Lexova me endje këtë shkrim të plasuar nga Sofra. Autori i kësaj pëmbledhje faktesh dhe të dhënash historike pa dyshim ka arsyetur mbiemrin që e mban. Në fakt ne të gjithë kemi obligim që të nxerrim në dritê çdo gjurmë të mbetur nga historia e kësaj tragjedie por për ata që kanë rrënjët nga këto treva, gjithsesi ështe një nxitje dhe frymëzim më tepër.
Në fëmijërinë time më ka rastisur të dëgjoi një këngë që i ishte dedikuar pikërisht käsaj masakre të dimrit të madh të vitit 1877/78. Disa vargje me kujtohen edhe sot dhe për hirë të lexuesit të këaj teme po i shkruaj këtu:

..."Qka po thot ky zog shiptari
qka po thot e qka po flet
po i shkruan letër babës mret
More babë baba mret
na ka marrë Serbia krejt
na ka marrë toke e shpi
po na qesin në borê e nê shi
qka po pshtojshin (shpetojshin) pa u mërdhi
po na i therrin me singi (bajonetë)

Qka po thot ai baba mret
qka po thot e qka po flet
për shiptart thot se kam dert
sma danë pushken pesqind vjet...

E shkrova kështu siq më ka mbetur në kujtesë pra në gegërishte.

Këta rreshta të kêsaj kënge që i kishte mbijetuar kohes na bënë të kuptojmë se dhuna dhe masakrat serbe që ushtroheshin ndaj popullatës së pambrojtur shqiptare ishte aq e madhe sa që këta ishin detyruar të kërkojnê ndihmë edhe nga armiku i tyre shekullor ndaj të cilit asnjëher nuk kishte pushuar rezistenca.

Sinqerisht falenderoj Ficamin edhe Sofren qe sa do pak i kan sjell disa fakte te rendesishme te se kaluares son te lavdishme.
Ja nje shkrim i se tashmes,shkrim qe pak a shum e deshmon se elementi shqiptar ne Medvegje do mbijetoj perkunder veshtirsive.
Shkrimin e mora nga:
http://medvegjaonline.com/forum/showthread.php?t=12&page=4

Në Tupallë të Medvegjës u mbajtë manifestimi kulturor,,TAKIMET E VENDLINDJES''

Tupallë/Medvegjë 1 Maj 2008

Në këtë manifestim tradicional merrnin pjesë drejtues të pushtetit lokal në Medvegjë Sllobodan Drashkoviq, kryetar komune, Nagip Arifi, prefekt i Komunës së Bujanocit, deputeti republikan Riza Halimi,Rexhep Abazi,kryetar I LDI-së,Femi Beha,Kryetar i degës së PVD-së,përfaqsus të Bashksis Islame në Medvegjë Elham ef Hasani si dhe aktivistë të shumtë institucionalë dhe partiakë të rajonit të Luginës së Preshevës.

Deri sa nëpër vende të ndryshme të botës 1 Maji Dita Ndërkombëtare e Punës, u manifestua me protesta të shumta, për shkak, të ngritjes së shkallës së varfërisë, diskriminimit në punë dhe shtimit të papunësisëë, në Medvegjë kjo ditë u shënua me një varg aktivitetesh kulturore dhe sportive,kjo dit në Tupallë të Medvegjës njihet si festa e Takimeve të Vendlindjes tash e disa dekada.

Në Komunën e Medvegjës edhe këtë vit u shënua 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punës, e cila në këtë komunë ka marrë karakter tradicional të tipit "Takimet e vendlindjes". Për dallim nga vitet e mëparshme, këtë vit, kishte më pak pjesëmarrës, për shkak lansimit të një dezinformate se do të ketë protestë të rezervistëve serbë në këtë komunë, ndaj edhe vëreheshin forca të shtuara të sigurimit të rendit.

