Këshilli Bashkiak i Qytetit të Gjirokastrës do ta marrë në shqyrtim këtë kërkesë të botuar në gazetën tonë publikisht.

Për Lidhjen e Krijuesve “PEGASI” Albania

Sekretari i Përgjithshëm Kryetari

Lumo Kolleshi/ shkrimtar, poet Kristaq F. Shabani poet, shkrimtar, botues

Anëtar i Lidhjes së Poetëve Bashkohorë W.P.S Anëtar i Lidhjes së Shkrimatrëve dhe Artistëve Ndërkombëtarë I.W.A,

Anëtar i Lidhjes së Poetëve Bashkohorë W.P.S

Këtë kërkesë e përkrah edhe Komuniteti zagorit në Gjirokastër, i cili e konsideron të drejtë veprimin aktiv të Lidhjes së Krijuesve “PEGASI” për një vepër të tillë…

Për Kryesinë e Shoqatës Atdhetare Kulturore “Çajupi” , Dega Gjirokastër

Sekretari i përgjithshëm Sekretari për çështje historiko- kulturore

Dhe z/ drejtor i gazetës “Intelekt 2001…” dhe Kryeredaktori i gazetës “ INTELEKT 2001…”/Josif Lekgjiku/ d.v

nga Kristaq F. Shabani prej Mon Jul 21, 2008 11:59 am

Nëse kërkohet një profesionist i vërtetë , i cili mund të rikthejë jetën lulësore si dhe të realizojë panoramën gjithvjetore të prezencës së luleve në Gjirokastër dhe më gjerë, ateherë duhet që të çelësh “pranverën” që çel lule shumëngjyrëshe: Ing. e luleve Kleanth Mandin.

1. Mëkimi i dashurisë

Në Gjirokastër pasionanti i profilizuar për të “prodhuar lulet” ka ngritur mjedisin prodhues, i cili të befason me shumëllojshmërinë e luleve, të pemëve dekorative. Në këtë mjedis çuditbërës lulesh punojnë me pasion babai i tij, agronomi i njohur Koçoja, nëna Agllaia. Motra….. dhe hera herës edhe djemtë e tij, sidomos Dhiogjeni dhe fëmijët e të vëllait, Petros. Një familje e tërë që prodhon lulen.

Kleanthi, që në fillesë të jetës së tij, ka qenë adhurues i luleve. Natyra e bukur e Zagorisë dhe njerëzit e saj i mëkuan dhe i kultivuan atij një dashuri për bukurinë e lules natyrore dhe në hapësirën e tij mendimore lindi një vizion i bukur: Përkushtimi për t’u marrë me të bukurën. Natyrshmëria dhe karakteristikat tipike të këngës zagorite me prezencën e shprehjes të tejfiguracionuar : “Ç’i flet lulja lules-o…” “Çajupi , baçeja e luleve” etjerë i rritën dhe e nxitën për t’ju përkushtuar luleve.

2. Pasioni për lulet dhe bimët dekorative

“Të kultivosh lulen, apo ta “prodhosh” lulen është një nga pasionet e mia më të mëdha. Si lindi ky pasion? Fare natyrshëm. Lidhësia me lulet është e hershme e lidhur direkt me bukurinë natyrore të trevës sime, Zagorisë. Lulja ndikon haptas në gjendjet shpirtërore të njerëzve, ka efektin e vet të psikologjisë së mirë që të relakson, të mban pushtetshëm në ca kapsa të çuditshme të mahnitjes. Pra vendlindja ime pati një efekt mahnitës që më çoi në rrugë pasioni. Edhe vijëmësia, ndjekja e shkollës së mesme në Teknikumin Pyjor të Shkodrës, ku mjediset shkodrane rrisnin lulet me bollëk. Edhe gjatë udhëtimeve në itinerarin veri – jug dhe ndërsjelltas lulet më flisnin dhe mua më dukej se merresha vesh mirë me to. Edhe qyteti i gurtë Gjirokastra, përkujdesja e aneve gjirokastrite për lulet, më ka përforcuar pasionin tim. Përfundimi i Universitetit në Fakultetin e Pyjeve dhe emërimi si inxhinier gjelbërimi në Gjirokastër më realizoi pikësynimin tim.

