Bashkimi Kombėtar
Mirė se erdhė nė forum " Bashkimi Kombėtar "
Qėndro i lidhur me ne ! Disponim te kėndshėm tė kontribojm pėr kombin larg ofendimet dhe zėnkat...



 
ForumForum  PortalliPortalli  GalleryGallery  RegjistrohuRegjistrohu  identifikimiidentifikimi  

Share | 
 

 Shkrime pėr Havzi Nelėn -

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
Shko tek faqja : 1, 2  Next
AutoriMesazh
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 10:38 am

Doli nga shtypi dhe u vu nė qarkullim libri: "FJALA NĖ LITAR"

-- nga Zef Lleshi & Petrit PALUSHI

Shtėpia botuese "Onufri" nxori nė qarkullim librin "Fjala nė litar" (shkrime pėr Havzi Nelėn).
Ky libėr ėshtė njė pėrmbledhje shkrimesh pėr martirin Havzi Nela, i cili u ndėshkua mizorisht me varje nė Kukės, mė 10 gusht 1988, dy vjet para se tė pėrmbysej regjimi mesjetar komunist nė Shqipėri. Nė kėtė libėr janė pėrmbledhur shkrime tė 43 autorėve:
Agim Morina, Agim Spahiu, Ahmet Selmani, Astrit Patozi, Bardhyl Londo, Besim Muhadri, Besnik Mustafaj, Bilbil Hereni, Fejzulla Gjabri, Granit Zela, Gjergj Leka, Gjovalin Kola, Halil Haxhosaj, Halit Shamata, Islam Dogjani, Kujtim Allaraj, Kujtim Morina, Lazėr Stani, Maks Velo, Myftar Gjana, Nazif Dokle, Ndue Ukcama, Nermin Spahiu, Nimon Muēaj, Pal Doēi, Petrit Palushi, Prend Buzhala, Ragip Sylaj, Ramadan Musliu, Ramiz Gjini, Sabajeta Peposhi, Safet Sula, Shefqet Gjana, Shefqet Hoxha, Teodor Laēo, Uran Kalakula, Vath Koreshi, Visar Zhiti, Xhevahir Spahiu, Yrjet Berisha, Zaide Noka, Zekeria Cana, Zyhdi Morava.
Nė shkrimet e autorėve tė sipėrcituar portretizohet mė sė miri jeta e martirit tė njohur Havzi Nela, refuzimi dhe reagimi i tij ndaj diktaturės komuniste, ndjeshmėria ndaj lirisė, jokonformizmi dhe njėkohėsisht rebelimi ndaj njė bote dhe kohe me mungesėn totale tė lirisė.
Nė kėtė libėr janė pėrfshirė shkrime rreth figurės sė Havzi Nelės tė botuara kohė mbas kohe nė shtypin shqiptar; veē kėsaj, pėrfshihen edhe disa shkrime tė pėrgatitura enkas pėr kėtė botim.
Ky libėr, pėrsėpari ėshtė njė dėshmi, ėshtė njė pėrkujtesė, ėshtė shenjė nderimi ndaj jetės dhe veprės sė martirit Havzi Nela; njėkohshėm ėshtė edhe shenjė reflektimi mu nė kohėn ku ende ndihet mungesa e plotė e refleksionit politik, historik dhe kulturor mbi tė shkuarėn. Ky libėr, veē tė tjerash, pėrveēse ėshtė njė pėrpjekje pėr tė shmangur harresėn, ėshtė gjithashtu sadopak edhe njė trazim i ndėrgjegjes. Libri ėshtė pėrgatitur pėr botim nga shkrimtari dhe studiuesi Petrit Palushi; me kėtė rast po botojmė edhe parathėnien e shkruar prej tij.



Libri i pėrkujtesės dhe reflektimit



-- nga Petrit PALUSHI

Poeti nobelist Pablo Neruda kur rrėfente pėr vdekjen e Frederiko Garsia Lorkės, ndėrmjet tė tjerave shėnonte se, "Vrasja e Frederikos qe pėr mua ngjarja mė e dhimbshme e gjithė kėsaj lufte tė gjatė dhe tė tmerrshme. Spanja paskėsh qenė gjithmonė njė arenė gladiatorėsh, njė tokė e larė me gjak. Por vrasja e Frederikos e bėri atė edhe mė tė zezė, sterrė. Dhe, sa herė qė e kujtoja kėtė arenė vdekjeje, mė ngjallej edhe kujtimi pėr luftėn vdekjeprurėse, tė vjetėr disa shekuj, mes dritės dhe hijes". Vdekja tragjike e Lorkės kish ndodhur nė vitin 1936.

Mbytja e tė panėnshtrueshmit Havzi Nela
Gjithsesi, historia vjen e gjallė, por me nota shumė tė ashpra.
Mė 10 gusht 1988, nė Kukės u ekspozua njė prej pamjeve mė tė mizorta dhe mė tė shėmtuara tė pushtetarisė komuniste, njė "arenė vdekjeje", siē qe shprehur dikur Neruda: kėputja e frymės sė Havzi Nelės, sfidantit tė gjithkohshėm, njeriut me guxim tė madh civil dhe i pajisur me frymėn mė tė epėrme tė qytetarisė, me mbindjesinė e revoltės ndaj moralit tė amoralshėm, ndaj normave tė shformėsuara tė diktaturės. Pikėrisht, mbytja e tė panėnshtrueshmit dhe jokonformistit Havzi Nela, ėndėrrimtarit dhe luftėtarit tė madh tė lirisė, njeriut tė profilizuar ndjeshėm tashmė si luftėtar antidiktaturė, mė saktė, marrja e frymės sė tij, qe njė prej akteve mė cinike tė pushtetarisė komuniste, njė primitivizėm dhe humbje e ndjeshmėrisė deri nė fijen mė tė imėt.
Pėr fat tė keq, n'ato vite, bashkėjetesa me tė keqen, njė lloj konformizmi i ēuditshėm, qe kthyer pothuajse nė njė pėrditshmėri, qe shndėrruar nė psikikė, nė njė bashkėjetesė patologjike dhe liria, qe kthyer thjesht nė njė iluzion.

Krimi ndaj njeriut me shpirt tė ndjeshėm
Krimi ndaj Havzi Nelės, ndaj njeriut me shpirt tė ndjeshėm lirik, mėsuesit, poetit, veprimi i mizortė i diktaturės ndaj tij m'u nė prag tė shpėrbėrjes dhe dekompozimit tė saj, ėshtė pa dyshim, njė nga dėshmitė mė tronditėse se si mund tė vepronte diktatura mbi njeriun qė kėrkonte liri dhe integritet, ndėrsa, nė tjetrėn anė, ėshtė paraqitja e pėrnjėmendtė e fytyrės sė terrtė tė saj dhe njė nga aktakuzat mė tė ashpra ndaj njė regjimi primitiv nga mė tė egrit n'Evropė.
I njėjti prokuror qė do tė dėnonte poetin Visar Zhiti
Ndėrkaq, si pėr ironi, i njėjti prokuror qė e dėnoi atė mė 1967, nė dėnimin e parė tė tij, do dėnonte edhe poetin Visar Zhiti mė 1980. Visar Zhiti do tė dėnohej mu nė atė ndėrtesė tė gjykatės ku Havzi Nela do tė merrte dėnimin e katėrt dhe njėkohėsisht mė tė mbramė nė qershor tė 1988-ės (pra, nė qytetin e ndėrtuar rishtaz pėr shkak tė pėrmbytjes sė atij qyteti qė u bė zakon tė quhej Kukėsi i vjetėr, qytet ku qe dėnuar Havzi Nela pėr herė tė parė nė vitin 1967).
Mbasi qe dėnuar pėr tė parėn herė me 15 vjet heqje lirie dhe pėr tė dytėn herė me 8 vjet, nė dėnimin e tij tė tretė (internimi), nė vendimin pėrkatės shėnohej se internimi i fillonte me datėn 26.9.1987 dhe i mbaronte me datėn 26.9.1992. Kėsisoj, pushtetaria komuniste ende e mendonte pėrjetėsinė e vet, pra, e kish kthjelltuar mendjen tė vazhdonte tė ushtronte njė mizori tė pėrhershme, njė lloj tiranie tė tejmizortė nė tė gjitha stinėt.

Mbytja e Havzi Nelės, dy vjet para se tė shembej regjimi komunist
Por duhej tė vinte dėnimi i katėrt, dėnimi i mbramė dhe fatal pėr Havzi Nelėn, njė vit mbasi kish nisur odisejadėn e internimit dhe ē'prej verės pėrvėluese tė 1988-ės, ai do gjendej nėn dhé, si pėr tė shpėtuar gjithsaherė nga bota e mjegullt, e mbrapshtė dhe trazuese e tė gjallėve, ndėrsa, nė tjetrėn anė, nė dhjetor tė 1990-ės, lėvizja historike studentore shėnoi fillimin e ndarjes sė madhe me atė tė kaluar tė terrtė tė mesjetės shtetėrore, pothuajse mė mizorja ndėr regjimet e mbasluftės sė Dytė Botėrore nė Evropė.
Ėshtė folur shpesh pėr Havzi Nelėn se edhe pėr dy vjet dhe s'e mbėrriti lirinė, por pakkush mund ta merrte me mend nė atė gusht tė pėrvėlimtė tė 1988-ės, ose mė saktė, nė ditėn e kėputjes sė frymės sė tij, se liria kish qenė aq pranė. Aq pranė pėr tė tjerėt, por jo pėr tė. Kur flitet kėsisoj, duket se ēdo fjalė pėr tė tani sikur ėshtė njė lloj shfajėsimi ose plotėsimi pėr humbjen e tij, nė radhė tė parė pėr humbjen fizike tė parakohshme pas njė jete tė stėrmundimshme, por njėkohėsisht edhe pėr njė humbje tjetėr: ai s'arriti ta shihte lirinė, atė gjė pėr tė cilėn kish sakrifikuar sė tepėrmi.

Ekipi i krimit ndaj Havzi Nelės
Nė anėn tjetėr, ndėrkaq nė kėtė nėntor tė vitit 2005, kur po pėrgatitet pėr botim ky libėr, ekipi qė realizoi shtatėmbėdhjetė vjet mė parė krimin ndaj Havzi Nelės, ose, me fjalė tė tjera, ekipi i krimit, ose ekipi entuziast i dėnimit mė tė mbramė tė tij, ėshtė pothuajse nė tė njėjtėn lartėsi detyre shtetėrore si shtatėmbėdhjetė vite mė parė, pavarėsisht se ėshtė pėrmbysur regjimi i diktaturės. Afėrmendsh, krejt natyrshėm tė duket gjithashtu se nė kėtė Shqipėri tė sotme, ka ndodhur prej kohėsh pėrmbytja e moralit, qė i mban njerėzit e kėtij vendi ende tė stresuar, sa ia vlen tė besosh se ata ende ndihen fatkeqė nė vendin e tyre.

Mungesa e pendesės
Pėr fat tė keq, nė rastin e Havzi Nelės, s'mund tė flitet kurrsesi pėr pendesė ose, ēėshtja mund tė shtrohej pak si mė ndryshe: pėrpjekja e jashtėzakonshme e atyre qė projektuan dhe realizuan krimin ndaj tij pėr tė shmangur me ēdo kusht pendesėn, si shenja mė e parė dhe mė e dallueshme pėr tė fshehur krimin. Kjo gjė, pra mund tė jetė e barazvlefshme me pėrpjekjen pėr tė mbuluar pėrsėri krimin, si shenjė tjetėr se ky lloj krimi kish ndodhur nė tjetėr planet dhe jo nė njė nga udhėkryqet e rrugėve tė Kukėsit, sikur ky krim tė kish ndodhur nė njė kohė tjetėr, ndoshta dhe para lashtėsisė, por jo dy vite mė parė se tė rrėzohej diktatura dhe mbi shtatėmbėdhjetė vite mė parė prej ditės sė sotme kur po pėrgatitet pėr botim ky libėr.
Kjo do tė thotė kthjelltas se njė pėrpjekje e nėnzėshme pėr t'u justifikuar, e bėn ende mė absurde dhe cinike luftėn e pėrhershme ndaj martirit Havzi Nela.
Kjo do tė thotė gjithashtu se ekipi i krimit ndaj Havzi Nelės, thėnė pak mė ndryshe, ekipi i marrjes sė frymės, duke mos shfaqur as shenjėn mė tė vogėl tė pendesės, pa dyshim qė fitoi mėvetėsinė e plotė tė njė ekipi, qė jo vetėm i kish kapėrcyer edhe vetė ligjet mė drastike tė diktaturės, por edhe theu rekordin e mosvrasjes sė ndėrgjegjes dhe tė mosreflektimit edhe nė vitet e pasdiktaturės.

Havzi Nela nuk arriti tė bėhej 55 vjeē.
Ai gjithashtu nuk pati mundėsi t'i jepte kujt lamtumirėn, as nuk i dha kush lamtumirė, nė orėn 2 tė pasmesnatės tė 10 gushtit 1988, por, edhe me mungesėn e njė lamtumire tė dyanshme, pėr tė nuk erdhi harresa; sakrifica atė vetėm sa e lartėsoi, e vendosi aty ku mund tė zėnė vend vetėm martirėt. Ai nuk mundi t'i shpėtonte mbytjes, por mundi t'i ikte humnerės mortore tė harresės; me njė qetėsi dhe krenari gati-gati sublime, mundi tė ikte nga libri i tė vdekurve tė gjithmonshėm.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 10:40 am

KUR TE VDES
nga Havzi Nela



Kur te mesoni se kam vdeke,
Kur te thoni: "Ndjese paste!"
A e dini se cfare kam hjeke
Une, poeti zemerzjarrte?

Kur te pyesni: "Ku e ka vorrin?"
Kur t'kerkoni me ma gjete.
Thoni: " Ai urreu mizorin".
Thoni: "Dheu s'ka me e trete".

Thoni: "Ai e deshi jeten,
Jeta n'vuetje e dermoi".
Thoni se ka mbrojte te drejten,
Grusht tiranesh nuk duroi.

Thoni: "Desh, kerkoi lirine,
Si skifter ne fluturim,
Provoi prangat, t'errte qeline,
Per te mjeret leshoi kushtrim".

Thoni: "Drite ai kerkoi,
E vete drite nuk pa me sy"
Thoni: "Per njerzine kendoi,
E per vete mbajti zi".

Thoni se e qerroi terri
Thoni: "Dielli nuk u ngrohu".
Thoni se e trishtoi tmerri
E te shtypunit i tha: "Cohu!"

Kur te vije, te cele pranvera,
Kur bilbili nis me kendue.
Mbi vorr tim me gur'e ferra,
Nji tufe luleme ma leshue.

