Ja se cfare ndodh - Eshte 157 vjeē, por do tė votoje...
Ministria e Brendshme fton tė votojnė dhe shpirtėra tė vdekur; 2801 shqiptarė tė moshės nga 110 deri nė 157 vjeē vazhdojnė tė rezultojnė nė listat e votuesve. Gafa tė pafundme me emrat, aty ku mungojnė tė dhėnat personale, ato zėvendėsohen me tre "X-e". Njė lėmsh i pafundėm me dublikimet e emrave dhe tė tjera ngatėrresa qesharake nė to: qytetarė qė nuk ekzistojnė, por qė do t“u duhet tė "votojnė" dhe personazhe tė tjerė qė mungojnė nė lista. Duke nisur qė me bashkėshorten hollandeze tė ministrit tė jashtėm shqiptar
Shqype Hasibra, e bija e Avdiut, ėshtė votuese pėr zgjedhjet e 28 qershorit 2009. Ajo ka lindur nė datėn 18 qershor 1851 dhe sot ėshtė 157 vjeē. Nuk ka tė dhėna qė ajo ėshtė e pajisur me Kartė Identiteti apo me pasaportė jashtė shtetit. Por ajo ndodhet nė listat e Ministrisė sė Brendshme. Shqypja do tė duhet tė votojė nė qėndrėn e hapur nė shkollėn e fshatit Shkallnuer.
Vitin kur lindi Shqypja shqiptare, kompozitori italian Xhuzepe Verdi vinte pėr herė tė parė nė skenė, operan Rigoleto, nė teatrin e Venecias. Nė tė njėjtin vit u themelua N. Y. Times dhe agjensia Reuters; atėherė vdiq dhe J. F. Cooper, shkrimtar amerikan, autor i romanit tė famshėm "I fundmi i Mohikanėve".
Shqypja ėshtė e fundmja 157 vjeēare e gjallė, sipas listės sė Ministrisė sė Brendshme qė i bie tė jetė, natyrisht, edhe njeriu mė i vjetėr nė botė. Me njė diferencė tė vogėl atė e pasojnė dhe njė ekip tjetėr votuesish shqiptare me moshė njė shekull e gjysėm, Sulejman Subashi, Zele Hysa, Zaim Saraēi, Hava Pepa, Therjani Golla e tė tjerė, pėrkatėsisht fėmijėt e Qazimit, Veliut, Kapllanit, Hajdarit dhe Anastasit. Plot 20 vetė qė kanė kėtė moshė rekord, deri nė 156 vjeē.
Votues tė tjerė me moshė mbi 140 vjeē janė shumė mė shumė. Falė Ministrisė sė Brendshme dhe listave tė saj, Shqipėria vėrtet mund tė ketė shumė probleme tė tjera, por mund tė krenohet me 86 votues tė tjerė qė janė tė moshės nga 140 deri nė 149 vjeē.
Dilja shqiptare dhe Vagneri
Dile Bzhetaj, e bija e Gjetos, shenja e gaforres nė horoskop, ka lindur nė 3 korrik 1870. Ajo do tė duhet tė votojė nė shkollėn fillore tė fshatit Dobre. As pėr tė nuk dihen shumė gjėra. E sigurtė ėshtė qė ajo nuk ka aplikuar pėr Kartė Identiteti dhe nuk ka as pasaportė pėr jashtė shtetit. Listat e Ministrisė sė Brendshme e kanė tė shėnuar dhe kėtė fakt. Madje ja kanė pėrcjellė dhe misionit vėzhgues tė OSBE/ODIHR-it. Dilja nuk ka pėrfituar, kėshtu, as nga masat lehtėsuese qė qeveria ka marrė duke ulur ēmimin e Kartės sė Identitetit. Ajo nuk duket se i ka vėnė veshin edhe ftesave tė pėrsėritura tė kryeministrit Berisha pėr tė aplikuar.
Nė tė njėjtin vit qė Gjetoja shqiptar bėhej me vajzėn e tij Dile dhe nuk shkrepte pushkė sipas zakonit, Riēard Vagner shfaqte Valkiria-n, veprėn e tij mė tė famshme nė Mynih, Franca i deklaronte luftė Prusisė, mbahej Lidhja e Prizrenit, themelohej departamenti i drejtėsisė nė SHBA, amendohej Kushtetuta amerikane qė lejonte votėn e afroamerikanėve, niste ndėrtimi i urės sė Bruklinit, Roma bėhej kryeqytet i Italisė sė bashkuar apo dhe ndėrronte jetė Aleksandėr Dyma, ati, autor i romaneve "Tre musketierėt" dhe "Konti i Monte Kristos".