Lulja gjithmonë të rrok me pushtetin e saj. Karafilat, luleshqiponjat, zambakët, fikusat, luleborat, manxuranat, begonjat dhe gjithllojshmëria e luleve, realizon një vegjetim të përjetshëm dhe klorofilizimi është prezent në të gjithë stinët e vitit… (Perifrazon letrarisht Kleanthi). Qysh në fillesë të ushtrimit të profesionit unë u përkushtova binshëm në këtë profesion dhe sipërfaqet e gjelbëruara apo të lulëzuara në Gjirokastër u shtuan. Parqet, lulishtet patën vulën tonë të përbashkët: ideim dhe realizim harmonik. Njerëzit, lindin me dashurinë ndaj luleve, pasion dhe dashuri kjo, që u kultivohet nga prindërit, të cilët u transmetojnë edhe artin e kultivimit të bukurisë së lules.

Projekte të realizuar, ideime e skicime, lindje të natyrshme, afekte profesionale, rritje të sipërfaqes gjelbëruese, kontaktime dhe marrje mendimesh për të lulëzuar, kështu kaloi ushtrimi i profesionit të inxhinierit, tashmë me emër të luleve, Kleanth Mandit.

3. Emigrimi i inxhinierit të luleve

Kanë kaluar shumë vite qysh në fillim të ushtrimit të profesionit. Dhe shpesh ai përsëri me idetë e tij konturon e skicon “hapësira gjelbëruese”. Kleanth Mandi ka lindur për të gjelbëruar, për të lulëzuar. Ai ka një “barometër tip” që ka aftësi matëse të gradienteve të dashurisë njerëzore për lulet. “Kur rrit lule dhe merresh me lule, kthehesh te vetvetja, kujdesesh për vetveten si dhe rrit nivelin e jetesës. Lulja transmeton tek njerëzit atë që nuk e transmeton asgjë tjetër: kënaqësinë për të jetuar. Ai, për shumë kohë, për arsye të shkurtesës së vendit të punës iu drejtua emigrimit. Bashkë me emigrimin mori me vete dhe profesionin e tij të bukur, të cilin filloi ta ushtrojë në Greqi dhe kjo dalje në “oqeanin “ e luleve e afirmoi dhe i rriti edhe erudicionin lulësor. Njëkohësisht, këtu, ai u ballafaqua me arritjet në këtë fushë të bukur. Inxhinieri, paçka se i emigruar, pra, mbeti ixhinier lulesh. Ai skicoi, projektoi dhe ideoi e materializoi gjelbërim në mjaft vila e hotele moderne, apo ambiente, të cilat i stilizoi dekorativisht duke përsosur artin teknik. Kontaktimet dhe përvoja, hapja e bukur e nxitoi atë që të fillonte përçapjet për të krijuar një biznes për ta pasur zili. Dhe i lindi ëndrra për të hapur një biznes të tillë në qytetin e Gjirokastrës. Dhe pas një pune pasionante ai sot është i gjalluar.

Inxhinieri që merret me lule, drurë dhe bar kërkon që idetë e tij të materializohen. Dhe serra e tij është një nga më të mëdhatë e jugut për nga përmasat, ose mund të themi më e madhja, apo e vetmja që kërkon dhe prezanton cilësinë. Një familje që merret me lulet, drurët dekorativë. Në ambintet ku tregtohet lulja gjen gjithë llojshmërinë e tyre. Ai tashmë është në lëvizje për aplikime të reja, për zbatim projektesh në ambiente dhe lokale që pajisen me lule, apo që pasurohen dekorativisht. Lidhësitë me miqtë e tij në Greqi apo në Itali realizojnë prezencën e luleve dhe të bimëve dekorative. Ekziston një lidhësi e bukur dhe e frutshme.