Prekni vorrin,mos ngurroni,
Kush ka linde, ai ka me vdeke,
Veten ju kur t'a ngushelloni,
Thoni:"Gjalle kurkush s'ka mbete!"

______________________
m. gashi
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
katunariplak
Anėtar i ri
Anėtar i ri
avatar

Numri i postimeve : 115
Registration date : 23/06/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 11:42 am

Nga:Sejdi PEKA

Kaluan plot 20 vjet,kur ne nje dite Gushti te vitit 1988, qyteti i vogėl i Kukėsit u gdhi me njė pamje tė trishtuar.Nė njėrin nga sheshet kryesore,komunistėt kishin varur nė litar poetin disident Havzi Nela. Njė autor i huaj ka shkruar se, “ėshtė me tė vertetė fatkeqėsi qė njeriu tė jetojė nė njė vend qė ėshtė i pamėshirshėm ndaj njerzve tė aftė dhe qė dallojnė”. Poeti ishte njė njeri qė dallonte dhe kjo ishte arsyeja qė regjimi komunist e kishte vendosur nė grykėn e pushkės.

Si demokrat, patriot dhe atdhedashės, ishte i pari qė ndjente dėshirėn pėr tė qenė i lire nė njė vend tė lire. Por fatkeqėsisht poeti jetoi nė njė kohė qė ishte e vėshtirė tė jetonin martirėt si ai. Jetoi dhe vdiq si hero nė kohėn e diktaturės komuniste. Nė atė ditė tė nxehtė gushti u ndodha nė Kukės, si sot 20 vjet mė pare. Po shkoja nė drejtim tė axhencisė sė autobusėve. Ecja ashtu i shkujdesur duke menduar se vėshtirė do tė kishte vende nė tė vetmin autobus rrangallė qė udhėtonte nė drejtim tė Krumės. Kur mė del pėrpara syve njė pamje makabėr; njė trekėmbėsh dhe njė njeri i varur nė litar. Njė parullė ku ishte shkruar me gėrma kapitale “Havzi Nela, armik i partisė dhe i popullit”. Trupi i poetit lėkundej mbi trekėmbėsh nga njė erė e lehtė qė zbriste nga lugina e Drinit. Kalimtarėt e rrallė largoheshin me vrap tė tmerruar.

Ramiz Alia, me kriminelėt e tijė komunist edhe nė grahmat e fundit po kafshonin si egėrsirė trupin e Atdheut. U afrova por nuk mund tė mbaja lotėt. Mė dukej se edhe mali Gjallica ishte pėrkulur nė atė shesh ogurzi pėrpara trupit tė pajetė tė Havzi Nelės. Dy pika gjaku i zbrisnin buzėve tė holla. Disa policė, pis tė zinj, lėvrinin si krimbat, tė gufosur se diēka kishin bėrė. E kam njohur Havzi Nelėn nė Krumė nė vitin 1962. Kishte ardhur si mėsues. Nė Krumė, nė vendin tim tė lindjes, familja jonė jetonte nė gjendje internimi dhe ca mė keq akoma. Me mua njerėzit e kishin tė ndaluar tė flisnin. Sipas komunistėve unė isha i biri i armikut tė popullit. Kishim qenė tė burgosur, tė internuar, ishim kulakė dhe mua nuk mė lejonin tė vazhdoja shkollėn. Lexoja shumė libra, ishte i vetmi ngushėllim dhe prehje e imja. Nė qendėr tė fshatit, atėherė ka qenė njė bibliotekė e vogėl, afėr njė mulliri, ku pėrgjegjės ishte Imer Muja, njė djalė i ri me shpirt antikomunisti, tė cilin e kisha shumė mik. Njė ditė ai mė njohu me Havziun. Filluam tė bisedojmė dhe tė shkėmbenim libra me njeri tjetrin. Trajtonim tema tė ndryshme dhe u bėmė miq. I vinte keq prej meje, pėr gjendjen e vėshtirė nė tė cilėn ndodhesha dhe mė jepte kurajo se ditė tė mira do tė vinin pėr tė gjithė shqiptarėt. Shpesh mė recitonte poezitė e tij, ku pasqyrohej jeta e vėshtirė dhe falsiteti i propagandės komuniste nėpėrmjet figurave letrare, me njė mjeshtėri tė rrallė, duke iu shmangur spiunėve qė pėrgjonin kudo. Pėr njė kohė tė shkurtėr nė Krumė, Havziu kishte bėrė shumė miq.

I sjellshėm me kolektivin e shkollės, i dashur me nxėnėsit e tij mospėrfillės ndaj pushtetarėve komunistė, ishte mjaft superior karshi tyre dhe respektohej nga tė gjithė shokėt qė e rrethonin. Por nė tė njejtėn kohė dallonte edhe nė mes tė miqve tė tij pėr thjeshtėsinė e vlerat intelektuale. I pajisur me cilėsi tė jashtėzakonshme, shquhej pėr talentin e tijė politik. Komunistėt shikonin tek Havziu njė “njeri tė rrezikshėm” dhe me tė vertetė atė mundet ta ndalonte vetėm vdekja nė rrugėn qė kishte nisur, te behej i pavdekshem nė rrugėn e vėshtirė tė lirisė dhe demokracisė. Ėshtė i pari qė ka shkruar poezi pėr Kartėn e Helsinkit e tė drejtave tė njeriut, qė nė atė kohė njihej shumė pak nga shqiptarėt. Mė kujtohet se Havziu zbulonte kontradiktat nė veprat e teoricienėve marksistė qė aq shumė reklamoheshin nė atė kohė. Engelsi - mė thoshte Havziu - nė librin e tij “Origjina e familjes, pronės private dhe shtetit”, shkruan se me lindjen e familjes,pas komunitetit primitiv, lindi prona private. Prona private ėshtė e lidhur me familjen nė atė mėnyrė saqė pa prone private nuk mundet tė ketė familje. Nga ana tjetėr komunistėt i kanė shpallur luftė pronės private, pra nė tė njėjtėn kohė luftė edhe familjes. Duan tė na zmbrapsin prapa nė disa mijėra vjeēarė. Nuk ka pė t’u ndėrtuar kurrė socializmi, as komunizmi.

Teoria marksiste ėshtė njė utopi”. Nė vitin 1963 Havziu u largua nga Kruma. U ndamė me lot nė sy duke i shtėrnguar dorėn njeri tjetrit. Mė erdhi keq qė nuk kisha patur mundėsi qė ta ftoja nė shtėpinė time as pėr njė kafe. Ishte e pamundur tė vinte dikush pėr vizitė nė shtėpinė tone. Mė duket se e transferuan nė fshatin e tij tė lindjes nė Kollovoz. Mė vonė dėgjova se u dėnua nga gjykata e Kukėsit, pas arratisjes nė Jugosllavi nė vitin 1967. Qendrimi i tij burrėror pėrpara atij gjyqi famėkeq, bėri jehonė dhe u end gojė mė gojė, nė rrethet e Kukėsit, Hasit, Tropojės dhe mė gjerė. Nė vijėn e kufirit kur po kalonte pėr nė Jugosllavi sė bashku me nusen e tij tė re, Lavdijen, kishte lėnė njė letėr tė shkruar me fjalėt lapidare: “Shqipėri e dashur, po tė lė me zemėr tė plasur”.

Kėtė letėr pasi e kishin gjetur rojet e kufirit, kriminelėt komunistė, e kishin arkivuar nė dosjen hetimore dhe po e pėrdornin si armė tė fuqishme kundėr poetit. Nė fjalėn e tijė pėrpara gjyqit ai do tė deklaronte se ishte antikomunist dhe kundėrshtar i vendosur i diktaturės. Prokurori do ta akuzonte si bashkėpunėtor tė UDB, por Havziu me guximin qė tejkalonte kufinjtė e qėndresės i pėrgjigjet se “kjo ėshtė njė gėnjeshtėr. Ju jeni bashkėpunėtorėt e UDB-sė jugosllave. Komunistėt serbė mė dorėzuan tek ju, se ju jeni bashkėpunėtorėt e tyre”, do tė deklaronte poeti nė atė gjyq qė e denoi 25 vjet burg. Sot pas 20 vjetėve, fjalėt e poetit antikomunist bėjnė apel se dosjet duhen hapur. Kėtu vertetohet katėrcipėrisht veprimtaria kriminale e ish-Sigurimit, e bashkėpunimit me UDB-nė jugosllave nė krime kundėr popullit si nė rastin e Havzi Nelės. Vitet kaluan. Poeti pėrshkoi kalvarin e gjatė tė vuajtjeve nė burgun komunist. Ish-tė burgosurit politikė nė tė katėr anėt e Shqipėrisė, ata qė kanė ndarė nė mes tyre kafshatėn e bukės dhe vuajtjen, e kujtojnė me respekt djaloshin e vendosur nė idealin e lirisė dhe tė demokracisė. Ai u vra nga bisha komuniste nė pragun e lirisė me 10 Gusht 1988, pikėrisht atėherė kur ėndrra e poetit po bėhej realitet, kur akujt e diktaturės kishin filluar tė shkrinin nė tė gjitha vendet e lindjes. Kėtu nė Shqipėri, kasta kriminale enveriste, “bijt’ e Stalinit”, me Ramiz Alinė nė krye, bėnin si gomari nė ėndėrr dhe nuk donin tė pranonin shembjen e komunizmit.

Krimineli Fehmi Abdiu, qė sot bėn “drejtėsinė” nė gjykatėn e lartė dhe i dekoruar me medaljen “Naim Frashėri tė klasit tė pare”, nga Presidenti i Republikės, ka deklaruar se “dėnimin me vdekje tė Havzi Nelės e ka dhėnė me ndėrgjegje tė plotė”. Po, xhelati komunist e vrau poetin me ndėrgjegje komuniste. Me ndėrgjegje vret ujku, gjarpėri, kanibali, me ndėrgjegjen e qenies qė i takon. Sigurisht urdhri pėr tė vrarė poetin ishte i Ramiz Alisė,por ai qė vret ėshtė njėlloj kriminel si ai qė jep urdhėrin pėr tė vrarė. Ndėrkohė njė tjetėr firmėtare e atijė vendimit tė kobshėm ėshtė edhe gjyqtarja e atėhershme Fatmira Laskaj, deri para pak ditėsh Kryetare e Inspektoriatit tė Lartė pėr Deklarimin e Pasurive, si pėr ēudi edhe kjo e dekoruar kėto ditė nga Presidenti “pėr merita tė veēanta”. Po a vritet poeti o njerėz, a vriten vargjet e lirisė? A mundet tė ndalohej Dielli qė po lindėte nė gjithė Europėn? Ja kėta ishin ata, xhelatėt komunistė mediokėr, qė nuk besonin tek zoti dhe as demokracia.

Paradoksi i realitetit tė sotėm nė Shqipėri ėshtė se kriminelėt e djeshėm, bashkėpunėtorėt mė tė zellshėm tė ish-Sigurimit janė konvertuar. Kameleonėt kanė ndryshuar ngjyrėn. Armiqtė e djeshėm tė lirisė marrin dekorata nga Presidenti i Republikės. Mesazhet e Amerikės dhe Europės “pėr dėnimin e krimeve tė komunizmit” po injorohen nė mėnyrė sistematike duke rrezikuar seriozisht nė rrugėn e vėshtirė tė demokracisė. A thua tė jetė mungesė informacioni pėr Presidentin tė marrin dekorata; Skėnder Breca, prokurori qė dėrgoi pėrpara pushkatimit nė vitin 1979, Xhelal Koprenckėn, Fadil Kokomanin dhe Vangjel Lezhon, pėr “fajin” e vetėm se kanė patur guximin t’i shkruajnė letėr diktatorit Hoxha? Po pėr Fatmira Laskajn e dinte Presidenti jonė i nderuar se kishte dėnuar me varje nė litar Havzi Nelėn? Rastėsi ėshtė vallė dekorimi i Njazi Jahos, Xhevat Hanės e co, ata qė dėnuan nė mėnyrėn mė barbare njerzit qė aspironin pėr demokraci? Po Fehmi Abdiu qė nuk tundet nga karrikja nė Gjykatėn e Lartė “nga reforma nė drejtėsi”. Po Diana Ēuli, deputetja me “zėrin si tė qyqes” nė Parlamentin shqiptar, bashkėpunėtorja qė dėrgoi pėrpara pushkatimit poetėt Vilson Blloshmi dhe Genc Leka, tani na jep ne shqiptarėve “tė urtė” leksione pėr demokracinė.

Si kėta kameleonė ka me mijėra qė kanė hyrė nė politikėn shqiptare dhe po i bėjnė gjėmėn demokracisė. Prandaj politika dhe sidomos e majta ish-komuniste e frikėsuar dhe e terrorizuar nga “hapja e dosjeve”, ia dolėn pėrsėri tė injorojnė dhe tė sabotojnė rezolutat e KE dhe rekomandimet e Amerikės dhe Europės, dhe hapjen e dosjeve ta fusin edhe njėherė tjetėr nė “kalendat greke”. Dhe kriminelėt e djeshėm na thonė se ata “paskan zbatuar ligjet e kohės”. Por ne ish-tė pėrndjekurit politikė u themi kėtyre “konstitucionalistėve tė pazėvendėsueshėm tė shkollės staliniste”, se diktatura ndryshon nga demokracia pikėrisht nė faktin se diktaturat kanė ligje tė shkruara qė nuk zbatohen, por zbatohen urdhrat. Jo rastėsisht Aranit Ēela kur dėnonte njerėzit nxirrte mbi tavolinė “veprat e diktatorit”. Ndėrkohė demokracia funksionon nė zbatimin absolut tė ligjit.