Në Komunën e Medvegjës edhe këtë vit u shënua 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punës, e cila në këtë komunë ka marrë karakter tradicional të tipit "Takimet e vendlindjes".
Në këtë manifestim tradicional merrnin pjesë drejtues të pushtetit lokal në Medvegjë Sllobodan Drashkoviq, kryetar komune, Nagip Arifi, prefekt i Komunës së Bujanocit, deputeti republikan Riza Halimi, Rexhep Abazi,kryetar I LDI-së,Femi Beha,Kryetar i degës së PVD-së,përfaqsus të Bashksis Islame në Medvegjë Elham ef Hasani si dhe aktivistë të shumtë institucionalë dhe partiakë të rajonit të Luginës së Preshevës.

Me kët rast pati edhe një takim në mes të liderit të PVD-së zotri Riza Halimit dhe ati të LDI-së zotri Rexhep Abazit ku u shqyrtua mundësia e përkrahjes se zgjedhjeve parlamentare nga ana e LDI-së ndonse kjo e fundit ende nuk ka një qendrim në lidhje me këtë qështje.

Shumë qytetarë të Medvegjës të shpërngulur në Kosovë, kishin ardhur të çmallen me vendlindjen, të ndezin zjarre dhe t'i vizitojnë varrezat e të parëve.
"Vij për çdo vjet në takimet e vendlindjes në Medvegjë. Oborret tona i ka mbuluar bari dhe oxhaqet çerdhet e lejlekëve.
Në këto anë të bukura të Luginës nuk dëgjohet vaji dhe gëzimi i fëmijëve. Besojmë në të ardhmen në se plotësohen kushtet do të kthehemi dhe këto male shekullore do të trazohen sërish nga vaji dhe gëzimi i fëmijëve tanë " tha plaku Ramush nga Medvegja, i shpërngulur në Fushë Kosovë, para disa vjetësh.

Për dallim nga vitet e mëparshme, këtë vit, kishte më pak pjesëmarrës, për shkak lansimit të një dezinformate se do të ketë protestë të rezervistëve serbë në këtë komunë, ndaj edhe vëreheshin forca të shtuara të sigurimit të rendit.

Gjithashtu për dallim nga vitet e më parshme,në kët vit nuk pati as program kulturor e artistik ndonse këte më herët e kishte premtue kryetari i bashksis lokale të Tupallës njëherish edhe kryetari I Këshillit Organizativ S.Halimi.


Në fund të turnirit të futbollit të vogël ku morën pjes më shum se 13 ekipe,mes tyre edhe nga Bujanoci,Prishtina,Fushë Kosova e Medvegja epiteti i më të mirit i takoj ekipit ,,TROJET’’ nga Tupalla,u shperndan edhe kupat që ishin pregadit enkas për këtë turnir.

Vlen të Theksohet se Takimet e Vendlindjes ket vit i kan përcjell edhe disa medija te shkruara dhe elektronike në mes tyre,,Radio Televizioni Publik i Kosoves,Radio Televizioni i Presheves,Televizioni Spektri Bujanoc,Radio Medvegja,Medvegja.Info,Medvegjaonline.Com,Kosovali ndore.Com,revista Perspektiva Bujanoc e tjer.

kam qen ne kohen e luftes ne ato ane disa muj derisa u kry lufta veq medvegja me rrethin a mu duk mu a apo ahste ashtu se di shumica ishin asimilu bre sdi ishalla zoti ju nimon

Ja edhe disa të dhëna mbi Popullatën e ktyre tri komunave .