4. Edukimi estetik nëpërmjet lules

Ai është gjithmonë në nxitim për të realizuar hapësira të reja gjelbëruese. “Lulja sot është bërë një traditë e prezencës për të reflektuar e ndriçuar mendjet, shtëpitë gjirokatrite dhe më gjerë, Njerëzit nuk mund ta kuptojnë jetën e tyre pa lulet, trëndafilin dhe hapësirën e gjelbëruar, e cila është futur bukur deri në poret e tyre. Edukimi estetik nëpërmjet lules, tashmë ka nisur të realizohet.

5. Ju kërkojeni atë dhe ai do t’ju vijë me projekte të bukura dhe me stilizime e teknika të reja

A duhet që këtë inxhinier lulesh ta lësh në hije dhe të mos e aktivizosh për të rritur hapësirat gjelbëruese dhe për të realizuar e rigjeneruar sipërfaqet e dikurshme gjelbëruese? A nuk duhet tërhequr mendimi i tij fin dhe të realizosh shtytësinë për të lënë në hapësirën e tij për bukurim të këtij qyteti, tashmë si pasuri botërore? Drejtuesit e qeverisë vendore duhet të këshillohen, të konsultohen dhe të mbështetin projektet e tij, pasi Kleanthi ka realizuar profesionalisht shumë projekte me stilizime t ë veçanta e të bujshme në vendin fqinj dhe këtu.

“Projekti për Viroin është ëndërr e madhe dhe pse unë të mos jem realizatori i tij? Është një ëndërr e hershme imja, të cilën dua të ky vend i mahnitshëm të tërheqi njerëzit dhe t’i pushtojë me bukurinë tij...

Kleanth Mandi ecën në hapësirën lulore e gjelbëruese plot frymë, vrull dhe zjarr... Ju kërkojeni atë dhe ai do t’ju vijë me projekte të bukura dhe me stilizime e teknika të reja, i përkushtuar për të realizuar idetë për të luluar qytetin e bukur dhe një nga çuditë botërore...

* * *

Ndarjet nga jeta janë të paevitueshme. Para disa kohësh u nda nga jeta Dr. Kristofor Llane, një zë i madh i stomatologjisë shqiptare, i cili dha një kontribut të madh në aplikimin e urave të derdhura në Shqipëri. Përveç se një stomatolog i aftë dhe pedagog i sa e sa studentëve, Kristofori ishte dhe një poet me një shpirt të madh lirik, i cili i këndoi me zjarr dhe pasion vendlindjes së tij. Me këtë rast redaksia e “Intelekt 2001…” ngushëllon pjesëtarët e familjes së tij dhe të afërmit, në emër të gjithë zagoritëve të Trevave të Jugut, për këtë humbje të madhe…

Shënim kritik

“Udhëve të jetës”

Në udhën e vështirë drejt tempullit të poezisë ka dhënë provën e parë dhe, jo pa sukses, Kristofor Llane me librin me poezi “Udhëve të jetës”, botuar nga Shtëpia botuese “albin” 2000. Me pasionin për artin e fjalës, për poezinë që i ri, K. Llane shkroi dhe botoi vjersha në revista dhe gazeta letrare të kohës, pa iu ndarë asnjë çast poezisë. Poeti kokëulur dhe modest shkruan se nuk është mjeshtër vargjesh, veç dhëmbëve u jep formë dhe i modelon dhe në gojë bën çdo dhëmb të flasë. “Nëpër shekuj brezat që do të vinë,/ për studim do të hapin një varrezë,/ librin tim s’do gjejnë në vitrinë,/ por në varr do të gjejnë një protezë”.