Sot nė Shqipėri demokracia ėshtė seriozisht e rrezikuar nga kriminelėt e diktaturės qė dje u kanė vėnė litarin nė grykė martirve tė lirisė dhe sot japin leksione pėr demokracinė. Poeti Petrit Palushi,i cili ka pėrgatitur pėr botim poezitė e Havzi Nelės,nė parathėnjėn e librit “Pa njė ditė lumnije”, botuar nė vitin 1996 shkruan se: “emisarėt komunistė nuk kanė shfaqur as pendesėn mė tė vogėl pėr atė qė kryen me mizori mesjetare. Janė monstra tė tilla qė kurrsesi nuk mundet t’i zėrė gjaku”. Ndėrkohė Kadareja shkruan pėr kėto monstra se“janė nga raca qė flenė me ndėrgjegje tė pėrgjakur”. Si bleta qė mbledh nektarin e vyer nė korijet me lule shumėngjyrėshe shpateve tė malit tė Gjallicės, Petrit Palushi ka mbledhur poezitė e Havzi Nelės, tė shpėrndara nė fletore dhe nė copa letrash tė zverdhura nga koha. Nė poezinė “Mė mire me mbyllė sytė”, nga burgu famėkeq i Burrelit nė vitin 1977, Havzi Nela shkruan nė kulmin e dėshprimit: “Mė mire me mbyllė sytė/Mė mire zemra t’mė pushojė/Mė mire mos me pa mė dritė/Kur harbuti t’mė mundojė. Poeti nė birucėn e ftoftė dhe me lagėshti tė burgut e kujton Nėnėn e tij me poezinė: “Po o Nanė, po”. “Po, o Nanė po, pėrsėri nė emėr tė ligjit jam arrestueE duert m’i kthyen prapa policėt e zinjNė hekur me tutjus m’i kan ngujue.Por poeti e gjen shpėtimin nė kurajon dhe nė luftėn kundėr diktaturės:Deri kurė durim,deri kurė ma shpresėJo,jo, kėto fjalė mos m’i thoni,kėto fjalė nuk i dueMe durim dhe shpresė nuk dua tė vdesSe jeta dhe vdekja duhėn meritue. Poeti si njeri me zemėr tė madhe nga qelia skėterrė e burgut,me mendjėn dhe ėndrrėn e tij fluturon si zog i lire dhe i kėndon me mallė vendlindjes, i kėndon lirisė; i kėndon dashurisė qė e kishte lėnė tė mjerė atje nė Lumėn e tij tė dashur, gjen kohėn dhe i kėndon jetės qė e deshi aq shumė. Poetit i qan zemra pėr Kosovėn e robėruar nė atė kohė. Nė poezinė “Nusja e flamurit”, poeti shkruan: Lavdi ēikės kosovareSi njė shqerrė si njė manareI del tankut i thot ndalRritet,ngrihet si njė malPėr Kosovėn RepublikėLėshohem,ngjitem,nuk kam frikėJam shqiponjė me krahė e fletėEdhe ngjitem deri tek retė.

Politika shqiptare as nuk e ka vėnė ujėt nė zjarr pėr tė pėrkujtuar martirin e vargjeve tė lirisė nė 20 vjetorin e rėnjės sė tijė si hero. Instituti i Ish-tė pėrndjekurve politikė, me shkresėn nr.295 prot.dt.07.05.2003, i ka propozuar ish-Presidentit Moisiu, dekorimin e Havzi Nelės me titullin “Nderi i kombit”. Por propozimi ka rėnė nė vesh tė shurdhėr. Nė vesh tė shurdhėr ka rėnė edhe njė propozim tjetėr po nga ky institut drejtuar Presidentit aktual tė Republikės. E gjithė jeta e Havzi Nelės ėshtė pėrpjekja titanike e njė poeti, e njė intelektuali tė pashoq nė historinė tone kombėtare, e njė njeriu qė luftoi gjithė jetėn kundėr komunizmit si fatkeqėsi kombėtare, pėr njė Shqipėri tė lire dhe demokratike. Nga ana tjetėr, varja nė litar e poetit nė pragun e lirisė nga kasta kriminale e Ramiz Alisė, pėrbėn rastin e vetėm makabėr nė tė gjithė Europėn ish-komuniste. Historianėt, intelektualėt, institucionet shtetėrore, Parlamenti i Shqipėrisė, duhet tė vlerėsojnė veprėn e kėtij heroi. Jeta e tij plot vuajtje dhe sakrifica nė emėr tė lirisė ėshtė njė simfoni, njė mesazh pėr brezat e sotėm dhe ata qė do tė vijnė. Luma qė e lindi ėshtė krenare pėr birin e sajė. Populli shqiptarė duhet tė bėjė atė qė tė ulin kokėn me turp kriminelėt komunistė qė e vranė Havzi Nelėn. Askush mė tepėr se ai nuk e meriton ngritjen e monumentit te tij nė njė shesh tė kryeqytetit.


Biligoa e nerume ju lumet per keto shkrime qe kujtohet Mesusi i gjuhes Shqype, Poeti e patrioti squar Havzi Nela.
katunari Plak
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 12:30 pm

Ftese pėr tė vajtur nė Shqipėrinė e Havzi Nelės


Besim MUHADRI


Jetėshkrim


Poeti kryengritės, nga Kollovozi i Kukėsit, Havzi Nela (1934 - 1988), ishte njėri nga ata qė s`u pajtua asnjėherė me tė keqen, qė solli dhe po e sillte vazhdimisht regjimi komunist nė Shqipėri gjatė viteve tė sundimit tė tij(1945-1990) Kėtė tė keqe ai e kishte vėrejtur qė herėt. I lindur nė Kollovoz tė Kukėsit, nė kėtė fshat tė humbur tė Shqipėrisė sė "Veriut", atje afėr "qytetit verior" tė Kukėsit, Havzi Nela, poeti i ardhshėm, qė herėt u ballafaqua me vuajtjet dhe padrejtėsitė, tė cilat u mundua t'i sfidonte nė forma tė ndryshme. Pasi qė kishte kryer Shkollėn Pedagogjike nė Shkodėr, ai fillon punėn nė rrethin e Matit, por u bėnė shkak disa vjersha qė iu gjetėn, tė cilat siē duket ishin tė "papėlqyera" pėr pushtetin dhe pushtetarėt e asaj kohe dhe pushohet nga puna. Pasioni i tė shkruarit poezi nuk shuhet te djaloshi, i cili vazhdon tė shkruajė vazhdimisht nė formėn e tij, pasion ky qė pėrswri bėhet shkaktar i pėrjashtimit tė tij nga Universiteti, ku kishte filluar tė ndiqte studimet e larta. Nė kėtė kohė qi punon mėsues nė Has dhe Lumė, por njėkohėsisht vazhdon studimet me korespondencė.


Pasionit tė tė shkruarit poezi i pagoi "haraēin"


Tė shkruarit poezi te Havzi Nela ishte bėrė tani njė pasion i pashuar, ndonėse pėr kėtė vazhdimisht ai po paguante njė "haraē" tė madh. Ėshtė fundi i viteve gjashtėdhjetė, kur nė Shqipėri po bėheshin "reforma" tė mėdha, tė cilat populli me dhimbje po i pėrjetonte. Ėshtė koha kur jo rrallė njerėzit nuk pajtoheshin me ato qė po ndodhnin. Kolektivizimi i pėrgjithshėm i vendit, mbyllja e institucioneve fetare, ndėrrimi i veshjes dhe luhatja nga traditat vendore dhe emitimi i njė ideologjie tė huaj dhe shkatėrruese pėr vendin dhe kombin mbarė, janė ato me tė cilat nuk pajtohet dot mėsuesi dhe poeti Havzi Nela. Nė shenjė mospajtimi me atė qė po ndodhte me vendin e tij, ku diktatura komuniste, si njė hijenė e pėrshfaqur vdekjeje po gllabėronte shpirtin e tij. Me zemėr dhe shpirt tė vrarė, mė 27 prill tė vitit 1967, ai vendos tė braktisė vendin. Po ku tė shkojė? Vendos tė kalojė kufirin dhe "zbret" nė Kosovėn e shkallmuar nga njė diktaturė tjetėr, madje edhe mė shfarosėse. Poeti po e braktiste atdheun me zemėr tė plagosur, tė cilėn brengė e shpreh pėrmes dy vargjeve tė shkruara, tė cilat i lė peng pranė piramidės kufitare.


Mbytja me vetmi vrasėse dhe varja trishtuese nė mes tė qytetit




Por, ikja nga atdheu dhe kalimi ilegalisht nė Kosovė, qe njė tjetėr fatalizėm, njė tjetėr mallkim pėr poetin dhe mėsuesin Havzi Nela, sepse atė e kthejnė sėrish nė atdhe, ku tani e pritnin pesėmbėdhjetė vite nė burgun e Spaēit, tė njohur pėr temerret e tij, por edhe nė burgjet dhe kampet e tjera tė asaj kohe, ku ridėnohet pėr shkak tė qėndrimit tė "pandreqshėm" tė tij. Por, edhe dalja nga burgu, mė 1986 dhe internimi dhjetėmuajsh nė malet e Arrnit, nuk sollėn ndonjė kėnaqėsi pėr poetin dhe mėsuesin e papėrmirėsuar pėr pushtetin komunist qė po jepte grahmėn e fundit, sepse aty ai mbytet nė njė vetmi vrasėse. Pa kaluar as dy vjet, vjen njė ēast qė trishtoi zemrat dhe shpirtrat e atyre qė e duan jetėn. Vjen njė ēast qė trandi shpresat se mund tė ndodhte diēka e rėndėsishme nė shtetin e lodhur e tė nemitur nga diktatura pesėdhjetėvjeēare komuniste. Ėshtė koha kur duke mos u ngopur me tė gjitha ato vuajtje, me tė gjitha ato tortura ndaj tij, pushteti jep urdhėr pėr tė varur poetin. Ėshtė ky njė urdhėr makabėr, ashtu siē ishte vetė sistemi dhe njerėzit qė e udhėhiqin atė. Dhe varja ndodhte, jo mė larg se nė vitin 1988, atje nė qendėr tė "qytetit verior" tė Kukėsit. Vetėm dy vjet para se tė binte regjimi i egėr komunist. Ishte njė akturdhėr pėr varje, pėr tė trishtuar tė vėrtetėn qė kishte marrė udhėn e daljes nė dritė pas gjithė asaj errėsire tė tmerrshme qė kishte gllabėruar e trishtuar vendin pėr pesėdhjetė vite me radhė. Atje, nė qendėr tė qytetit verior tė Kukėsit, po varej poeti, simboli i fjalės sė lirė dhe i dashurisė sė pashuar, luftėtar pėr njė liri tė ėndėrruar. Dhe " ai, mė sa duket, pasi kishte humbur ēdo shpresė se do tė mund tė jetonte, po ndėrronte jetė, duke pėrswritur vetėmėvete katėr vargje qė po i fisnikėronin pėr herė tė fundit shpirtin e tij tė lodhur, qė po sosej nga ēasti nė ēast", do tė shkruajė studiuesi letrar, kuksiani Petrit Palushi, duke cituar katėr vargjet e poetit, nė tė cilat shpėrfaqet parandjenja e njė akti tė tillė makabėr, por jo tė vetėm nė historinė e diktaturės komuniste nė Shqipėri:


Kur tė pyesni :"Ku e ka vorrin?"

Kur t`kėrkoni me e gjetė,

Thoni:"Ai e urreu mizorin"

Thoni:"Dheu s`ka me e tretė".



Dhe ėshtė ky njė mesazh pėr njė vdekje tė parandier nga poeti qė po pėrjetonte diktaturėn dhe tė kėqijat e saj, tė cilat ia shkaktonin njerėzit qė i shėrbenin me aq pėrkushtim kėsaj katrahure kombėtare: Poeti e kishte ndier njė akt tė tillė, sepse nuk priste ndonjė tė mirė pas tė gjitha atyre vuajtjeve tė shkaktuara me dekada tė tėra mbi tė, mbi atė shpirt qė nuk bindej dot tė thyhej. Dhe ėshtė pikėrisht kjo pathyeshmėri qė atij i shkakton vdekjen e dhimbshme, aspak tė natyrshme, ashtu me varje nė mes tė qytetit, pėr tė trishtuar dhe frikur shpirtrat e tjerė, m'u nė kapėrcyell tė shekullit njėzet. Poeti qėndron i varur atje nė mes tė qytetit, ndėrsa njerėzit e shikojnė dhe nuk guxojnė ta thonė asnjė fjalė, por ashtu nė heshtje shprehin pikėllimin dhe habinė e vogėl se si kishte ngjarė. Poeti, ashtu i varur, valėvitej nė shtyllėn e vdekjes, por nė atė kalvar vdekjeje qėndronte pathyeshmėria deri nė amshim, pėrballė qyqarllėkut tė pushtetarėve dhe "komisarėve" tė errėsirės mesjetare qė ua kishte pushtuar shpirtėrat.


Poezia qė buronte thellė nga shpirti i sfilitur i poetit tė persekutuar


"Tė gjitha kėto qė i shkrova deri kėtu, me vjet tė tana kanė qėndrue nė tru dhe duke i pėrswritur me vetėveten, me kokė nėn jorgan, ose nė vende ku isha ma i vetmuem, kam mund me i ruejt nė kujesė. Gati gjysma janė krijue me mend, pa pėrdorė laps dhe janė rimue me anė tė gishtave". Janė kėto fjalėt e poetit Havzi Nela, qė tė tregojnė mė sė miri kushtet dhe rrethanant e krijimit tė poezisė sė tij, e cila buronte thellė nga shpirti i sfilitur i tij. Ėshtė forma dhe metoda e tė shkruarit poezi burgu, nėpėr tė cilat pėrplaset frymėzimi i poetit Nela, qė ndrydhej e trishtohej nė pėrplasje kohe. Me vite tė tėra vazhdoi ky ankth, kjo metodė e tė shkruarit. Laboratori poetik i Havzi Nelės ishte qelia dhe errėsira e saj qė ndriēohej nga farfuritjet e vargjeve qė ndrydheshin e shtrydheshin nė mendjen e tij. Ishte vetmia dhe jorgani qė mbulonte kokėn e poetit kur pėrswriste ato pėr tė mos i harruar. Kjo ishte njė metodė e imponuar nga kushtet e njė burgu tė rėndė, tė paparamenduar nga mendja e njeriut. Ėshtė njė metodė dhe formė krijimi, pėr tė cilėn duhet folur e shkruar mė gjatė. Kėshtu krijuan edhe poetė tė tjerė tė Shqipėrisė sė asaj kohe si Visar Zhiti, Jorgo Blaci etj., tė cilėt provuan burgjet dhe "fajtor" pėr kėtė ishte pikėrisht poezia qė ata shkruanin dhe letėrsia qė kultivonin, nė tė cilėn rrugė ishin nisur dhe s`ktheheshin dot prej saj.

"Nė kėto ditė qė mora guximin t`hedhja nė letėr, sigurisht qė jam nxitue dhe pėr ma tepėr duke hedhė sytė sa majtas - djathtas se mos kam tėrhequr vėmendjen e shokėve qė i kam fare pranė". Ėshtė edhe njė tjetėr anakronizėm. Poeti shkruan nxitueshem dhe frikohet nga "shokėt" se mos tėrhiqte vėmendjen e tyre. Athua pse e gjithė kjo frikė. Athua pse i gjithė ky nxitim. Pse kaq shumė frikė e nxitim pėrnjėherėsh nga vėshtrimi dhe "zbulimi" nga shokėt. Poeti ngutej pėr diēka dhe kishte frikė se nuk do ta kryente punėn e tij tė nisur tash e njėzet vite, punė e nisur dhe e fshehur brenda vetėvetės nė mendje, duke e pėrswritur pėr tė mos harruar. E tani kishte frikė nga shokėt qė mos ta vėrenin qė ta dėnonconin, sepse prapė mund tė binte nė burg. Vargjet e ruajtura nė vetėvete pėr njėzet vite, burgjeve dhe qelive ai dėshiron t`i hedhė nė letėr, nė fletore, qė njė ditė t`i qesė nė dritė. I shkruan ashtu pa respektuar dot gjuhėn letrare, sepse pėr njė gjė tė tillė nuk ka kohė poeti, sepse "u lodha sė mbajtuni nė mendje", do tė thoshte ai nė fletoren e tij tė parė.