Vlersimi i vitit 1991, Rexhistrimin e përgjithëshem i zbatuar në vitin 1991 e kanë bojkotuar shqipëtarët në Kosovë, Preshevë, Bujanoc dhe Medvegje. Vlersimet për numrin e popullatës shqipëtare janë bërë në bazë të regjistrimit të vitit 1981. Sipas tyre, në komunën e Bujanocit ishin 49.238 banorë, prej tyre reth 30% Serb (14,660), 60% Shqipëtar (29.588), dhe diç më pak se 9% Romë. (4.408). Është vlersuar se në komunën e Preshevës kanë jetuar 38.943 banorë, prej tyre reth 90% Shqipëtar ( 34.992), 8% Serb ( 3.206 ) dhe 1,29 % Romë (505). Enti federativ për statistikë nuk i ka publikuar vlersimet për komunën e Medvegjës, por vetem rezulltatët e regjistrimit sipas të cilëve në këtë komunë ishin 13.368 banorë, prej tyre 9.205 Serb dhe Malazezë dhe 3832 Shqipëtar.
Popullsia prej vitit 1999 deri në mes të vitit 2001 për shkak të konflikteve të armatoura dhe frikës për siguri, popullata shqipëtare nga komunat e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës tri herë janë larguar nga shtepitë e tyre. Vala e parë ishtë gjatë bombardimeve të NATO-s në vitin 1999, kur nga ky teritor është larguar një e treta e Shqipëtarve. Vetem nga komuna e Preshevës kanë ikur rreth 20. 000 .
Pjesa më e madhe e popullatës shqipetare pas bombardimeve janë kthyer nëpër shtëpitë e tyre, por jo të gjithë. Sipas raporteve të organizatave ndërkombëtare, në Kosovë në shtator të vitit 1999 ishin 3.227 persona të zhvendosur nga këto tri komuna. Në Maqedoni, në fund të tetorit të vitit 1999 ishin reth 3.000 të ikur nga Presheva dhe Bujanoci. Vala e dytë e shpërnguljeve filloi në vitin 2000. Në fillim të konflikteve ndërmjet forcave të sigurimit dhe UÇPMB-së, nërmjet shkurtit dhe qershorit të vitit 2000, rreth 900 familje i kanë lëshuar shtëpitë e tyre. Intensifikimi i konflikteve në nëntor të njejtit vitë ka shkaktuar shpërnguljen e rreth 10.000 Shqipëtarve. Pjesa më e madhe e tyre ështe strehuar në Kosovë, në komunën e Gjilanit. Shpëngulja ka vazhduar edhe gjatë vitit 2001. Ne fund të muajit maj, gjatë valës së tretë të shpërnguljeve nga Presheva dhe Bujanoci, në Kosovë ishin 14.000 të zhvendosur nga ky teritor.
Kthimi më i rëndsishëm dhe i qëndrueshëm i popullatës shqipëtare, në menyrë të pavarur ose me ndihmën e bashkësisë ndërkombëtare ka ndodhur në mes të vitit 2001. Organizatat ndërkombëtare vlerësojnë se në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc pas përfundimit të konflikteve janë kthyer gjithësej rreth 5.300 Shqipëtarë. Përfaqsuesit e Trupit Koordinues qeveritar theksojnë se ky numër ështe 8.346. Në komunën e Preshevës deri në muajin tetor të vitit 2001 janë kthyer 1.263 persona të zhvendosur, derisa 400 janë ende në Kosovë.
Nëpër fshatra në veri të skajshme të komunës së Bujanocit, i cili është i njohur me emrin Malesia Bujanoc( fshatrat Zarbinc, Pribovc, Ravno Buçje, Suharn, Novo sellë) prej 247 familjeve të ikura, nga qershori deri në mes të shtatorit të vitit 2001 janë kthyer vetëm 90. Në komunën e Medvegjës pas shpërnguljes kanë mbetur rreth 300 shqipëtarë, por pas përfundimit të konflikteve janë kthyer edhe reth 400.
Gjatë vitit 2002 nuk ka ndodhur kthimi masiv i shqipëtarve të mbetur. Ata me ndihmën e e organizatave ndërkombëtare i vizituan shtëpitë e tyre, por shumica nuk mund të vendosin për tu kthyer. Numëri i saktë i shqiptarëve të zhvendosur intern, të cilët edhe më tutje janë në Kosovë, duhet të jetë i njohur pas publikimit të rezultateve të regjistrimit të popullsisë në Serbi, në kuadër të se cilit është kryer edhe regjistrimi i të zhvendosurve intern nga këto tri komuna.
Vlerësimi për vitin 2001 Sipas vlerësimeve të organizatave ndërkombtare, në vitin 2001 numëri i përgjithshëm i banorëve të komunës së Preshevës ka qenë 46.000, prej të cilit rreth 92 % ishin shqiptarë, 7 % serbë dhe 1 % romë. Në Bujanoc kanë jetuar 49.000 banorë ( 50 % shqiptarë, 36 % serbë dhe 14 % romë), ndërsa komuna e Medvegjës ka patur 13.500 banorë ( 67% Serbë. 32 % Shqipëtarë, 1 % Romë).