Libri me poezi “Udhëve të jetës” tërheq vëmendjen për atë fllad të butë lirizmi që fryn i qetë e pa klithma retorike, për ndjenjat holla e të sinqerta, për ato vibrime romantike, ëndërrimtare plot dashuri për jetën, për njeriun, për tokën mëmë, për dashurinë e pastër e të shëndetshme, e cila, e zhveshur nga notat e sentimentalizmit qaraman, ka dhe ajo hallet e saj: “Porse jeta shtrigë/ udhët na i ndan,/ si vesë e mëngjesit u tret mall i parë./ Dhe qershia - vishnjë /shumë u hidhërua,/ ndaj sot po më duket, /sikur është tharë”.

Dashuria në vargjet e K. Llanes jo rastësisht jeton në sfondin e peizazhit të virgjërt fshatarak. Nga kjo duket se sa e pastër dhe ideale është ajo, e zhveshur nga çdo lloj sensualizmi. “Nëpër këtë natë, muzg e ftohtësirë/ prapa plepit mikja rri e më pret,/ pellgjet nga thëllimi akull kanë ngrirë,/ porse dashuria dhe akujt i tret?”

Edhe pse i vogël me 50 faqe libri ka larmi tematike. Në të poeti i këndon ndjenjës së atdhedashurisë, mallit të vendlindjes, motive këto që përshkojnë thuajse të gjitha vjershat, i këndon heroizmit, dashurisë për vashën, fshatit me njerëz të mirë dhe me natyrë të bukur, por që fishket dita ditës nga vala e emigrimit, plagë e hershme kjo që i këndoi aq përmallshëm Çajupi. Motivit të kurbetit i kushtohen disa nga poezitë më të bukura të vëllimit. “Kënga e qiraxhiut” në këtë motiv është antologjike e tronditëse për fatin tragjik të shqiptarit. Nuk është vendi këtu për të cituar vargje, sepse është e tëra e përkryer. Veç duhet lexuar për t’u bindur që është një lule e luleve më të bukura të poezisë shqipe.

Në vjershat e librit “Udhëve të jetës” të bie në sy prirja e autorit për t’i dhënë mbështetje emotive idesë themelore përmes imazheve dhe metaforave që vijnë natyrshëm në vargje, pa i kërkuar ato me përdhunë për efekte hermetike e modernizimi në modë. Ndaj në këto poezi diçka tingëllon me një logjikë estetike kombëtare. Poezia e Kristofor Llane shquhet për nga shprehja figurative, gjuha e rrjedhshme, për nga ritmika dhe muzikaliteti i vargut, të gjitha këto në funksion të sërës poetike. Fjalën e fundit e ka natyrisht lexuesi, pasi të ketë lexuar këtë poezi të drojtur, që guxoi të dalë në dritë në shtatëdhjetëvjetorin e lindjes së autorit.

Prof. Muzafer Xhaxhiu.

Pas këtij libri Kristofor Llane ka botuar edhe librin e dytë me titull “Mbrëmje në Çajup”.

nga Kristaq F. Shabani prej Mon Jul 21, 2008 12:00 pm

Humbi një njeri

Një pazazh portretizimi, për një njeri që kujtohet

nga Dr.Laver Stroka

Dhimitër Dhima është një mik i familjes sonë. Ai është një njeri duarartë dhe i papërtuar. Me humorin e hollë dhe bujarinë e tij është mjaft i këndshëm. Edhe pse i vetëm dhe i moshuar shtëpia e tij nuk dallon nga ato ku jetojnë çiftet e reja. Muret jashtë e brenda me gëlqere, rrugicat po ashtu anash, avllia plot me lule lloje- llojesh. Dhima është mjeshtër i gatimit të shumllojshëm. Kur gjej sofrën plot e pyes: “Pse je munduar kaq shumë?… Akoma të shëndoshem unë?”

“E di që je i shëndoshë, por ç’t’i bëj Dhimës që i ka bërë…, “- ma kthen me humor. Sa herë që vjen vjeshta dhe pranvera, me Gogon më dërgon pakon e vjeljes dhe të mbarimit të frutave. “E shikon si e ka ujdisur, - më thotë ime shoqe, duke dashur të më thotë të mësoj prej tij.

