Figurat letrare

Pothuajse te gjitha testet qe me kan rene ne dor si ata kombetar si ata te maturantave kan pas pyetje per me gjet se per cilen figur letrare behet fjal.
Duke ditur se gjuha shqipe ka nje numer te konsiderueshem te figurave letrare do te doja qe se bashku te perpiqemi me i gjet figrat letrare qe ekzistojn dhe te bejm ndarjen e tyre .

PO ja filloj me figuren letrare ma te thjesht
- krahasimin- bene pjese ne figurat kuptimore, quhet edhe figure elementare, forma e pare njohese, sepse nje send ose dukuri na e jep duke e krahasuar me nje send ose dukuri tjeter:

shqiponjë me krah te thyem!Vall shpirt i molisun!
Qendro!Qendro krenare! mu si nje zot i stolisun

Per nga ndertimi sintaksor,krahasimi ka dy pjese: te krahasuarit dhe krahasuesin, qe lidhen ndermjet tyre me lidhezat si.porsi,ashtu si, etj

Krahasimi mund te jete i thjesht dhe i zgjatur

Ndryshe quhet edhe similitudë

figurat e kuptimit

-Personifikimi-.Njeriu primitiv vinte tipare ngjashmerie midis vetes dhe dukurive te natyres.Ai u vishte kafsheve dhe sendeve tipare te njeriut, gjerat pa shpirt i pershkruante sikur te ndjenin dhe kryenin veprime njerezore, gjerat pa ndergjegje i bente me ndergjegje.

-Ç'ke, o flamur, qe s'valon?
-Jam semur e po renkoj,
jam goditur brinje me brinje
qe kur sollen italine...

Pra personifikimi ndertohet ne baze te fjaleve qe thone kafshet ose sendet e shpirtezuara.

-Antiteza-Ështe figur e perbere nga dy njesi kuptimore, lidhja e te cilave kryhet me kundervenie.
Kundervenia mund te behet ne nivelin e fjaleve, ne nivelin sintaksor dhe ate kuptimor.Antiteza ndertohet shpesh prej antonimeve.

Se te deshte kur s'te deshnin,
se te qante kur te qeshnin,
se te veshte kur te çveshnin
neno moj, te ra deshmor.


Edhe brenda nje vargu mund te kemi dy gjendje te kunderta:

Prane sofres i pangrene.

-Hiperbola, sikurse antiteza, edhe kjo mban ne vetvete nje krahasim te mundshem, por ne nje raport jo te zakonshem, sepse nje send, dukuri ose veprim e jep me te zmadhuar se sa eshte ne te vertet.

Por kush ecë para ushtrive tuj leshue
flake prej shpatet, si rrfeja kur shkrepet
mbi Bjeshe t'Nemna, vesh arit t'kullue
porsi dielli kur vete n'perendim?
N.Mjeda(mahmud pasha ne mal te zi)

Ndodh te hiperbolizohet efekti emocional nga nje shkak i caktuar p.sh. nga bukuria, si ne shembullin e meposhtem:

Hanko, mos kalo mbi varre,
se te vdekurit i ngjalle,
te gjallet i vdiqe fare....