Poezi që më kanë pëlqyer shumë!

BALADË QYTETSE
Mbramë
qiella dhe hyjt e vramë
një ngjarje të trishtueme panë:
Hije... jo! - por një grue
me ftyrë të zbetë edhe me sy
të zez si jeta e saj,
me buzën të vyshkuna në vaj,
me plagë në gjoks e stolisun
me veshje dhe me shpirt të grisun,
me hije grueje,
një kens këso bote,
një fantom uje
vallzonte valle në rrugë të madhe.
Dy hapa para, dy hapa mbrapa
me kambë të zbathun,
me zemër të plasun.
Dy hapa djathtas, dy hapa majtas,
me flokë të thime,
me ndjesi të ngrime.
(Dikur,
kur gjit' e saj me kreni
shpërtheheshin n'aromë,
kur ish e njomë -
atëherë e dashunojshin shum zotni.
E sot?)
Jeta e saj asht kjo vall' e çmendun
në rrugat e qytetit tonë,
një jetën e fikun, një jetë e shterun,
shpin i molisun, zemër e therun,
një za vorri, një jehonë
që vallzon natën vonë
nëpër rrugat e qytetit tonë.

QËNDRIMI




Jam shqiptar
e kosovar;
zot e krenar,
zot e bujar
mbi këtë dhé,
q'e kam si fe,
e përmbi fé:
E kam vatan!
E kam atdhe!
Që gjysh stërgjysh,
që brez pas brez,
që gjithëmonë.
Ti shqa thërret,
ti shqa bërtet,
gjer lartë në retë
se jam barbar.
Jo, s'jam
si bërtet ti,
si buçet ti,
ti, Mal i Zi.
Po vendin tim e dua,
lirinë e dua,
e s'dua
zot
mbi mua.
Se jam këtu
kur s'kish njeri,
kur s'kish kufi
as fqinjëri,
as shqa të zi.
Se jam këtu
kur Mal i Zi
ish Iliri;
kur nga një det
në tjetrin det
isha zot vetë!
Unë jam këtu
nga moti
kur vetë Zoti
e bëri fushën
fushë
e malin
mal.
Unë jam këtu
e do të jem
- dem baba dem -
sa mali të bëhet hi
e hiri mal përsëri.
Mitrush Kuteli

Gjuha shqype


Porsi kanga e zogut t'verës,
qi vallzon n'blerim të prillit;
porsi i ambli flladi i erës,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t'detit,
porsi gjâma e rrfès zhgjetare,
porsi ushtima e nji tërmetit,
ngjashtu â' gjuha e jonë shqyptare.
Ah! po; â' e ambël fjala e sajë,
porsi gjumi m'nji kërthi,
porsi drita plot uzdajë,
porsi gazi i pamashtri;
edhè ndihet tue kumbue;
porsi fleta e Kerubimit,
ka'i bien qiellvet tue flutrue
n't'zjarrtat valle t'ameshimit.
Pra, mallkue njai bir Shqyptari,
qi këtë gjuhë të Perëndis',
trashigim, që na la i Pari,
trashigim s'ia len ai fmis;
edhe atij iu thaftë, po, goja,
që përbuzë këtë gjuhë hyjnore;
qi n'gjuhë t'huej, kur s'asht nevoja,
flet e t'veten e lèn mbas dore.
Në gjuhë shqype nanat tona
shi prej djepit na kanë thânun,
se asht një Zot, qi do ta dona;
njatë, qi jetën na ka dhânun;
edhe shqyp na thanë se Zoti
për shqyptarë Shqypninë e fali,
se sa t'enden stina e moti,
do ta gzojn kta djalë mbas djali.
Shqyp na vete, po pik' mâ para,
n'agim t'jetës kur kemi shkue,
tue ndjekë flutra nëpër ara,
shqyp mâ s'pari kemi kndue:
kemi kndue, po armët besnike,
qi flakue kanë n'dorë t'shqyptarëvet,
kah kanë dekë kta për dhè t't'Parvet.
Në këtë gjuhë edhe njai Leka,
qi'i rruzllim mbretnin s'i a, xûni,
në këtë gjuhë edhe Kastriota
u pat folë njatyne ushtrive,
qi sa t'drisë e diellit rrota,
kanë me kênë ndera e trimnive.
Pra, shqyptarë çdo fès qi t'jini,
gegë e toskë, malci e qyteta,
gjuhën t'uej kurr mos ta lini,
mos ta lini sa t'jetë jeta,
por për tê gjithmonë punoni;
pse, sa t'mbani gjuhën t'uej,
fisi juej, vendi e zakoni
kanë me u mbajtë larg kambës s'huej,
Nper gjuhë shqype bota mbarë
ka me ju njohtë se ç'fis ju kini,
ka me ju njohtë për shqyptarë;
trimi n'za, sikurse jini.
Prandaj, pra, n'e doni fisin,
mali, bregu edhe Malcija
prej njaj goje sod t'brohrisim:
Me gjuhë t'veten rrnoftë Shqypnia!
Gjergj Fishta

NATA E POETËVE

Kur heshtja mbulon çdo gjë
Kur të gjithë flenë
Zgjohen poetët
Për t’u djegur nëpër vargje

Ata ia shtrydhin
Gjakun e keq mendimit

Shpirti i tyne shesh betejash

Nga temperatura e fjalëve
Vdesin ngadalë pa klithma

Petalet
------------
Jeta si rreke'
mbi te cilat ne shperndame
petal pas petali lulen e zemrave bashkuar,
fundi ne enderra u humbte,
lundruan pertej aq sa ne pame
vezhgojme vec fillimin, te heret, gezueshem, shpenguar.