Trishtimi nga mungesa e lirisė


Nė libėrthin "Asnjė ēast lumnije" tė Havzi Nelės, tė pėrgatitur e tė redaktuar nga studiuesi Petrit Palushi, lexuesi ka para vetes vetėm njė tufėz poezish, nga tė gjitha ato qė kishte shkruar e qė i kishte ruajtur plot sakrificė nė vetėvete. Janė gjithėsej nėntėmbėdhjetė krijime qė pėrbėjnė njė libėrth dhe njė shtegėtim letrar tė poetit Havzi Nela nė tehun e jetės e tė vdekjes, qė luftojnė pėr ta mundur njėra-tjetrėn. E tillė ėshtė edhe poezia "Kur tė vdes", njė poezi me njė titull ndjellakeq, por real. Poeti kėtu e ndien vdekjen "para kohe", ndonėse njė gjė e tillė i rrinte pranė:


Kur tė mėsoni se kam vdekė,

Kur tė thoni:"Ndjesė pastė!"

A e dini se ēfarė kam hjekė

Unė, poeti zemėrzjarrtė ?



Ėshtė njė poezi e tėra e mbėshtjellė me realitetin fiktiv qė kishte shoqėruar poetin gjatė gjithė kohės. Njė poezi qė transmeton mesazhin poetik dhe jetėsor tė poetit qė e deshi lirinė, qė e deshi jetėn, qė deshi dritėn dhe stinėn mė tė bukur tė jetės, por qė kurrė s`i pėrjetoi vetė.


Thoni: Dritė ai kėrkoi,

E vetė dritė nuk pa me sy

Thoni: "Pėr njerėzinė kėndoi,


E pėr vete mbajti zi".


Janė kėto vargje dhe tė tjerat qė shprehin mė sė miri angazhimin njerėzor tė poetit qė dergjej burgjeve plot vetmi dhe torturė, tė poetit qė kishte frikė nga "shokėt" kur hidhte nė letėr vargjet e ruajtura nė mendje. Poetit qė provoi prangat dhe errėsirėn e qelive, duke lėshuar kushtrimin pėr tė mjerėt, nga tė cilėt dronte se edhe varrin do tė kishin frikė t`ia preknin e t`ia vinin ndonjė lule.

Havzi Nela, qė vuante nga mungesa e lirisė jo vetėm krijuese, nuk trembej dot nga vdekja pėr kėtė liri. Ai nuk kishte shpirt robi qė tė bindej pėr gjithēka. Nuk duronte fjalėt poshtėruese, fjalėt fyese, tė cilat mund tė binin mė tepėr se mallkim. Kėtė qėndrim poeti e shpreh nė mėse njė poezi. Prandaj, kėtė mesazh ka edhe poezia "O liri, o vdekje", apo edhe poezia "Ma mirė le t`i mbylli sytė", nė tė cilat mospajtimi me fyerjen, poshtėrimin, janė qėndrime tė prera tė poetit qė mė parė pranonte tė thonin njerėzia se vdiq, por shkoi me nder, se i rrėzuem (kupto:poshtėruar) pėrgjithmonė. Kėto vargje poeti i sajon nė burgun e Burrelit mė 1977, nė ato momente kur pėrballej me torturat dhe poshtėrimin qė i bėnin gardianėt dhe komesarėt e diktaturės.

Kur lėxon poezitė e burgut tė poetit Havzi Nela tė kapė trishtimi, njė trishtim qė tė tronditė. Aty do tė pėrballesh me njė realitet qė kishte ndodhur, me njė pėrjetim tė drejtpėrdrejtė. Ndryshe nga poezia e burgut e Visar Zhitit, e cila ėshtė njė poezi qė e ndien burgun dhe peshėn e rėndė e tė tmerrshme tė tij, por qė shprehshmėria e saj ėshtė ndryshe, pa urrrejtje, nė poezinė e Havzi Nelės ka mė tepėr urrejtje, mė tepėr mosdurim, mė tepėr drejtpėrdrejtshmėri dhe kacafytje me realitetin brutal tė jetės:


Jo or jo, njėzet vjet burg nuk u mjaftuen,

S`u ngopėn ushunjėzat, xhelatėt mendjemarrė,

Mė ndoqėn kamba-kambės, lakun m`a shtrėnguen

Mė ndoqėn gjithė jetėn, pse jo deri nė varr


(Nuse mė dhanė robninė)


Kjo poezi shpreh brengėn e poetit pėr atė qė ekzekutorėt i dhuruan atij, duke e lėnė fillikat vetėm, duke e sterilizuar dhe duke e lėnė edhe pa fėmijė. Kėto vargje poeti i shpalos nė Arrėn, ku pushteti e kishte dėrguar pėr ta mbytur me vetmi, por qė s`mund ta thyente dot:


M`hoqėn pėrgjithmonė tė shtrenjtėn, lirinė,

M`i hoqėn tė gjitha, kot kam mbetur gjallė.

Shtėpinė m`a rrėnuen, nuse mė dhanė robninė,

Mė lanė pa vajzė e djalė, mė lanė tė qaj me mall.


(Nuse mė dhanė robninė)


Ndonėse i mbytur vetmi dhe vuajtje tė shumta shpirtėrore e fizike, poeti, megjithatė jeton me tė mirat, jeton me pathyeshmėrinė e tij, e cila siē shihet i jep njė trohė ngushėllim, sa pėr tė mos thėnė "njė trohė dėshprim tė pėrmbajtur". Liria tek ai ndihet vetėm atėherė kur e kujton vendlindjen, kur e kujton tė kaluarėn e lavdishme tė vendlindjes. Duke i kėnduar vendlindjes, nė mes kėngės dhe vajit dėshpėrues, poeti mundohet tė shprazė vrullin dhe flakėn e ndezur tė krenarisė qė i ngjallė qėndresa dhe pathyeshmėria nėpėr shekuj e vendlindjes dhe njerėzve tė saj, tashmė tė katandisur keq. Janė ato vende, ata emra tė vendlindjes, si Kalaja e Dodės, Luma plakė, Gjallica dhe tė gjithė ata shkrepa e male, ato lugina e gryka, ku nėpėr kohė u zhvilluan beteja kundėr pushtuesve nė ato luftėra pėr identitet e integritet kombėtar e njerėzor, tė cilat poetit nė mes errėsirės sė qelisė, burgjeve tė Spaēit, Rrėshenit, Burrelit, humbėtirave tė Arrnit etj, i ngjallin njė diēka tė bukur, njė diēka tė dinjitetshme, siē ėshtė liria, pėr tė cilat poeti pėrdor metaforat mė tė bukura, mė tė zgjedhura:


"Flamuj t`gjallė nė lufta t`rrepta,

Hijerandė, simbol lirie !"
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 12:30 pm

Janė kėto malet dhe shkrepat e vendlindjes sė poetit, tė cilat tė kujtojnė vargjet e Naim Frashėrit qė i thurte atje larg nė mėrgim me atė shpirtin e mėrguar. Po atėhere ishte njė tjetėr kohė, kohė e pushtimit, ndėrsa poeti i kėndonte tė gjitha atyre, duke hymnizuar malet e kodrat, ēukat etj., por tani nė kohėn e Havzi Nelės, cila kohė ishte qė ai tė mallėngjehej aq shumė. Kjo ishte njė anakronizėm i llojit tė vet, qė ėshtė shpjeguar sa herė. Poezia e poetit bėhet mė e fuqishme, kur dihet se n`ērrethana u krijua ajo. Poeti bėhet njė hymnizues dhe i pėrmallshėm pėr njė diēka tė kaluar qė i shėmbėllen me tė bukurėn, me madhėshtoren, e cila u mbyt nga grotesku dhe nga e shėmtuara e kohės "moderne". E kohės qė po mbyste edhe atdheun e poetit, ku bėhej lufta e klasave, vrasja e njerėzve dhe e fjalės sė lirė. Prangat e diktaturės shtėrngoheshin e shtėrngoheshin deri nė kėputje jete. Ndahej vėllau me vėlla dhe gjaku shprishej ēdo ditė e vendi ishte dhe "po mbyllej me spiunė" qė tė pėrcjellin si hije tė prapta. Dhe kėtė poeti e shihte pėrditė, sepse edhe pėrballej atje nė errėsirėn e qelisė. Andaj, nė njė moment ligėsie e siē duket edhe humbje shprese pėr diēka tė mirė qė mund tė ndodhte, poeti bėn thirrje pėr vajtim:


Eni gjithė s`bashku, le tė shpallim zinė

Me gjamė e me kuje t`a vajtojmė Shqipėrinė



(Eni tė vajtojmė Shqipėrinė)


Ky ėshtė kulmi i dėshprimit tė poetit tė dėshpėruar e tė mbetur pa shpresė. Poezia e Havzi Nelės "Eni tė vajtojmė Shqipėrinė" tė kujton poemthin e Pashko Vasės "O moj Shqypni" , tė shkruar kėtu e njėqind vjet mė parė. Kėtu duhet tė bėjmė njė paralele, pėr tė shikuar Shqipėrinė e atėhershme me tė kohės sė Havzi Nelės. Cili ishte ndryshimi i katandijes sė Shqipėrisė sė atėhershme me tė tanishmen dhe a kishte tė drejtė poeti Nela ta bėnte njė ftesė tė tillė pėr vajtim? Natyrisht qė arsyet ishin tė shumta qė ai tė bėnte kėtė ftesė: Nuk ėshtė vetėm ana personale e vujatjes dhe e persekutimit tė poetit nga pushteti dikatorial, i cili vendit nuk i sillte asnjė tė mirė, prandaj as poetit tė syrgjynosur, por ėshtė edhe ana e pėrgjithshme qė u pa mė vonė me syrin e njė realiteti krejt tjetėr. Poezia ftesė pėr tė vajtuar nė Shqipėrinė, e Havzi Nelės, ėshtė edhe njė ftesė pėr tė ngritur zėrin dhe pėr tė luftuar pėr dinjitetin e Shqipėrisė "sė rėnė pėrdhe" e tė thyer krahėsh. Tė Shqipėrisė sė pėrgjakur e tė lidhur ndėr pranga ashtu sikur vetė poeti. Kjo ėshtė njė nga poezitė mė tė goditura, mė tė brumosura me atributet e njė krijimi dinjitoz, pavarėsisht nga klithmat dhe shprazjet e shumta tė poetit mbi ata qė i bėnin kėtė gjėmė Shqipėrisė.

Por edhe nė mes asaj errėsire, nė mes atyre klithmave e gjamės, poeti Havzi Nela nė shpirtin e tij fanitte shpresėn e fitores, kur dėgjonte pėr gjėrat e madhėrishme qė ndodhnin. Ėshtė viti 1981. Ngjarjet nė Kosovė atij i ngjallin asociacionin e fitores dhe tė krenarisė, gati tė humbur. Atė asociacionin e shikuar nė vargjet pėr vendlindjen nė tė kaluarėn e lavdishme tė saj. Kėtė e shpreh mė sė miri poezia "Nusja e flamurit", nė tė cilėn poeti i kėndon ēikės kosovare qė mbi tankun serb ngjitet sikur shqiponja duke valėvitur krahet pa asnjė frikė:


Lavdi ēikės kosovare

Si njė shqerrkė, si jė manare.

I del tankut, i thotė "Ndal!"

Rritet, ngrihet sa nji mal
!


Poezia e Havzi Nelės pati fatin e vetė poetit. Njė fat tė ndrydhur, fatin e njė poezie qė ende vazhdon tė "ruhet" duke pritur njė kohė mė tė mirė. Kėto pak poezi tė mbledhura dhe tė botuara nga studiuesi i pėrkushtuar, Petrit Palushi, janė njė rast i mirė pėr tė mėsuar pėr njė proces tė zhvilluar brenda dramės jetėsore tė njė njeriu qė e deshi atdheun dhe lirinė e tij, njė dramė jetėsore qė tregon fatin e keq tė njė kolektiviteti tė tėrė dhe pėrjetimet e tij brenda njė periudhe tė caktuar tė quajtur diktaturė. Dalja nė dritė, qoftė edhe nė kėtė formė dhe kėtė sasi, tė jep shpresė se rrugėtimi i nisur shumė kohė mė parė i krijimeve tė poetit Havzi Nela do tė arrijė cakun. Vetėm kur tė kemi para vetes tėrė opusin e tij krijues, mund tė flasim mė shumė dhe tė japim ndonjė vlerėsim mė tė kompletuar pėr poezinė e kijuar nėpėr vite tė poetit fatkeq, Havzi Nela.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Lista e shkrimtarėve tė persekutuar nga rregjimi komunist   Mon Aug 11, 2008 12:36 pm