Ky është zagoriti tipik që kam lexuar në dokumente të hershme historike.

Po citoj dy historianë: “Zagoritët janë në përgjithësi punëdashës dhe të dhënë pas përfitimeve tregtare… Ata janë mjeshtra të bujqësisë, vreshtarisë dhe kuzhinës…”

“Në vitin 1815, treqind e pesëdhjetë familje u shpronësuan nga Ali Pashë Tepelena… pjesa që ushqen shtypësit do të mbetet vetëm për të vuajtur dhe për të vaditur fushat me djersën e tyre”.

Folkloristikë

KIÇO LLANE

1. Këngë kurbeti

Dola një çikë më la,

mu te shkëmbi në saba,

tre kunata kra për kra

më e vogëla po qan,

burrin aty s’e ka,

i ka ikur për para,

në vende të huaja.

Hesht, moj nuse,

mblidh fiqirë

se mund të vijë taninë.

Në mos ardhtë për një javë,

merr shoqet e dil në shkallë.

Në mos ardhtë për një muaj,

merr shoqet e dil e luaj.

Në mos ardhtë gjer në vjeshtë,

merr gërshërën e pre leshtë.

Në mos ardhtë si tanimë,

merr urën e digj shtëpinë.

Unë të thoshja, moj lanete,

se ti je zabit mbi vete,

mbushur rrobat me surrete.

2. Ajo qaj dhe unë qaj

Vij një ditë nga mali,

nëpër vapë a rrënjëdali,

gjeçë miken te varri,

ja kish shkrepur së qari.

Ajo qaj dhe unë qaj,

lotët me shami i mbaj.

Ndoshta duke parë këtë fotografi të gjithë do të gjallohen dhe pa dyshim ai është tepër i njohur në një periudhë të gjatë, kur në Zagorinë tonë shkonte veç një autobuz, që quhej, aso kohe, me një emër të prerë “Korrierë“, në kontekstin se nisej për në një krahinë të largët. Një udhëtim i vetëm brenda ditës nisje nga Zagoria dhe kthim. Atij i thërrisnin shkurt “NAÇI“. Ai vijon të jetë në profesionin e tij të dashur.

Thanas Mallta

Takime zagorite vijojnë, ato po ecin në rrugën e mbarë…

Shpaloset më tej nostaligjia e mirë. Tashmë është traditëzuar festimi në bazë fshatrash, një nismë kjo që në fillesë dukej se do të humbiste, por për fat, ishte e menduar dhe është sinkronizuar… Lliari e çel përvitshëm këtë festim me takimin e madh të ShënTriadhës dhe mandej vijojnë të tjerët me radhë Nivani, Zheji, Topova, Hoshteva, Sheperi, Koncka, Fshati i vogël, Doshnica…Janë përshkruar disa herë mediatikisht këto “inkursione “ të bukura” të quajtura dhe takime apo kuvende… Këto gjallojnë jetën zagorite, por krahas anëve të mira të reflektuara del dhe një tipizim, më të nostalgjikuarit, më të ngrohtët , më të “përvëluarit” në këto takime janë mosha që i dhimbset krahina, por shfaqen në këto takime pak figurina të reja me të cilat është e nevojshme të punohet për të “injektuar” dashurinë për vendlindjen, pavarësisht se në çdo zagorit ekziston në embrion dashuria e zjarrtë për vendlindjen. Është kjo një përcjellje në deje që s’rresht kurrë. Megjithatë këtu duhet të përqëndrohet veprimtaria jonë shumëplanshe. Në këto takime duhet të shfaqen dhe ata, të cilët janë sot në “frymëmarrjen e kohës”, apo në “drejtime” dhe kanë reputacion aktiv, por nuk po e lozin rolin e tyre për krahinën. Le të përpiqemi të grumbullojmë këtë “nektar” inteligjent dhe ta vëmë në shërbesë të krahinës sonë të virgjër, që ka një mijë e një të mira. Nuk duhet të vijohet më rruga e të ashqujturve “udhëheqës” e tashmë “lider” që të mos kthejnë sytë nga krahina, infrastruktura dhe gjithçka e saj. Është e mira që në çdo fshat të ekzistojë një këshill të urtësh dhe në krahinë një Këshill i madh të Urtësh për të dhënë kontribut të tejskajshëm gjatë gjithë kohës dhe të lozi rol impulsues.