Ne me frike nga shpresa mbushur,
te purpurt nga gezimi,
shperdajme keto gjethe te trandafilit, papushim;
horizontet shpalosur,
i larget qellimi,
kurre s'do e dime. Dhe rrekeja tek rrjedh pa ndalim
i hedh tutje, s'mund ta ndalojme,
secila iken e zhduket krejt
larg, larg ne menyra qe askush s'i di.
vec ne mbesim, vec ne qendrojme
e kur vitet vrapojne e ecin shpejt,
Lulja vertet iku shkoi, por brishtesia i ka mbetur perseri.

DER BALKAN
(Ballkani)

Auf der Landkarte Osteuropas
Wurdest du kalt gezeichnet, genau.

Der Geschichtslehrer ind der Grundschulklase
Hat die Krige erklärt. Die Kriegszüge.

Die Schlacht auf dem Amselfeld…
Und in Schluchten
Viele Kämpfe, viele Hinterhalte.

Ins Mittelmeer hast du deine Nase gesteckt, die Nase aus Erde, aus Stein.
So weit, wie zu erstarren und zu Schlagen vermochten Schwert und Prügel.
Balkan. Orkan. Eiskalt.

Und in Schluchten Hinterhalte.
Und auf Pfaden Verrat.
Balkan. Orkan.

Erschaffen aus Waser, Erde und Feuer.
Erschaffen aus Glidern und Blut.

IM FLÜCHTLINGSHEIM

Der hohen Pappel im Hof daheim
Droht jetzt die Axt des Vaters!

Mein Traum nicht dieser Keller hier
Mit seiner Feuchtigkeit und kleinen Fenstern
So sehr sehe ich das Weisse Feld
Vor meinem Haus und die hohe Pappel im Hof.

Mein Vater denkt früh und spät sie an der Wurzel abzusägen
Ich bin für ihn aus den Augen aus dem Sinn, nicht im Hof, nicht auf der Strasse
Und er zählt mich zu den Toten
Schlimmer als niedergestreckt von einer Kugel.

Der hohen Pappel im Hof daheim
Droht jetzt die Axt des Vaters!

ERSTES GEDICHT IN DER EMIGRATION

Erschlagnes Lied
Auf schwarzem Asphalt, heissem Asphalt
Treten dich Räume, Weiten
Es wäscht dich nicht der Lepenc-Fluss mit Tränen
Es wärmt dich nicht das Sharr-Gebirg mit Schnee
Dich heilt kein Kraut im AmselFeld.

Erstandnes Lied
Aus meiner Seele, meinem warmen Blut
Dich werd ich putzen dich kosen mit Träumen
Dich werd ich tauchen in die Mähnen des Lepenc
Dir den Sharr aufsetzen als Krone
Auf Wundem Feld, dem AmselFeld.

ICH WERDE KOMMEN ALS REGEN
(Unë do te vij sikur shiu)

Ich werde kommen als Regen urplötzlich eimerweise schütten.
An das Fenster deines Herzens im warmen Sommer.
Auf den weissen Laken des Denkens wasserreich schwimmen.
Ich werde kommen als Regen urplötzlich eimerweise schütten.

Als Regen werde ich kommen unmerklich unter deine Haut mich schleusen.
In Gedanken warm dich berühren mit unsichtbaren Fingern.
An deinem Himmel gefrorener Tränen fröhlich platschen,
Als Regen werde ich kommen unmerklich unter deine Haut mich schleusen.

Ich werde kommen als Regen werd ich kommen
Zu löschen das Feuer des Sommers zu erwärmen die Kühle deines Winters
Unverhofft mich in dich legen und nicht mehr weichen von dort
Ich werde kommen als Regen, als Regen werd ich kommen —
einen Regenfreudenbogen erchaff ich dann bei dir.

'' ME FAL, NENA IME ''

Nena ime nene e dashur,
per ty zemra me ka plasur.
Para kohe une u plaka,
ketij kurbeti i rente flaka!

Nga ti ika u largova,
dhe gabimishte te lendova!
Por ja qe fati me denoi,
pa ty nene une te jetoj!

Ne enderr jam me ty c'do nate,
edhe pse ti ndodhesh larg.
Cfaredolloj dhimbje ma lehteson,
dora jore kur me ledhaton.

Me duket vetja si jetim,
ketu larg teje ne mergim!
Ndjenjat me jane ndryshkur nga vetmia,
e shpirtin ma braktisi lumturia!