Te dhena

1. Qani Panariti (pėrkthyes) pushkatuar
2. Dhimitėr Falla (pėrkthyes) pushkatuar
3. Vincent Prenushi (poet) vdekur nė burg
4. Myzafer Pipa (gazetar kritik) vdekur nė hetuesi
5. Arshi Pipa (poet) burgosur
6. Et’hem Haxhiademi (poet, dramaturg) vdekur nė burg
7. At Gjon Shllaku (kritik, gazetar) pushkatuar
8. At Mikel Koliqi (kompozitor) burgosur
9. At Don Kurti (etnograf, kompozitor) burgosur
10. At Anton Harapi (shkrimtar) pushkatuar
11. At Leon Kabashi (piktor ikonash) burgosur
12. Dom Lazėr Shantoja (shkrimtar) pushkatuar
13. Dom Ndre Zadeja (dramaturg, poet) pushkatuar
14. Imzot Jul Bonati (pėrkthyes) pushkatuar
15. Terenē Toēi (gazetar) pushkatuar
16. Sem Mark Ēuni (stilist) pushkatuar
17. At Aleksandėr Sirdani (folklorist) vdekur nė hetuesi
18. At Nikoll Gazulli (linguist) vdekur nė hetuesi
19. Prof. Simon Deda (pėrkthyes) vdekur nė burg
20. Padėr Mark Harapi (shkrimtar pėrkthyes) burgosur
21. Padėr Gjon Karma (folklorist) burgosur
22. Padėr Pjetėr Mėshkulla (poet, teolg) burgosur
23. At Marin Sirdani (historian) burgosur
24. At Konrad Gjolaj (shkrimtar) burgosur
25. Frat Gjon Pantalia (regjizor) vdekur nė hetuesi
26. Pjetėr Gruda (aktor) vdekur nė kamp
27. Mark Dema (pėrkthyes) burgosur
28. Zef Zorba (pėrkthyes, regjizor) burgosur
29. Gjon Shllaku (pėrkthyes) burgosur
30. Ndoc Vasija (shkrimtar) burgosur
31. Koēo Tasi (linguist) burgosur
32. Ghush Sheldija (folklorist) burgosur
33. At Viktor Volaj (studiues) burgosur
34. Luigj Filaj (muzikolog) burgosur
35. Marin Skanjeti (gazetar) burgosur
36. Akile Tasi (gazetar) burgosur
37. At Filip Mazreku (muzikolog) burgosur
38. Napolon Tasi (pėrkthyes) burgosur
39. Nikoll Dakaj (shkrimtar, kritik) burgosur
40. Filip Fishta (studiues) burgosur
41. Hazis Vrioni (pėrkthyes) burgosur
42. Jusuf Vrioni (pėrkthyes) burgosur
43. Amik Kacaruho (shkrimtar) burgosur
44. Mirash Ivanaj (linguist) vdekur nė burg
45. Lazer Radi ( shkrimtar) burgosu
46. Sulejman Idrizi(linguist) vdekur nė burg
47. Selman Riza (linguist) burgosur
48. Mitrush Kuteli (shkrimtar) burgosur
49. Qemal Draēini (kritik) vdekur nė burg
50. Mysine Kokalari (shkrimtare) burgosur, vdekur nė internim
51. Ramadan Sokoli (muzikolog) burgosur
52. Ndoc Nika (shkrimtar) burgosur
53. Mustafa Gėrblleshi (shkrimtar) burgosur
54. Gjergj Bubani (gazetar) vdekur nė burg
55. Zef Gruda (kompozitor) burgosur
56. Pashko Gjeēi (pėrkthyes) burgosur
57. Markensen Bungo (shkrimtar) burgosur
58. Dylber Starova ( muzikant) burgosur
59. Osman Bishqemi (shkrimtar) burgosur
60. Anton Frashėri (shkrimtar) burgosur
61. Nexhat Hakiu (poet) burgosur
62. Petro Marko (shkrimtar) burgosur
63. At Bernardin Palaj (shkrimtar) burgosur
64. Zef Leka (kompozitor) burgosur
65. Mithat Araniti (publicist, pėrkthyes)burgosur
66. Guljelm Deda ( gazetar, pėrkthyes) burgosur
67. Beqir Haēi (poet pėrkthyes) burgosur
68. Kasem Trebishina (shkrimtar) burgosur
69. Mark Ndoja (poet) burgosur
70. Gjergj Komnino (poet) burgosur
71. Kapllan Resuli (shkrimtar) burgosur
72. Nikolla Kote (pėrkthyes) burgosur
73. Pjetėr Gjini (poet kompozitor) burgosur
74. Kin Dushi (shkrimtar) burgosur
75. Dhora Leka (kompozitore) burgosur
76. Uran Kostreci (poet) burgosur
77. Lekė Previzi (piktor) burgosur
78. Pjetėr Arbnori (shkrimtar) burgosur
79. Leka Toto (dramaturg) burgosur
80. Nuredin Boriēi (poet) burgosur
81. Pano Taēi (poet) burgosur
82. Bajram Hyseni (poet) burgosur
83. Jorgo Bllaci (poet) burgosur
84. Trifon Xhargjika (poet) pushkatuar
85. Xhelal Koprėncka (poet) pushkatuar
86. Fadil Kokonami (gazetar) pushkatuar
87. Vangjel Lezho (gazetar) pushkatuar
88. Robert Vullkani (pėrkthyes) burgosur
89. Zhaneta Ogranaja (poete) burgosur
90. Mehmet Myftiu (shkrimtar) burgosur
91. Gramoz Omari (fizarmonist) pushkatuar
92. Anastasia Taēi (librare) burgosur
93. Mandi Koēi (kameraman) burgosur
94. Viktor Stratobėrdha (regjizor filmi) burgosur
95. Genc leka (poet) pushkatuar
96. Vilson Blloshmi (poet) pushkatuar
97. Bedri Myftari (shkrimtar) burgosur
98. Zyhdi Morava (shkrimtar) burgosur
99. Visar Zhiti (poet) burgosur
100. Halil Laze (gazetar) burgosur
101. Daut Gumeni (poet) burgosur
102. Frederik Reshpja (poet) burgosur
103. Lluk Kaēaj (bas)burgosur
104. Milto Vako (dirigjent) burgosur
105. Kiēo Venetiku (dirigjent) vdekur nė burg
106. Krisanthi Venetiku (fotografe) vdekur nė burg
107. Vangjush Tushi ( piktor) vdekur nė burg
108. Edison Gjergo (piktor) burgosur
109. Ali Oseku (piktor) burgosur
110. Maks Velo (piktor) burgosur
111. Abdullah Cangoni(piktor) burgosur
112. Sadri Ahmeti (piktor) burgosur
113. Stavri Rafaeli (skenograf, tenor) burgosur
114. Minush Jero (dramaturg) burgosur
115. Mihallaq Luarasi (regjizor) burgosur
116. Sherif Merdani (kėngėtar) burgosur
117. Fadil Paērami (dramaturg) burgosur
118. Beqir Ēela (poet) pushkatuar
119. Ahmet Golemi (shkrimtar) burgosur
120. Fatos Lubonja (gazetar) burgosur
121. Bashkim Shehu (shkrimtar) burgosur
122. Myqerem Janina (pėrkthyes) vdekur nė burg
123. Dhimitėr Lala (kameraman) burgosur
124. Dhimitėr Furrxhi (aktor estrade) burgosur
125. Telat Agolli (artist cirku) burgosur
126. Havzi Nela (poet) varur
127. Ylber Merdani (poet) burgosur
128. Aleksandėr Zeka (poet) burgosur
129. Jamber Marko (poet) burgosur
130. Gjergj Peēi (poet) burgosur
131. At Zef Simoni (poet) burgosur
132. Dom Frano Ilia (folklorist) burgosur
133. Dom Nikollė Mazreku (studiues) burgosur
134. At Zef Pėllumbi (shkrimtar) burgosur
135. Llazar Moreka (kompozitor) burgosur
136. Niko Kotani (redaktor) burgosur
137. Medi Prodani (kitarist) burgosur
138. Sotir Andoni (shkrimtar) burgosur
139. Mihal Zallari (publicist, pėrkthyes) burgosur
140. Visaroin Xhuvani (teolog, linguist) burgosur
141. Zef Mala (drejtor i biblotekės) vdekur nė burg
142. Fotaq Filipeu (muzikant) burgosur
143. Astrit Delvina (shkrimtar) burgosur
144. Gani Skura (poet) burgosur
145. Fatos Mero Rrapaj (folklorist) burgosur
146. Eqerem Biba (pėrkthyes) burgosur