Një intelektual gjirokastrit një ditë na u drejtua: “Ju zagoritët jeni në avangardë të gjithçkaje, duhet ta lozni mirë këtë rol që ua ka dhënë privilegj natyra dhe që e keni përfituar me zotësinë tuaj. Nga kjo avancë mendimi kemi përfituar dhe ne të tjërët. Po kështu keni një forcë të madhe eksploruese dhe gjithmonë inteligjenca juaj përdoret në kahje pozitive…”. Një thënie e urtë.

nga Kristaq F. Shabani prej Mon Jul 21, 2008 12:01 pm

Një veprimtari intelektuale, prezantuese, reklamuese, të cilën e zhvillon vetëm Shoqëria Civile e vërtetë përfaqësuese

Shoqata Atdhetare –Kulturore “Çajupi“ Gjirokastër, zhvillon një nga veprimtaritë më të madhe të zhvilluar gjatë gjithë ekzistencës së saj për prezantimin e vlerave të krahinës së Zagorisë. Larmitet prezantimesh: bota krijuese, shkrimore, biznesi i luleve dhe i xhamave, kornizave dhe pasqyrave në fokus. Ilustrime me fotoekzopzitë nga pamjet fantastike zagorite, nga veprimtaritë plot nerv të kësaj shoqate në Gjirokastër si simpoziume, sesione shkencore, veprimtari kulturore, veprimtari promovuese. Në këtë veprimtari festive promovuese vlerash marrin pjesë zagoritët dhe shumë miq të trevës sonë, jo vetëm nga Gjirokastra, trevat gjiroksatrite, Lunxhëria, Labova, Dropulli, Pogoni, Lazarati, Rrëza, Libohova, por edhe nga rrethet: Përmeti, Tepelena, Saranda, Delvina, Fieri, Tirana e tjerë, por edhe emigrantë nga Greqia. Një veprimtari që do ta kishin zili ta zhvillonin dhe vetë organizmat shtetërore, por...

Çajupi, i fokusuari kryesor në këtë veprimtari. Prezantim dhe të vlerave turistike të Zagories, i rrjetit të madh mediatik shpërthyes të gazetës “Zagoria“,“Intelekt 2001... si dhe i gazetave të tjera periodike “Sheperi“, “Zheji“ „“Nivani“, “Lliari“, „“Zheji“, “Hoshteva“. Prezantohen librat: “A zbrazet shpirti nga kënga“ i autores dhe këngëtares Katerina Kulo, “Sklupturë dëshirë në qiell manovrimi“ i Aleksandra Shabanit, “Mysafirët e rinj të Çajupit“ i Jorgo Telos,“Pronori A.B dhe Astma e lindur“ i poetit dhe shkrimtarit Kristaq F. Shabanit, “Balta më e ëmbël se mjalta“ i Koço Mandit, “Sheperi“ i Dhame Çapit, “Fillimet e Luftës së madhe Antifashiste Nacionalçlirimtare në krahinën e Zagorisë „ i autorit Peço Kagjini e tjerë.

Në mjediset e serës lulishtes “Mandi“

Zagoria, publicistikë

Zagoria, publicistikë

Re: Zagoria, publicistikë

Re: Zagoria, publicistikë

Re: Zagoria, publicistikë

Re: Zagoria, publicistikë

Re: Zagoria, publicistikë

Re: Zagoria, publicistikë