Pa ty nene e shtrenjte,
e rende qenka kjo jete!
Mallkuar qofte ky kurbet i zi,
qe padrejtesishte me ndau nga ti!

Prej dites kur dola ne kurbet,
nje faj i rende ne shpirte me vret!
Pesha e tij po me hap plage,
qe perjete do te rrjedhin gjak!

Te lutem me fal, nena ime,
qe te lashe ne hidherime!
Me fal qe po derdh lot per mua,
dhe mos harro nene, se une shume te dua.

Te dua aq sa jeten time,
e per kete nuk kam dyshime.
Ndaj po kthehem nene tek ti,
fluturimthi porsi veri.

Pritem nene se ja po vij,
e lotet ne sy, do te ti fshij.
Do te te marr ne perqafim,
gjersa ta shuaj une kete mallin tim..

BALADË QYTETSE

Mbramë
qiella dhe hyjt e vramë
një ngjarje të trishtueme panë:
Hije... jo! - por një grue
me ftyrë të zbetë edhe me sy
të zez si jeta e saj,
me buzën të vyshkuna në vaj,
me plagë në gjoks e stolisun
me veshje dhe me shpirt të grisun,
me hije grueje,
një kens këso bote,
një fantom uje
vallzonte valle në rrugë të madhe.
Dy hapa para, dy hapa mbrapa
me kambë të zbathun,
me zemër të plasun.
Dy hapa djathtas, dy hapa majtas,
me flokë të thime,
me ndjesi të ngrime.
(Dikur,
kur gjit' e saj me kreni
shpërtheheshin n'aromë,
kur ish e njomë -
atëherë e dashunojshin shum zotni.
E sot?)
Jeta e saj asht kjo vall' e çmendun
në rrugat e qytetit tonë,
një jetën e fikun, një jetë e shterun,
shpin i molisun, zemër e therun,
një za vorri, një jehonë
që vallzon natën vonë
nëpër rrugat e qytetit tonë.

EMRI NE GUR

I njejti gur
ne ure,
ne mure,
ne burg.

I njejti murator
ne kulle,
ne burg,
ne ure.

Dikush
lindet ne kulle,
rritet ne ure,
e vdes ne burg,
dikush tjeter
u lindka ne burg
u rritka ne ure
e vdiska ne mur
mjere kush vetes
s'ia gdhend emrin ne gur!

KOSOVA

Gdhihem sirene
e ngrysem sfinks!

Keshtu perdite,pernat,
nga e hena tek e djela,
nga janari ne dhjetor,
nga shekulli i shtate
te ky pragshekulli i ri,
midis legjendash te lashta
te njeriut bishe
dhe te bishes njeri!

Serishte gdhihem siren
e ngrysem sfinks,
perdit,pernat,gjer ne çmenduri
ne lufte: te mos behem bishe,
me ankth:te mbetem njeri!

Në parkun që mbuluan fletët

Në parkun q'ë mbuluan fletët
Të dy ne ecim qetësisht,
Pas shijes saj ka shtruar vjeshta
Qilim të verdhë natyrisht.

Dhe ndoshta si një ëndërr e zbehtë
Ju fanit një muzg i vonë
Ky park q'ë kan' mbuluar fletët
Ku pas kaq shekujsh ti po shkon.

Nga vagabondët me cigare
Ti mos u tremb e dashur kot
Imazhin tënd as dinosaurët
Shekuj më parë s'e shtypën dot.

Që ti të vije kaq e bukur
Me këta flokë, me këtë hap
Toka të egrën klimë e zbuti
Dhe akullnajat ktheu mbrapsht.

Dhe s'kish se si të ndodhte ndryshe
Të ndodhte ndryshe s'kish se si.
U desh të zhdukeshin përbindshat
Që te kjo botë të vije ti...

Edhe kur kujtesa

Edhe kur kujtesa ime e lodhur
Ashtu si ato tramvajet e pasmesnatës
Vetëm në stacionet kryesore do të ndalojë,
Une ty s'do të harroj.
Do të kujtoj
Mbrëmjen e heshtur, të pafund të syve të tu,
Dënesën e mbytur, rrëzuar mbi supin tim
Si një dëborë e pashkundshme.
Ndarja erdhi
Po iki larg teje...
Asgjë e jashtëzakonshme,
Veç ndonjë nate
Gishtat e dikujt do të mpleksen në flokët e tu
Me të largëtit gishtat e mi, me kilometra të gjatë...

Ditet kalojne
nga mendja s'me largohesh
a thua kjo ndodh
kur vertet dashurohesh

Dua te te urrej
per c'ka ti u solle
por prap ju nuk mundem
ti tek une embelsine mbolle

Rruges kur eci
makinat veshtroj
mos ndoshta ne to
ty do te shikoj

Tek lokali yne
disa here kam kaluar
e te hyja brenda
kurre s'kam guxuar

Nuk e di , per mua
ti c'ke menduar
por nuk e di ndonjehere a do ta kuptosh
sa shume padrejtesisht me ke lenduar