Tirana Observer
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 12:38 pm

Zyhdi Morava: S'e lejoj hapjen e dosjeve tė shkrimtarėve

Dorina TOPOLLAJ

Pėr kreun e shkrimtarėve tė Shqipėrisė, ēdo njeri qė ka jetuar nė pluhurnajėn e diktaturės nuk ka dalė pa u bėrė pis sadopak. E nga kjo nuk bėn pėrjashtim edhe Lidhja e Shkrimtarėve, e cila sipas Zyhdi Moravės, nė kohėn e diktaturės ka qenė institucioni ku ėshtė bėrė presioni mė i madh lidhur me dosjet, me intrigat, e me spiunimet e njėri-tjetrit. Por pėr tė mirėn e letėrsisė e tė shkrimtarėve ai ka marrė njė vendim. "Sa tė jem unė kryetar i Lidhjes sė Shkrimtarėve, nuk do t'i jap askujt dhe s'do lejoj kėrkėnd tė merret me tė kaluarėn e shkrimtarėve, tė cilėt s'kanė funksione politike dhe shtetėrore", deklaron kreu i Lidhjes sė Shkrimtarėve. Nė njė intervistė pėr gazetėn "Tirana Observer", ai komenton ndjesėn e shkrimtares Diana Ēuli, pėrse mendon se s'duhet tė hapen dosjet e shkrimtarėve dhe ēfarė dosjesh ekzistojnė nė arkivin e Lidhjes.
Shkrimtarja dhe deputetja Diana Ēuli kėrkoi ndjesė publikisht pėr pėrfshirjen e saj nė ēėshtjen e dy poetėve tė pushkatuar nga regjimi Genc Leka dhe Vilson Blloshmi. Si e komentoni ju kėtė ndjesė?
Unė kam venė re qė kohėt e fundit, pėr arsye qė nuk mund tė shpjegohen saktėsisht, bėhet shumė zhurmė pėr faktin qė Diana Ēuli nė vitin 1976 ka bėrė ekspertizėn e disa poezive tė Genc Lekės, dhe ajo qė mė habit paksa ėshtė amplifikimi i hershėm qė i bėjnė kėtij fakti media, qoftė e shkruar, qoftė dhe ajo vizive. Tė krijohet pėrshtypja sikur Diana Ēuli duhet kryqėzuar a thua se te Diana mbaron gjithė kriminaliteti i 45 viteve diktaturė. Nė kėtė qė do them, nuk marr pėrsipėr tė bėjė avokatin e Diana Ēulit, por si qytetar dhe si kryetar i Lidhjes sė Shkrimtarėve dhe Artistėve kam pėr detyrė tė bėjė avokatin e sė drejtės dhe sė vėrtetės. E vėrteta nė rastin konkret ėshtė se me kėtė problem jam marrė, nė vitin nė '93, mos gabohem, kam botuar njė shkrim tek gazeta "Tribuna Demokratike" nėn nxitjen e vėllait tė Vilson Blloshmit, i cili mė solli disa materiale tė nxjerra nga arkivat dhe me publikimin e atij shkrimi, nė fakt mua, mė dukej se i shėrbeja zbulimit tė njė fakti shumė tė hidhur, pushkatimit tė dy poetėve Genc Leka dhe Vilson Blloshmi, por njėherėsh kam qenė dhe shumė i tronditur para se ta botoja. Mė trondiste vdekja e dy poetėve nė moshė tė re dhe shumė tė talentuar, sepse ndėrkohė kisha lexuar dhe poezitė e tyre, qė ishin shumė tė mira. Kaluan pastaj shumė vjet dhe kohėt e fundit ėshtė marrė njė fushatė kundėr Dianės dhe ku pėrjashtohen dy tė tjerėt, tė cilėt, ndryshe nga Diana, kanė qenė shumė mė tė ashpėr nė atė qė kanė shkruar. Pėrjashtohen Koēi Petriti dhe Myzafer Xhaxhiu. Nė qoftė se tre njerėz kanė bėrė tė njėjtin veprim, nė tė njėjtėn kohė, dhe ky veprim cilėsohet si i dėnueshėm, unė mendoj se nuk duhet tė veēohet njėri nga tjetri. Nė qoftė se sulmi i ndėrmarrė kohėt e fundit ndaj Diana Ēulit bėhet pėr arsye politike, kjo le tė jetė pėrgjegjėsi e politikės, dhe shtypi, njė shtyp dinjitoz, mendoj unė, nuk duhet ta amplifikojė nė kėtė fare feje siē e ka bėrė deri tani. Kam dėgjuar se ajo ka kėrkuar falje publike, unė e vlerėsoj jashtėzakonisht kėtė gjest qytetar tė saj, sepse nė fund tė fundit ajo ndjen njė farė dhimbje, pėr mos thėnė pendimi, por nga kėndi im i shikimit, Diana po aq sa ka njė mėkat, po aq ėshtė dhe viktimė. Ėshtė viktimė e presionit tė Sigurimit tė Shtetit qė e ka detyruar atė nė moshė fare tė re tė bėjė kėtė gjė, qė e kanė bėrė nė tė njėjtėn kohė burra nė moshė mė tė madhe dhe akoma nuk kanė kurajėn civile dhe qytetare siē bėri Diana, tė dalin publikisht dhe tė thonė: "Zotėrinj, i kėrkoj falje familjes sė filanit. E kemi bėrė kėtė veprim ,kėtė gjest, i cili ka ndikuar negativisht nė jetėt e tyre". Unė kėtė gjest tė Dianės e vlerėsoj shumė. Kam dėgjuar sėrish se vėllai i Vilson Blloshmit, Bedri Blloshmi ka shkruar nė njė gazetė ku ka thėnė qė "unė nuk e fal atė". Unė nuk arrij ta kuptoj kėtė shprehje. Kur thua nuk e fal, lind pyetja ēfarė do t'i bėsh? Kur njė grua tė kėrkon ndjesė, unė mendoj se do jesh jo fort normal tė mos e pranosh ndjesėn e kėsaj femre, pavarėsisht se ēfarė tė ka shkaktuar. Nė njė kohė kur flitet pėr pajtime gjaku, ku shumė njerėz janė pajtuar. Nė rastin konkret, Diana nuk i ka gjak kurrkujt. Duke qenė se jam tėrėsisht i informuar nė kėtė pikė, akt-ekspertiza qė ka bėrė Diana Ēuli pėr poezitė e Genc Lekės dhe akt-ekpertiza qė ka bėrė Koēi Petriti pėr poezitė e Vilson Blloshmit dhe akt-ekspertiza qė ka bėrė Myzafer Xhaxhiu pėr pėrkthimet e Vilson Blloshmit, le t'i quajmė sikur janė krim, por ky krim arrin deri tek neni agjitacion propagandė, i cili dėnohej me 10 vjet burg. Pra tė tre kėta persona nuk kanė gisht nė vrasjen e kėtyre poetėve me atė qė kanė thėnė. Pėr atė, qė ata kanė ndikuar qė poetėt tė marrin maksimumin 10 vjet burg, kjo ėshtė njė pėrgjegjėsi morale dhe Diana kėtė pėrgjegjėsi e vuan dhe ka kėrkuar ndjesė publike. Pėrse i pushkatuan, po e them pėr ata qė nuk e dinė dhe pėr brezin qė ėshtė mė i ri. Fill pasi gjykata e Librazhdit i dėnoi me 10 vjet burg pėr agjitacionin dhe propagandė hyri nė mes Partia, e cila kishte interes qė kėta djem tė talentuar, me pasione tė mėdha letrare, tė ekzekutoheshin tė hiqeshin nga qarkullimi sepse ishin bij tė familjeve tė deklasuara. Bij tė familjeve nacionaliste. Pikėrisht kėtu sekretari i Partisė tė Librazhdit nė atė kohė, i cili, me siguri kishte marrė udhėzime nga lart, ulėrin dhe bėrtet me tė madhe dhe thotė: Ē'keni bėrė, duhet qė ata tė pushkatohen dhe inskenuan nė mėnyrė tė llahtarshme njė nen, atė tė sabotimit ekonomik, i cili kishte 25 vjet burg deri nė pushkatim. E parė nė kėtė kėndvėshtrim, Dianės nuk mund t'i thuhet, siē shkruhet nėpėr shtyp, qė ke vrarė dy poetė, qoftė dhe Koēi Petritit, qoftė dhe Myzafer Xhaxhiut. Mėkati i tyre, faji i tyre arrin deri tek dėnimi agjitacion e propagandė. Kėshtu qė i vėllai i Vilson Blloshmit apo ndonjė tjetėr qė thotė "unė i fal, unė s'i fal", e para, ėshtė punė e tyre, por nuk ka tė drejtė morale as ligjore tė thotė se mė ka vrarė vėllain, por ma ka dėnuar me burg. Nė qoftė se ai apo ata janė kaq tė vendosur sa tė mos falin njeri, dhe unė i mbėshtes nė kėtė drejtim, le t'i marrin me radhė, le tė krijojnė dosje, le tė hedhin nė gjyq gjyqtarin dhe prokurorin e Librazhdit tė asaj periudhe, hetuesin apo hetuesit qė u morėn me kėtė punė dhe inskenuan nenin e sabotimit ekonomik, prokurorin e pėrgjithshėm nė atė kohė, krye hetuesin e pėrgjithshėm nė atė kohė, sekretarin e parė tė Librazhdit nė atė kohė, kryetarin e Komitetit Ekzekutiv tė Librazhdit nė atė kohė, kryetarin e Gjykatės sė Apelit nė atė kohė, kryetarin e Gjykatės sė Lartė nė atė kohė dhe sekretarin e Presidiumit tė Kuvendit Popullor, i cili firmosi mos faljen e jetės sė kėtyre djemve qė kishin njė talent tė jashtėzakonshėm nė fushėn e letrave. Unė mendoj se ky cikėl duhet mbyllur. E para, njė herė ajo ka kėrkuar ndjesė, e dyta ėshtė njė shkrimtare shumė e mirė, e treta ėshtė nėnė, e katėrta ėshtė bashkėshorte. Le tė merren me ata qė pėrmenda pak mė parė. Kjo do tė ishte dinjitoze si pėr familjarėt e tyre dhe shumė tė tjerė qė janė tė interesuar qė drejtėsia tė vihet nė vend.
Cili ėshtė opinioni juaj si kreu i Lidhjes sė Shkrimtarėve, a duhet tė hapen dosjet e shkrimtarėve?
E kam dėgjuar shpesh kėtė ide, qė shkrimtarėve duhet t'u hapen dosjet, nė njė kohė qė nė Parlament akoma diskutohet hapja e dosjeve personave qė duhet t'u hapen dosjet, dhe nuk ėshtė marrė asnjė vendim pėr kėtė punė. Dėgjojmė nėpėrmjet televizione e media akuza tė ndėrsjella nga tė dy forcat e mėdha politike. Tė majtėt dhe tė djathtėt akuzojnė njėri-tjetrin pėr krime nė kohėn e diktaturės dhe pėrmendin njė seri pseudonimesh. Unė jam shumė dakord, dhe them sot, e kam thėnė edhe me kohė, qė nė vitin 1991, tek gazeta "Republika", qė dosjet duhet tė hapeshin jo tė hapen. Ka njė ndryshim shumė tė madh, sepse kanė kaluar 15 vjet. Nė qoftė se themi qė tė hapen dosjet, unė jam deri nė atė masė qė ėshtė kėrkuar nė Parlament. T'u hapen dosjet qeveritarėve, parlamentarėve, tė gjithė atyre qė kanė poste drejtuese, tė gjithė atyre qė nga pozicioni qė kanė mbrojnė ligjin, bėjnė ligjin, bėjnė moralin, mbrojnė moralin e kėshtu me radhė. Dhe kjo s'ka ndonjė efekt tė madh. Ndėrsa pėr hapjen e dosjeve tė shkrimtarėve, e para, nė rastin e 60-vjetorit tė Lidhjes sė Shkrimtarėve, nė mbledhjen qė bėmė, kam thėnė: "Jam i vendosur qė duke filluar nga sonte do tė mbyllet hermetikisht porta e sė shkuarės sė Lidhjes sė Shkrimtarėve dhe Artistėve tė Shqipėrisė prej nga vazhdimisht ēlirohet gazi karbonik i sė keqes qė ėshtė bėrė nė atė kohė. Tė hapet dera e sė nesėrmes, njė derė ku tė vijė oksigjen jete i marrėdhėnieve miqėsore me njėri-tjetrin." Nė kohėn e diktaturės Lidhja e Shkrimtarėve ka qenė vendi ku ėshtė bėrė presioni mė i madh lidhur me dosjet, me intrigat, me spiunimet e njėri-tjetrit, kėto tashmė dihen. Nė qoftė se do tė hapen dosjet e shkrimtarėve tė asaj kohe, veprimi i Diana Ēulit do tė duket shumė minor nė krahasim me ē'ėshtė bėrė kėtu. Dihet se tė punoje nė Komitetin e Partisė duhet tė ishe me njė biografi shumė tė pastėr politikisht, flas do tė ishe "i yni", siē thuhej, dhe ishte e njėjta gjė po tė punoje nė Lidhjen e Shkrimtarėve, duhet tė ishe me biografi tė pastėr, duhet tė ishe i devotshėm pėr tė shėrbyer diktaturės, duhet tė ishe i "i yni", siē tė quanin ata oficerėt e Sigurimit tė asaj kohe. Unė jam i vendosur qė nė Lidhjen e Shkrimtarėve tė mos zbulohen gjirizet e sė djeshmes. Le ta fillojnė hapjen e dosjeve me mua. Unė jam kryetar i kėtij institucioni dhe kam pėrgjegjėsi morale, dhe dosjen time le ta hapin qė nesėr. Por shkrimtarėt e tjerė qė nuk janė funksionarė shteti, qė nuk bėjnė pjesė nė Parlament, qė s'kanė poste drejtuese, do t'u hapen dosjet vetėm atėherė kur do t'i hapen dosjet gjithė popullit shqiptar.
Z. Morava, ēfarė informacioni keni ju pėr ekzistencėn e dosjeve tė shkrimtarėve nė Lidhjen e Shkrimtarėve? A keni gjetur ju tė tilla dosje?
Nė qoftė se bėhet fjalė pėr dosjet tė Sigurimit, unė nuk kam gjetur dosje tė kėsaj natyre. Por qė ato kanė ekzistuar, ėshtė mė se logjike, sepse kėtu ka pasur njė operativ Sigurimi dhe ai fiks pėr kėtė punė ishte. Pėr t'u hapur dosje shkrimtarėve, pėr t'i provokuar, pėr t'u bėrė presion atyre, siē na bėnė presion edhe neve qė hėngrėm burgun. Ky operativ ka pėrgatitur kėto dosje.
A ruheshin kėto dosje nė arkivin e Lidhjes?
Nuk e di ku ruheshin, se nė atė kohė nuk kam qenė anėtar i Lidhjes sė Shkrimtarėve. Por dosje tė kėsaj natyre nuk ekzistojnė nė Lidhjen e Shkrimtarėve. Nė qoftė se kėto dosje kanė qenė nė Lidhjen e Shkrimtarėve dhe aktualisht nuk janė, dhe dikujt i intereson pėr tė ditur se ku janė, ma do mendja se detyra e medias ėshtė qė tė kapė, tė investigojė, tė pyesė me radhė kryetarėt paraardhės. Unė deklaroj se dosje tė kėsaj natyre nė Lidhjen e Shkrimtarėve nuk kam gjetur dhe nuk ekzistojnė.
Shkrimtari Ismail Kadare deklaroi nė njė intervistė pėr emisionin "Opinion", se njė pjesė e arkivit ėshtė zhdukur...
Kadare mund tė dijė disa gjėra mė tepėr se sa unė, sepse ai ka qenė atėherė nė Lidhje, ka qenė, mos gaboj, nė kryesi, nuk jam i sigurt, hynte dilte si gjithė anėtarėt e tjerė tė Lidhjes. Unė thashė, atėherė nuk lejohesha tė kapėrceja pragun e derės sė Lidhjes e jo mė tė hyja brenda dhe tė dija kėto gjėra qė di Kadareja. Por nė qoftė se ėshtė e vėrtetė qė Kadareja thotė se kanė ekzistuar dosje dhe janė prishur, mua mė duket se media ka buēitur gjatė se edhe dosjet mė tė rėndėsishme qė kanė qenė nė arkivin e Ministrinė e Brendshme edhe ato na qenkan zhdukur. Pastaj, ma do mendja, edhe njėherė po e nėnvizoj, qė kėto dosje nėse ekzistojnė diku, le tė gjenden, le t'i shėrbejnė historisė sė Lidhjes sė Shkrimtarėve. Por nėse ato i kėrkojnė pėr t'i pėrdorur, pėr t'ia pėrplasur turinjve njėrit apo tjetrit tė kaluarėn, unė edhe njėherė po them, nga ajo e kaluar askush s'ka dalė puritan. Me pėrjashtime jashtėzakonisht tė rralla. Kjo gjė nuk do t'i shėrbente as letėrsisė shqipe, as jetės sė shkrimtarėve, as tė nesėrmes. Unė, si kryetar i Lidhjes sė Shkrimtarėve, sa tė kem mandatin nuk do tė lejoj tė ndodhė kjo gjė, sepse nga kjo s'vjen asgjė e mirė.
A ka dosje nė Lidhjen e Shkrimtarėve, qė janė procesverbale tė plenumeve apo mbledhjeve tė kryesisė ku kritikoheshin shkrimtarėt?
Po. Nuk e di nėse janė tė plenumeve apo tė kujt janė, por zakonisht nė mbledhjet e kryesisė mbaheshin procesverbale. Rastėsisht nė njė zyrė kam parė njė stivė dosjesh tė kėsaj natyre, gjithė pluhur, e kam hapur njėherė. Kam parė nė procesverbal, "filani u ngrit e tha pėr filanin", dhe e mbylla menjėherė. S'pata pikė kurioziteti pėr ta lexuar mė tej. Mė krijoi njė pėshtirosje. Me siguri kėtu janė procesverbalet. Nuk kam treguar ndonjė interesim tė madh pėr tė dėrguar dikė pėr t'i pastruar pluhurat, sepse ėshtė njėsoj sikur tė kalosh nė njė rrugė shumė tė pastėr, tė marrėsh bajgat e njė kali, e t'i ruash e t'i konservosh diku nė njė cep tė kėsaj rruge. Ato le tė jenė atje. Nėse njė shkrimtari do t'i duhen pėr tė bėrė historinė e Lidhjes sė Shkrimtarėve, le tė vijė dhe tė bėjė ēfarė tė dojė. Por edhe njėherė nėnvizoj, sa tė jem unė kryetar i Lidhjes sė Shkrimtarėve, nuk do t'i jap askujt dhe s'do lejoj kėrkėnd tė merret me tė kaluarėn e shkrimtarėve, tė cilėt s'kanė funksione politike dhe shtetėrore. Atyre qė u dhimbsen shkrimtarėt e Shqipėrisė, le tė kthejnė sytė nga gjendja e mjerueshme financiare nė tė cilėn ata jetojnė. Kjo do t'u shėrbente mė mirė shkrimtarėve, letėrsisė shqipe, personalitetit tė shkrimtarėve dhe Shqipėrisė. Sepse, duam apo s'duam, shkrimtarėt janė udhėheqėsit shpirtėrorė tė njė kombi. Nė qoftė se nė diktaturė u bė njė presion aq i madh ndaj Lidhjen e Shkrimtarėve, u bė pikėrisht qė ky zė i fuqishėm i udhėheqjes shpirtėrore tė kėtij vendi tė rrinte sus, dhe, pėrveē presionit, dhunės, burgut, ishte pėrdorur edhe kjo mėnyra e ndyrė e sherrit dhe e spiunimit midis njėri-tjetrit. E nėnvizoj edhe njėherė, se nuk besoj qė tė ketė ndonjė njeri qė kaloi nė kėtė pluhurnajė e tė ketė dalė pa u bėrė pis sadopak.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 12:40 pm

Sot fatkeqesisht te gjithe ata kriminele jetojne te lire e ndoshta dhe drejtojne ne qeveri.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 12:41 pm