sofra te pershendes bash ashtu kam thene asimilime di shum mire se qka don em than kjo fjal

kam ndejte 5 muaj ne ato ane po thash edhe me larte inshalla don zoti e mbijetojn dhunen serbe qe ke thene

sofra 70% te fjalorit e folshin serbishte o vella skishin as rrespkte per neve te kosoves askund nuk kam pa ndonje plak me plis e shum e shum sene tjera

rrespekte per ty

ne rrethinen e medvegjes dhe te bujanocit ma shum

Pershendetje,

Meqe jetoj ne Medvegje dhe jam shum krenar per kete padyshim qe jam mundu mi rujt trevat e te parve te mi.
Me duhet ta kundershtoj ashper mendimin e zotriut fi2a1,nuk eshte e vertet qe 70 % e Medvegjasve folin ose perdorin fjal serbe nuk e di ka i ke marr keto te dhana me duhet te rikujtoj qe ne mes te Bujanocit dhe Medvegjes eshte nje pjes e Komunes se Lebanes apo Leskovcit dhe Medvegja e Bujanoci teritorialisht nuk kufizohen mes vete askund.Ndoshta juve keni qen ne ndonje fshat serb sepse ne ket pjes ne mes te Bujanocit dhe Medvegjes nuk ka ndonje vendbanim shqiptar.

Siq e ka cek edhe Sofra ne Medvegje nuk ka familje pa te shkollum e qe shkollimin e kan perfundu ne Kosove.Medvegjasite sod krenohen qe diten dhe ruajten traditen,gjuhen dhe ligjet kombetare shqiptare perkunder asaj qe eshte punu mjaft ne asimilim.Medvegjasit nuk mund ti dallosh per shprehjet e tyre nga Prishinalit dhe te ju them sinqerisht kam pas rastin me pas shum miq te Kosoves dhe me gjuhen tone jan te befasum per se miri.Siq e ceku edhe sofra per Bujanoc nuk di shum mirpo per Medvegje ato qka i ka cek zotria apo zonja me lart jan totalisht te paverteta.

Une e kam knaqesin qe ende si kam braktis trojet e mija stergjyshore dhe jam njohes i mir i rrtethanave ne teren,nuk eshte e vertet as qe nuk i dojm Kosovaret perkundrazi neve kemi pas shum refugjat gjat luftes se vitit 1999 nga Kosova ne Medvegje dhe me shum kemi qendru maleve se neper shtepi pershkak te asaj qe nuk kishim te drejt me mbajt refugjat.

Mirpo e keqja e Medvegjes eshte se jan debu shum njerz dhe ne vend ka fillu zbehja e elementit shqiptar,sod ne Medvegje u mbajten edhe zgjedhjet lokale dhe kesaj radhe shqiptaret e Medvegjes ju kan pergjigj ketyre zgjedhjeve shum me mir se herave tjera.Nga territori i Republikes se Kosoves sod Medvegjes ja kishin mesy mbi 20 autobus per te marr pjes ne zgjedhjet lokale.