Megjithatė, nė vitin qė Dilja shqiptare erdhi nė jetė e vdiste francezi Dyma, lindi Vladimir Iliē Lenini, komunisti rus qė ndėrtoi atdheun e sovjetėve, copa domethėnėse tė tė cilit i gjejmė pa dyshim edhe nė Shqipėrinė e sotme demokratike, plot 18 vjet mbas pėrmbysjes sė sistemit leninist.
Shpirtrat e vdekur
Eshtė mė shumė se tallje. Eshtė tragjike. Ministria e Brendshme, nė fakt, edhe ėshtė tallur, edhe i ka marrė shqiptarėt pėr budallenj, edhe shpreson tė detyrojė OSBE/ODIHR-in tė bėjė figurė tė keqe pėrpara publikut qė beson se misioni i tyre do tė garantojė standartet e ndėrtuara nga kjo qeveri qė po ēon vendin nė zgjedhje.
Rasti i Shqypes dhe Diles, tė cilėt u morrėn si shembull, nuk janė pėrjashtim nė listat zyrtare tė Ministrisė sė Brendshme. Ato janė rregull. Sepse janė plot 2801 qytetarė shqiptarė me moshė nga 110 deri nė 157 vjeē, qė sipas Ministrisė sė Brendshme duhet tė votojnė nė 28 qershor. Logjika tė thotė se ata i kanė larė prej kohėsh hesapet me kėtė botė dhe se prej shumė e shumė vitesh nuk kanė mė asnjė dilemė pėr ekzistencėn apo jo tė botės sė pėrtejme. Por Ministria e Brendshme duket se beson nė atė botė: ajo i fton ata tė votojnė. Fillimisht duke marrė Kartė Identiteti nėse nuk kanė pasaportė. Ndryshe, vendimet e njėpasnjėshme tė qeverisė Berisha, nuk do t“i lejojnė ato as tė marrin pensionin, as patentėn pėr drejtimin e makinės dhe as tė kuturisin tė hyjnė nė ndonjė provim nė universitet.
Gjithkush mund tė kontrollojė listėn nė adresėn zyrtare
http://www.moi.gov.al, tė klikojė nė tė mes tė ekranit, sipėr dhe djathtas fotografisė sė ministrit Bujar Nishani dhe do tė gjejė aty arsye edhe pėr tė qeshur, edhe pėr tė qarė. Ndoshta edhe pėr tė qenė krenarė sepse si popull, i kemi tė gjitha gjasat, sipas shembujve tė dhėnė, tė krijojmė njė brez qindra vjeēarėsh qė nė mos njėherė, njėherė tjetėr, do tė shkojnė tė votojnė pėr tė ardhmen e tyre, tė fėmijėve tė tyre, tė nipėrve, mbesave, stėrnipėrve, stėrmbesave, stėr stėr stėr stėr... nipėrve dhe stėr stėr stėr stėr... mbesave tė tyre.
Kėrkim dhe nė varreza
Revista MAPO konsultoi listat e votuesve nė qytetin e Korēės dhe megjithė tentativat e pėrsėritura, dėshtoi nė gjetjen e Llazo Qiriazit, sa pėr tė dhėnė njė shembull tjetėr. Zoti Llazo, i biri i Aleksit, ka lindur nė datėn 5 janar 1857 dhe ėshtė 152 vjeē. Nė 28 qershor ai do tė votojė nė gjimnazin Raqi Qirinxhi. Adresa e fundit pėr tė ka qenė Shėn Triadha, emri me tė cilėn njihen varrezat e qytetit, por dhe atje, nuk rezultoi fizikisht varri i tij. Ministria e Brendshme, pavarėsisht kėrkesės sė pėrsėritur, nuk dha asnjė konfirmim tė mundshėm nėse zoti Qiriazi ndodhej nė Shqipėri apo kishte emigruar jashtė apo dhe kishte migruar nė ndonjė qytet tjetėr brenda vendit.