biligoa shkruajti:
Te dhena

1. Qani Panariti (pėrkthyes) pushkatuar
2. Dhimitėr Falla (pėrkthyes) pushkatuar
3. Vincent Prenushi (poet) vdekur nė burg
4. Myzafer Pipa (gazetar kritik) vdekur nė hetuesi
5. Arshi Pipa (poet) burgosur
6. Et’hem Haxhiademi (poet, dramaturg) vdekur nė burg
7. At Gjon Shllaku (kritik, gazetar) pushkatuar
8. At Mikel Koliqi (kompozitor) burgosur
9. At Don Kurti (etnograf, kompozitor) burgosur
10. At Anton Harapi (shkrimtar) pushkatuar
11. At Leon Kabashi (piktor ikonash) burgosur
12. Dom Lazėr Shantoja (shkrimtar) pushkatuar
13. Dom Ndre Zadeja (dramaturg, poet) pushkatuar
14. Imzot Jul Bonati (pėrkthyes) pushkatuar
15. Terenē Toēi (gazetar) pushkatuar
16. Sem Mark Ēuni (stilist) pushkatuar
17. At Aleksandėr Sirdani (folklorist) vdekur nė hetuesi
18. At Nikoll Gazulli (linguist) vdekur nė hetuesi
19. Prof. Simon Deda (pėrkthyes) vdekur nė burg
20. Padėr Mark Harapi (shkrimtar pėrkthyes) burgosur
21. Padėr Gjon Karma (folklorist) burgosur
22. Padėr Pjetėr Mėshkulla (poet, teolg) burgosur
23. At Marin Sirdani (historian) burgosur
24. At Konrad Gjolaj (shkrimtar) burgosur
25. Frat Gjon Pantalia (regjizor) vdekur nė hetuesi
26. Pjetėr Gruda (aktor) vdekur nė kamp
27. Mark Dema (pėrkthyes) burgosur
28. Zef Zorba (pėrkthyes, regjizor) burgosur
29. Gjon Shllaku (pėrkthyes) burgosur
30. Ndoc Vasija (shkrimtar) burgosur
31. Koēo Tasi (linguist) burgosur
32. Ghush Sheldija (folklorist) burgosur
33. At Viktor Volaj (studiues) burgosur
34. Luigj Filaj (muzikolog) burgosur
35. Marin Skanjeti (gazetar) burgosur
36. Akile Tasi (gazetar) burgosur
37. At Filip Mazreku (muzikolog) burgosur
38. Napolon Tasi (pėrkthyes) burgosur
39. Nikoll Dakaj (shkrimtar, kritik) burgosur
40. Filip Fishta (studiues) burgosur
41. Hazis Vrioni (pėrkthyes) burgosur
42. Jusuf Vrioni (pėrkthyes) burgosur
43. Amik Kacaruho (shkrimtar) burgosur
44. Mirash Ivanaj (linguist) vdekur nė burg
45. Lazer Radi ( shkrimtar) burgosu
46. Sulejman Idrizi(linguist) vdekur nė burg
47. Selman Riza (linguist) burgosur
48. Mitrush Kuteli (shkrimtar) burgosur
49. Qemal Draēini (kritik) vdekur nė burg
50. Mysine Kokalari (shkrimtare) burgosur, vdekur nė internim
51. Ramadan Sokoli (muzikolog) burgosur
52. Ndoc Nika (shkrimtar) burgosur
53. Mustafa Gėrblleshi (shkrimtar) burgosur
54. Gjergj Bubani (gazetar) vdekur nė burg
55. Zef Gruda (kompozitor) burgosur
56. Pashko Gjeēi (pėrkthyes) burgosur
57. Markensen Bungo (shkrimtar) burgosur
58. Dylber Starova ( muzikant) burgosur
59. Osman Bishqemi (shkrimtar) burgosur
60. Anton Frashėri (shkrimtar) burgosur
61. Nexhat Hakiu (poet) burgosur
62. Petro Marko (shkrimtar) burgosur
63. At Bernardin Palaj (shkrimtar) burgosur
64. Zef Leka (kompozitor) burgosur
65. Mithat Araniti (publicist, pėrkthyes)burgosur
66. Guljelm Deda ( gazetar, pėrkthyes) burgosur
67. Beqir Haēi (poet pėrkthyes) burgosur
68. Kasem Trebishina (shkrimtar) burgosur
69. Mark Ndoja (poet) burgosur
70. Gjergj Komnino (poet) burgosur
71. Kapllan Resuli (shkrimtar) burgosur
72. Nikolla Kote (pėrkthyes) burgosur
73. Pjetėr Gjini (poet kompozitor) burgosur
74. Kin Dushi (shkrimtar) burgosur
75. Dhora Leka (kompozitore) burgosur
76. Uran Kostreci (poet) burgosur
77. Lekė Previzi (piktor) burgosur
78. Pjetėr Arbnori (shkrimtar) burgosur
79. Leka Toto (dramaturg) burgosur
80. Nuredin Boriēi (poet) burgosur
81. Pano Taēi (poet) burgosur
82. Bajram Hyseni (poet) burgosur
83. Jorgo Bllaci (poet) burgosur
84. Trifon Xhargjika (poet) pushkatuar
85. Xhelal Koprėncka (poet) pushkatuar
86. Fadil Kokonami (gazetar) pushkatuar
87. Vangjel Lezho (gazetar) pushkatuar
88. Robert Vullkani (pėrkthyes) burgosur
89. Zhaneta Ogranaja (poete) burgosur
90. Mehmet Myftiu (shkrimtar) burgosur
91. Gramoz Omari (fizarmonist) pushkatuar
92. Anastasia Taēi (librare) burgosur
93. Mandi Koēi (kameraman) burgosur
94. Viktor Stratobėrdha (regjizor filmi) burgosur
95. Genc leka (poet) pushkatuar
96. Vilson Blloshmi (poet) pushkatuar
97. Bedri Myftari (shkrimtar) burgosur
98. Zyhdi Morava (shkrimtar) burgosur
99. Visar Zhiti (poet) burgosur
100. Halil Laze (gazetar) burgosur
101. Daut Gumeni (poet) burgosur
102. Frederik Reshpja (poet) burgosur
103. Lluk Kaēaj (bas)burgosur
104. Milto Vako (dirigjent) burgosur
105. Kiēo Venetiku (dirigjent) vdekur nė burg
106. Krisanthi Venetiku (fotografe) vdekur nė burg
107. Vangjush Tushi ( piktor) vdekur nė burg
108. Edison Gjergo (piktor) burgosur
109. Ali Oseku (piktor) burgosur
110. Maks Velo (piktor) burgosur
111. Abdullah Cangoni(piktor) burgosur
112. Sadri Ahmeti (piktor) burgosur
113. Stavri Rafaeli (skenograf, tenor) burgosur
114. Minush Jero (dramaturg) burgosur
115. Mihallaq Luarasi (regjizor) burgosur
116. Sherif Merdani (kėngėtar) burgosur
117. Fadil Paērami (dramaturg) burgosur
118. Beqir Ēela (poet) pushkatuar
119. Ahmet Golemi (shkrimtar) burgosur
120. Fatos Lubonja (gazetar) burgosur
121. Bashkim Shehu (shkrimtar) burgosur
122. Myqerem Janina (pėrkthyes) vdekur nė burg
123. Dhimitėr Lala (kameraman) burgosur
124. Dhimitėr Furrxhi (aktor estrade) burgosur
125. Telat Agolli (artist cirku) burgosur
126. Havzi Nela (poet) varur
127. Ylber Merdani (poet) burgosur
128. Aleksandėr Zeka (poet) burgosur
129. Jamber Marko (poet) burgosur
130. Gjergj Peēi (poet) burgosur
131. At Zef Simoni (poet) burgosur
132. Dom Frano Ilia (folklorist) burgosur
133. Dom Nikollė Mazreku (studiues) burgosur
134. At Zef Pėllumbi (shkrimtar) burgosur
135. Llazar Moreka (kompozitor) burgosur
136. Niko Kotani (redaktor) burgosur
137. Medi Prodani (kitarist) burgosur
138. Sotir Andoni (shkrimtar) burgosur
139. Mihal Zallari (publicist, pėrkthyes) burgosur
140. Visaroin Xhuvani (teolog, linguist) burgosur
141. Zef Mala (drejtor i biblotekės) vdekur nė burg
142. Fotaq Filipeu (muzikant) burgosur
143. Astrit Delvina (shkrimtar) burgosur
144. Gani Skura (poet) burgosur
145. Fatos Mero Rrapaj (folklorist) burgosur
146. Eqerem Biba (pėrkthyes) burgosur


Tirana Observer

Ne listen e sjelle per Shqiperine mungojne te internuarit dhe te "heshturit" nga regjimi.
Jane permendur vetem te ekzekutuarit dhe te burgosurit.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 12:44 pm

Havzi NELA

PSE te lidhen pa dal n, cak
pse ti derdhen ,kob,e gjak
pse ti mbshtjellen,rrugt me lak

pse ta thyen at pend per dhe
pse ta pren moshen e re

pse te ndan prej diell e hane
pse t larguen prej shqipni nane




poeti xhelal ferizi nga mitrovica
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 12:48 pm

Tragjikja e jone eshte e pafund
Stafi qe denoi me varje Havzi Nelen me 10 gusht 1988


1. Fehmi Abdiu, kryetar i gjukates se larte 1988, aktualisht kryetar e gjukates kushtetuese

2. Agim Hoxha, kryetar i gjykates se rrethit Kukes viti 1988

3. Nikollaq Helmi, prokuror i rrethit Kukes ne vitin 1988



Ekzekutimi dhe procesi

15 qershor 1988, ora 5.30 e mengjesit arrestohet ne fshatin Brekije. Ora 9 e paradites te po kesaj date dergohet ne degen e puneve te brendshme ne Kukes dhe ne oren 12 nis procesi hetimor. Perfundon hetimi me 21 qershor1988. Me 22 qershor formulohet vendimi, denim kapital Me 25 qershor ben ankim prane gjykates se larte. Me 16 korrik1988 kjo e fundit le ne fuqi vendimin e gjykates se rrethit Kukes, denim kapital. 10 gusht 1988 pas mesnate ne oren 02, ekzekutohet. Trupi i tij i varur qendron deri ne oren 11 te dates 10 gusht ku pas kesaj ore mbyllet ne magazinat e policise. Me 11 gusht ora 1 pasmesnate, trupi i pajete futet ne toke.




Gruaja e Havzi Neles: Abdiu te varet si burri im
Milazim Halili Kukes - Lavdija ende rron me kujtimin e Havzi Neles. Bashkeshortja e poetit disident nga Kukesi te varur me vendim gjykate ne vitit 1988, vazhdon te gelltise vuajtjen qe i ka shkaktuar ngjarja e 14 viteve me pare. Nuk eshte per hakmarrje personale por thote se ata qe dhane vendimin ndaj tij per varje duhet te zhduken te pakten nga skena politike dhe publike. Ketu gruaja qe pervec humbjes te se shoqit mban mbi shipne edhe 15 vjet burg e ka fjalen per Fehmi Abdiun, kryetarin aktual te Gjykates Kushtetuese i cili firmosi varjen e tij si kryetar i Gjykates se Larte. Nuk pelqen ti permende emrin duke e quajtur "ai_, megjithate Lavdija kerkon prere te vetmin shpagim: te varet ashtu sic vari burrin tim Havziun. Per mua ai duhet te kaloje ne ndjekje penale. Me e pakta te shkarkohet dhe kete ia kame kerkuar edhe forumeve te ndryshme thote gruaja qe fati i keq e deshi te mos kishte asnje femije me burrin e dashur.

Kush eshte mesuesi dhe poeti Havzi Nela?

Lindi me 24 shkurt 1934 ne fshatin Kollovoz te rrethit Kukes. Mbaroi shkollen fillore dhe te mesme ne rrethin e lindjes ne nje varferi te tejskajshme per te vazhduar me vone institutin ne Shkoder ku perjashtohet me vize te kuqe. Per here te pare fillon punen si mesues ne Plan te Bardhe te Matit, ku dhe aty perjashtohet nga mesuesia per krijime letrare "te denueshme" ne ate kohe per te vazhduar dy vjet sherbimin ushtarak. Me vone mbaron Institutin e Larte ne Shkoder me korrespondence. Punon si mesues ne Krume, Lojme, Shishtavec deri ne fillim te vitit 1967 ku transferohet ne Topojan ku nga ky vend fillon pjesa me dramatike e Havzi Neles dhe familjes se tij. Me 20 prill 1967, ne prani te mijera veteve ne Shishtavec, kundershton hapur tre tezat e dala nga pushteti i atehershem per: kolektivizimin, prishjen e xhamive dhe nderrimin e veshjeve duke thene se "Populli eshte i semure, tre gjilpera menjehere nuk e sherojne por e shkaterrojne". Qe nga ajo kohe, Havzi Nela eshte ndjekur dhe persekutuar nga sigurimi i shtetit, pushteti popullor i asaj kohe qe shoqerohet me nje serial dosjesh voluminoze per 30 vjet me radhe duke nderruar pothuajse te gjitha burgjet e vendit ku gjithnje e me shume i shtuan urrejtjen dhe forcen e kundershtise ndaj diktatures, deri me 10 gusht 1988 ku denohet me varje ne mes te qytetit te Kukesit. Vendimi per ekzekutimin me varje te Havzi Neles eshte marre nga gjykata e rrethit Kukes ku me pas eshte pasuar nga gjykata e larte me kryetar Fehmi Abdiun dhe me vule perfundimtare nga Kryetari i Presidiumit te Kuvendit Popullor Ramiz Alia.

DOSJA E ZEZE

Dosjet 13532/1 dhe 13532/A, te cilave iu referuam, kur i hap te duket se brenda tyre fillon te levize lemshi i gjarperinjve. Dosje tmerri, vdekje. Me 24.6.1988 fillon gjyqi i trete i Havzi Neles. Kete here hetimi ka qene teper i shkurter, vetem 7 dite. Perse ky nxitim kur njerezit qendronin ne hetuesi deri ne 2 vjet?

Ne faqen 2 te dosjes 13532/A "Per ceshtjen penale 60", gjyqtari Agim Hoxha shkruan dy dite para gjykimit se "duke pare ceshtjen ne kompleks, interesin e partise ne rreth si dhe perhapjen e veprimtarise armiqesore ne rrethin e Kukesit, duhet te jepet denim kapital. Qe t'i sherbehet me mire parandalimit te veprimtarise armiqesore ne rreth, duhet t'i jepet si menyre ekzekutimi: vendimi me vdekje e varje, ku mund te ekspozohet i denuari.

Probleme organizative te gjykimit: Ceshtja do te gjykohet ne sallen e gjykates, pasi nuk ka interes te behet para popullit ne Topojan. i pandehuri, si armik i betuar, mund te agjitoje edhe ne gjyq".

Dosja 13532/A Gjyqtari



Agim Hoxha

Pas pretences se prokurorit Nikollaq Helmi ku kerkohet varje ne litar, i pyetur se c'ka per te thene, ai pergjigjet shkurt: Nuk kerkoj asgje nga gjykata, pretenca e prokurorit te zbatohet". Nderkohe te njejtin vendim kishte dhene edhe gjykata e shkalles se larte qe dretohej nga Fehmi Abdiu, pas apelimit ne kete gjykate nga Havzi Nela.

Ora 02 e dates 10 gusht 1988, ishte ora e tmerrshme qe ndali zemren e Havzi Neles. Deri ne oren 11.00 te 10 gushtit 1988 qendroi i varur ne sheshin prane agjensise se autobuzeve ku do te mbetej ne mendjen e njerezve si monument, simbol e kushtrim ne dy vitet qe pasojne ne ate zgjim madheshtor mbare popullore per te cilin 30 vjet me radhe e enderroi, luftoi martiri i demokracise Havzi Nela.

"Thoni: Desh kerkoi lirine

Si skifter ne fluturim

Provoi prangat, t'erret qeline,

Per te mjeret leshoi kushtrim".

Nderkohe pas viteve '90-te ne nje kujtese jo te larget nga vdekja e poetit disident Havzi Nela, figura e tij si poet, mesues, hero i kundershtise ndaj diktatures komuniste dhe idealeve per demokraci, iu dha shkolles se pergjithshme te qytetit emri i tij dhe u cilesua martir i demokracise. Nje merite te pazevendesueshme per kontributin e dhene ne lartesimin e merituar te Havzi Neles ka dhene studiuesi dhe shkrimtari kuksian Petrit Palushi, i cili me nje pune te palodhur nxori ne drite dosjet e zeza me fakte tronditese te persekutimit mesjetare te heroit dhe familjes se tij. Duke mbledhur me kujdes nga njerezit e familjes Nela krijimet, poezite dhe deshmi nga vete autori, Petrit Palushi i ka permblrdhur ne botimin me titull "pa nje dite lumnie",-te Havzi Neles qe eshte ribotuar ne shtator 2000 me fakte dhe deshmi te reja.