Fatlum , shume mire e paskeni ceke edhe ju ..problem eshte shperngulja e popullates atje dhe as un nuk besoj ne asnje moment se shqiptaret atje po asimilohen ( kuptimin e te ciles fjale e ka ka spjegu shume mire edhe Sofra ).
shqiptare nga Kosova Lindore kam pas rast te njoh dhe te them te drjeten jo qe e flasin mire gjuhen shqipe por me duhet t'a them qe e flasin edhe shume paster .

nderime

Do të lidhem mr temen Komuna e Medevegjes dhe komuna e Bujanocit gjeografikisht jan të ndara shum bile edhe në mes tyre ka komuna tjera që i ndajn (jan Vranja Leskovci ku jeton 100% serb )ndërsa një pjesa tjeter hyn disa fshatra të komunes së Dardanes ish Kamenica dhe kti lidhen me lebane dhe dalin në Medvegj (që atë pjesen tjeter nuk kam njohuri )
E që për gjuhen apo asimilimi nuk di asht në Medevegj, por pëtr Komunen e Bujanovcit dhe Presheves e dij se ka shum fjal serbe që i përdor pjo pjes si kan mbet nuk di mirpo asimilim nuk do i thosha ndoshta nuk përdoret gjuha gramatikore por jan të shkolluar shum sidomos nëpër fshatra të siq e quajn ato malsia e Bujanocit deri von kan pasur vështërsi shkollimi mendoj shkolla të larta dhe fakuletete për arsyje ekonomike si dhe transportuese se shteti i kishte lan pas dore për qëllime të veta ,dallimin mund të bëhet shum thjesht ,sepse qdo fshat ku kan jetu Serbet kan pasur rrugët të asfaltura dhe abutobusi ka qarkullu por mos të harroj se fshatrat Shqiptare i takojn komunes së bujanocit e Fshatrta Serbe i takonin shumica komenës së Vranjes

Deli te falenderoj per keto sqarime gjeografike,Euridika pajtona me mendimin tuaj plotesisht.

Sa i perket gjuhes per ata qe nuk e din po shkruaj se Medvegjasit sod kan qasje ne televizionet shqiptare madje edhe ato te shqiperis permes DigitAlb-it edhe kjo ka ndiku ne permisimin e gjuhes.

Mirpo nje fakt shum me rendesi nuk guxojm ta harrojm se shqiptaret e Medvegjes me gjelozi te madhe e kan rujt dhe kultivu gjuhen shqipe.Mund te bisedosh sod me nje banor shqiptar te Medvegjes qe ndoshta nuk eshte fare i shkollum mund te jet edhe i moshave te vjetra dhe e shef se qfar gjuhe te rrjedhshme e fol.Nuk e mohoj se nuk ka ndonje fjal serbe mirpo te jeni te bindun se Medvegjasit perdorin fjal serbe me pak se ne Kosove,dhe nuk eshte per tu habit qe perdoret ndonje fjal serbe sepse sod ne Medvegje nuk kije as nje lokal,minimarket,restorant te shqiptarve perveq nje hoteli.Ne Medvegje ne komun duhet te folesh serbisht,sepse ka fare pak shqiptar ne administrat,ne te gjitha institucionet lokale e shtetrore ku te nevojitet per ta perfundu ndonje pun e interersit te caktum shqiptari i Medvegjes duhet me fol serbisht.dhe perkunder kesaj ne jemi krenar sod qe kemi rujt dhe kultivu gjuhen tone amtare.

Kur eshte fjala per biseda familare apo ndershqiptare serbishtja nuk perdoret fare dhe me gjelozi ruhet dhe folet shqipja...

fatlum atë dehsta të them edhe unë se gjuha zyrtare ka qen Sebishtja në qdo vend për të kry një pun duhen të flasin gjuhen e tyre , e që në Bujanovc dh Preshev tash kjo ka ndrishu pak a shm ka Shqiptar që punojn nëpër zyre të ndrishme ,(Më par ishte edhe po të kishte qen Shqiptar nuk të fliste Shqip për hatër të kolegës së punes e sod kjo ka ndrishu për të mirë )