Tė pėrjashtuarit
Ata nuk ndajnė tė njėjtin fat shqiptarėt e kėsaj liste tė cituar, ndonėse mjaft mė tė njohur se ta, nuk gjenden nė listat e votimit. Aurela Isufi (Basha) bashkėshorte e ministrit tė jashtėm Lulėzim Basha, nuk ndodhet nė listat e votuesve. Nuk e kanė harruar. E kanė hequr. Duke respektuar ligjin. Me dekret tė ish-Presidentit tė Republikės, Alfred Moisiu, me numėr 4117, nė vitin 2004, zonja Basha ka lėnė shtetėsinė shqiptare, nė kėmbim tė shtetėsisė hollandeze, ku ėshtė rezidente. Nenet 15 dhe 16 tė ligjit nr. 8389, datė 05.08.1998 "Pėr shtetėsinė shqiptare", pėrcaktojnė se kushtet pėr heqjen dorė nga shtetėsia shqiptare pėr tė rriturit dhe tė miturit, nisin me premtimin ose dhėnien e shtetėsisė sė re nga njė shtet tjetėr, rezidencėn nė atė vend, mungesėn e ndjekjes penale dhe detyrimeve ligjore tė pashlyera nė Shqipėri, marrėveshjen prindėrore. Neni 15 pėr mbarimin e shtetėsisė shqiptare pėrcakton se: "Shtetėsia shqiptare merr fund me kėrkesė tė personit, kur ai "... ka mbushur moshėn 18 vjeē... nuk mbetet pa shtetėsi si rezultat i heqjes dorė nga shtetėsia shqiptare meqenėse ka shtetėsi tė huaj, fiton shtetėsi tė huaj ose garanton se do tė fitojė shtetėsi tė huaj".
Duke qenė hollandeze, zonja Basha nuk mund tė votojė mė nė Shqipėri. Bashkėshorti i saj shqiptar, ministri i jashtėm Basha ėshtė nėn akuzė penale pėr shpėrdorim detyre pėr shkak tė shkeljeve financiare nė segmentin Rėshen-Thirrė-Kalimash. Ai mbrohet duke thėnė se kush ėshtė kundėr rrugės, nuk ėshtė patriot. Ministri voton. Nuk dihet nė ka Kartė Identiteti, por ėshtė e sigurt qė ka pasaportė diplomatike. Eshtė nė listat e Ministrisė sė Brendshme.
Pėr tė mos u larguar nga shembujt me Ministrinė e Jashtme, duhet thėnė se edhe bashkėshorti i zėvendėsministres sė tij Edit Harxhi, ka pasaportė, shtetėsi dhe kombėsi turke. Zonja harxhi ka shtetėsi tė dyfishtė. Bashkėshortja e sekretarit tė pėrgjithshėm tė po tė njėjtės ministri ėshtė me shtetėsi dhe kombėsi franceze. Tė dy bashkėshortėt e zyrtarėve tė lartė tė shtetit shqiptar, nuk mund tė votojnė nė zgjedhjet e 28 qershorit.
Dublikimet, gafat
Gazeta TemA, nė disa numra tė saj, pak kohė mė parė denonconte dublikime emrash nė regjistrin e zgjedhėsve. Sipas politikės sė saj editoriale, ajo ishte ndalur nė qarkun e Kukėsit, ku tė afėrmit e kandidatit pėr deputet tė PD-sė, e kishin emrin edhe nė listat e Kukėsit, edhe nė rrethinat e Tiranės ku kishin migruar prej vitesh. Bėheshin 12 e kusur shpirt. Por ky ėshtė vetėm njė detaj qė bėn pėrshtypje jo vetėm sepse ata janė tė afėrm tė kandidatit demokrat, por dhe sepse kandidati nė fjalė ėshtė personazh i pėrhershėm, nė kėtė gazetė. Ai ėshtė detaj sepse ka shumė mė keq. Janė tė paktėn 5186 emra votuesish shqiptarė tė cilėt janė tė dublikuar nė regjistrin e zgjedhėsve. Atyre ju "koincidojnė" tė gjitha tė dhėnat personale: emri, mbiemri, atėsia, mėmėsia, data e lindjes. Ju ndryshon vetėm vendi ku do tė shkojnė tė votojnė.
Kushdo qė ka nė dispozicion njė kompiuter tė lidhur me internet, mund tė shndėrrohet nė dėshmitar tė gafave tė tjera tė Ministrisė sė Brendshme. Nė listat e publikuara nga ajo mund tė gjenden shtetas tė cilėve ju mungon emri apo mbiemri dhe janė shėnuar nė to me tre "X", si njė personazh i famshėm i filmave amerikanė me aksion. Ka plot mungesa emrash, gabime qė lidhen me gėrmat e veēanta tė shqipes, si "ė-ja", "ē-ja" e tė tjerė.
Revista MAPO ėshtė e hapur tė mirėpresė ēdo sqarim zyrtar nga Ministria e Brendshme pėr listat, madje duke rikėrkuar me ngulm pikėrisht kėtė sqarim. Sqarime do tė mirėpriteshin dhe nga tė gjithė aktorėt dhe faktorėt e tjerė tė pėrfshirė nė procesin e pėrgatitjes sė infrastrukturės zgjedhore nė vend apo dhe konkurentė e arbitra tė vetė procesit.