Drejtesia shqiptare ne duart e xhelatit

"Gjaku me gjak nuk lahet, pasi behet nje pellg gjaku. Drejtesia eshte ajo qe duhet te vendose",- shprehet per "Koha Jone" bashkeshortja e Havzi Neles, Lavdija, moter e vetme e pese vellezerve dhe qe mban mbi supe 15 vjet burg dhe internim. "Une kam jetuar dhe vazhdoj te jetoj ne cdo kohe, ne cdo cast me Havziun, shokun tim te jetes, te idealeve. Them keshtu sepse nga ai une mora nje diplome qe nuk mund ta merrje edhe po te mbaroje cdo universitet ne Shqiperi. Ajo cfare me mundon se tepermi eshte se Havziut vazhdon t'i behet denimi edhe pas vdekjes per faktin se drejtesia shqiptare ka rene ne dore te atij qe firmosi ne vitin 1988 per varjen e Havzi Neles dhe qe nuk ma ze goja t'ja artikuloj emrin. Kucedra nuk ngopet asnjehere dhe ushqimi i vetem per te eshte gjaku. Duhet te dale menjehere ne banken e te akuzuarve, te marre vendimin me varje ashtu si Havziu denim te cilin ai ia dha pa hezitim. Na nxiu jeten, me shemtoi bukurine, me mori rinine, me shoi enderren e nje nene per te patur nje femije. Eh.., mos u gezofte asnjehere me djale apo me vajze. Kur ia shoh surratin ne ekranet e TV-ve dhe per fat te keq keto kohet e fundit ka qene shpesh here ne fokusin e kamerave pasi i duket vetja se akoma e ka shpaten e mprehte, me trazon shpirtin, lendon plagen dhe me ben te mendoj se nje dite duhet te jem perballe me te per t'i treguar vendin qe meriton, qe njehere e mire te shpetoje drejtesia nga xhelati, nenat nga hakmarrja brezi nga urrejtja. Per kete une kam kerkuar disa here ne emer te forumit te gruas demokratike si dhe seksionit te PD-se per shkarkimin e tij nga detyra per hir te progresit dhe te se drejtes dhe mbrojtjes ligjore".

E nderkohe qe me 10 gusht 2002 mbushen 14 vjet nga koa kur eshte varur poeti dhe mesuesi disident Havzi Nela qe per kuksianet eshte gjithmone e fresket ne kujtese ngjarja e rralle mesjetare, po kaq te fresket mbeten edhe autoret e ketij krimi makabre urdheruar dhe ekzekutuar nga piramida ne kalbezim e diktatures komuniste.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 12:55 pm

Cito :
Stafi qe denoi me varje Havzi Nelen me 10 gusht 1988



1. Fehmi Abdiu, kryetar i gjukates se larte 1988, aktualisht kryetar e gjukates kushtetuese

2. Agim Hoxha, kryetar i gjykates se rrethit Kukes viti 1988

3. Nikollaq Helmi, prokuror i rrethit Kukes ne vitin 1988

[color:c5ca="DarkRed"]E pabesushme esht e pa imagjinushme qe un kam te njejten kombsi si keta siper dhe tjer qe deri ne vitin 1988 eksekutnin njerez pse shkruanin peozi!!
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 1:03 pm

Ekzekutori i Havzi Neles mashtron publikun
Per anetaret e forumit po them dy fjale se kush eshte Havzi Nela per te cilin Fehmi Abdiu ne intervisten e meposhtme mashtron opinionin publik.
Martiri Havzi Nela eshte i varuri i fundit ne Evropen Lindore per bindje politike. Ai eshte ekzekutuar me 10 Gusht te vitit 1988 ne qytetin e Kukesit. Nje nga ekzekutoret qe ka firmosur denimin me vdekje eshte edhe Kryetari i Gjykates Kushtetuese hiresia e tij Fehmi Abdiu. Gjaku i Havzi Neles akuzon ekzekutoret jo per hakmarrje politike po per faktin e vetem se ai eshte denuar ne kundershtim me kodin penal dhe ligjin e asaj kohe. Pra Havzi Nela eshte denuar me vdekje ne litar jo pse ai ishte kriminel dhe terrorist sic perpiqet te mashtroje Abdiu por me vrasjen e tij ata perpiqeshin te sfumonin cdo perpjekje per shembjen e rregjimit diktatorial duke qene se era e ndryshimeve kishte filluar ne Evropen Lindore. Bashkevuajtesit e Havzi Neles si Visar Zhiti dhe Pjeter Arbnori e dine fare mire se kush qene ai.

Abdiu: Na sulmojne se nuk durojne cekan mbi koke
Z. Abdiu. Dikur keni deklaruar se ne vitin 1992 vete kryetari aktual i PD, Sali Berisha, ju ka propozuar per anetar te Gjykates Kushtetuese. Si eshte e verteta e ketij propozimi dhe pse nuk keni pranuar?

E vertete eshte qe ne vitin '92 kur eshte krijuar Gjykata Kushtetuese e Shqiperise, nder kandidaturat qe jane paraqitur nga PD, qe ishte dhe parti ne pushtet, eshte paraqitur dhe emri im si kandidature. Paraprakisht kam konstatuar ne ate kohe, predispozicionin apo gadishmerine e partise ne pushtet per te aktivizuar edhe juriste te opozites edhe mbase kjo mund te kete qene edhe arsyeja qe u mendua se edhe une mund te isha nje nga anetaret e Gjykates Kushtetuese. Kete kerkese une personalisht e kam pritur mire, megjithese isha deputet dhe meqenese kisha vene re se kisha deshire per t'iu rikthyer profesionit tim, me nxiti qe ta mbeshtesja kete kerkese, pra te isha dakort. Por pas shume diskutimesh dhe debatesh ne grupin parlamnetar te Partise Socialiste nuk ishte dakort qe une te behesha nje nga anetaret e Gjykates Kushtetuese. Ky qe edhe konkluzioni dhe pergjigjja qe une i imponuar i dhashe propozimit qe me ishte bere. Pra per pasoje ne ate kohe nuk u pranua ky propozim nga grupi parlamentar i PS dhe nga une vete.

Nderkohe qe akuzoheni nga lideri i Partise Demokratike per "ekzekutimin" e nje disidenti. Si mund te mbroheni?

E verteta rreth ketij problemi, pas shume vitesh per te cilin une jam akuzuar, duhet te qartesohet. Vite me pare une nuk i kam kushtuar shume vemendje ketyre deklaratave. Qe nga viti 1991, pra kur kam kandiduar per deputete, shpesh nga qarqe te caktuara te kundershtareve politike eshte ngritur ky problem. Por cila ne fakt eshte e verteta? Nuk eshte e vertete absolutisht ajo qe eshte thene nga shtypi, qe une kam qene kryetar i Gjykates se Kukesit, e qe kam gjykuar kete ceshtje. Hazbi Nela eshte deklaruar fajtor nga Gjykata e Kukesit me vendim numer 59, date 24.6.'88 dhe eshte denuar me vdekje. Ka marre kete denim per tradheti ndaj atdheut, ne formen e arratisjes jashte shtetit, per krimin e terrorit dhe per armembajtje pa leje ne baze te neneve 47 germa c dhe 11, 15 pika e pare te Kodit Penal te asaj kohe. Kjo ceshtje ka ardhur ne Gjykaten e Larte ku une isha anetar i kesaj gjykate. Ne kolegjin penal te gjykates se larte, kjo ceshtje eshte shqyrtuar dhe eshte lene ne fuqi vendimi. Ne kolegjin penal pervec meje kane marre pjese si anetar z. Vili Robo, znj.Fatmira Laskaj dhe vendimi eshte lene ne fuqi, pasi eshte konstatuar se ai i kishte kryer veprat per te cilaj akuzohej. Pra dua te theksoj edhe njehere se akuza kryesore per te cilen ai u denua me vdekje ishte krimi i rende i terrorit. Pas kesaj kjo ceshtje ka shkuar ne Presidiumin e Kuvendit Popullo, dhe pasi eshte debatuar gjate per kete ceshtje, i eshte refuzuar kerkesa per faljen e jetes. Kjo eshte e gjithe e verteta per Havzi Nelajn per te cilin shume here mjaft politikane nga PD me kryetarin e tyre ne balle me kane pergojuar pa asnje shkak.

Them se ai eshte gjykuar ne baze te ligjit te kohes nga gjykatat kompetente, eshte hetuar nga hetuesia e asaj kohe, eshte akuzuar nga prokuroria e Kukesit eshte pare me vemendje ceshtja e tij nga Gjykata e Larte konform rregullave proceduriale. Dhe per kete e verteta duhet njohur si eshte dhe jo si u intereson disave per sulmet e tyre ndaj meje per motive krejtesisht politike.

Ka pak kohe qe flitet nga krahe te ndryshem te politikes per shkrirjen, apo zvogelimin e kompetencave te Gjykates Kushtetuese. Ju si kryetar i kesaj gjykate si do ta komentoni kete "deshire" te politikes?

Une nuk deshiroj te merrem shume me deshirat e politikes apo politikaneve te vecante, pasi jam i sigurte qe as deshire e politikes nuk mund te jete. Cilat jane opinionet e mia rreth tezes apo hipotezes per kufizimin e kompetencave te Gjykates Kushtetuese. Dua te theksoj se kompetencat e Gjykates Kushtetuese nuk i ka percaktuar kjo gjykate, nuk i ka percaktuar as ligji per Gjykaten Kushtetuese qe eshte miratuar nga Kuvendi. Kompetencat e Gjykates Kushtetuese jane percaktuar rigorozisht nga Kushtetuta. Pra kur eshte miratuar kushtetuta, kompetencat e saj jane pare e jane kontrolluar nga te gjithe, pra ato jane kompetenca te shprehuara rigorozisht duke menduar se ishin perpara nje konceptimi shume bashkekohor per nje Gjykate Kushtetuese qe te ishte e zonja per te kontrolluar balancuar, e zbutur pushtetet e tjera gjate kontrollit kushtetues mbi ta. Se dyti procedurat jane te zberthyera, ne ligjin per Gjykaten Kushtetuese ku jane trajtuar me hollesi, proceduarat qe ndjek Gjykata Kushtetuese gjate zhvillimit te ceshtjeve qe kane te bejne me kompetencat e saj. Per kete te fundit une dua te theksoj nje fakt qe nuk eshte bere shume publik: ligji per Gjykaten Kushtetuese eshte i pari dhe mbase i fundit, qe gjate legjislatures se kaluar eshte miratuar me konsesusin e 105 deputeteve qe ka pasur Kuvendi diten qe eshte miratuar ky ligj. Eshte miratuar me votat e te majteve dhe te djathteve. Dhe kjo ka te beje me proceduart shume transparente qe u ndoqen gjate kohes se pergatitjes se projektligjit te Gjykates Kushtetuese. Ai projekt eshte perpunuar nen kontrollin, vezhgimin dhe kujdesin e keshillit te Venecias, eshte administruar profesionalizmi i shume specialisteve kushtetues dhe pastaj pasi eshte pergatitur dhe i eshte dorezuar opozites. Verejtjet dhe sugjerimet e tyre, shumica jane te pasqyruara ne ligj. Mund te them se eshte nje nga ligjet me te mira ne Shqiperi, pa patur ndonje paragjykim ose pasion. Ne koncept te pretendosh per te pare nje ligj ose nje tjeter, nuk ka asgje te keqe, sic kane pretenduar personalitete te vecanta. Por gjithmone pretendimet per te ripare ligjet duhet te nisen nga synime konkrete shume domethenese, per te synuar nje ligj me te mire nga ai qe eshte. Une per fat te keq kete tendence nuk e ve re tek ata qe kane bere nje propozim si ky. Me sa kam kuptuar qe te gjithe kane mllef per institucionin, per gjykaten, per kompetencat e saj, per procedurat qe zbaton dhe ngaterrojne kompetencat qe ia ka dhene kushtetuta me ato qe ka ligji p`r Gjykaten Kushtetuese, duke synuar qe qofte nepermjet revizionimit te ligjit, qe eshte me i kollajte se amendimi i Kushtetutes, te revizionojne te rikompozojne apo deri dhe te shkrijne Gjykaten Kushtetuese. Tendencat e sotme apo teorite per shkrirjen e Gjykates Kushtetuese me ngjajne me teorite e 60-70 vjeteve me pare kur ne Gjermani u shkri Gjykata Kushtetuese. Por ky veprim i Hitlerit, mbahet nga gjermanet si nje njolle e zeze e historise se saj. Keto qendrime me kujtojne edhe nje fakt tjeter qe vjen po nga Gjermania. Para 30-35 vjetesh pas nje vendimi te Gjykates kushtetuese nje nga deputetet eshte ngritur e ka thene: "te mos lejojme tete horra te marrin neper kembe politiken gjermane". Nuk dua te besoj se ne jemi 35 apo 60 vjet prapa.

Une mendoj se koha flet kunder ketij koncepti. Ne te gjithe Europen, ne dhjetevjecaret e fundit eshte vene re tendenca te krijimit te Gjykatave Kushtetuese, te vleresimeve maksimale qe jane dhene per keto institucione nga personalitetet kryesore te vendeve te tyre dhe organizmat nderkombetare. Kjo fryme dhe kjo ide duhet te ishte dhe duhet te egzistoje edhe ne Shqiperi.

Fakti shume domethenes i punes te kesaj gjykate, eshte se nga njeri vit ne tjetrin, puna e saj eshte 13-fishuar krahasuar me vitin e themelimit te saj. Fakti qe vetem pas Kushtetutes se re, kjo gjykate ka shfuqizuar ne 15 raste, 15 ligje te ndryshme dhe dispozita te tyre te vecanta si antikushtetues, deshmon per kete. Fakti qe kjo gjykate gjate kontrolleve per proces te parregullt ligjor qe ka bere mbi veprimtarite e gjykatave te ndryshme ka shfuqizuar dhjetera e dhjetera vendime antikushtetuese, deshmon per kete. Fakti qe para kushtetutes dhe pas kushtetutes ka shfuqizuar akte normative te keshillit te ministrave, deshmon per kete. Pa qene nevoja per te hyre ne hollesira per keto probleme, une them qe e ardhmja dhe perspektiva eshte qe ky lloj kontrolli te jete faktori kryesor i stabilizimit ne vend dhe do te vije dita qe rreth ketij institucioni, rreth ketyre problemeve, shume prej te cilave nuk i kam permendur, njerezit do te kthejne koken per ta respektuar me shume se sot, kete institucion qe disa kerkojne ta fshine nga faqja e dheut.

Pavaresisht kesaj qe thate, Meidani, e gjithe opozita dhe nje pjese e maxhorances, sulmojne Gjykaten Kushtetuese, pas dy vendimeve te saj per ceshtjen "Rakipi"...?

Aq me keq. Te arrish ne perfundime per te suprimuar, per shkrire, per te rikompozuar, per te ndryshuar ligje apo dhe Kushtetuten nisur nga fakti se te kane pelqyer ose jo nje vendime apo dy apo tre, pra nga interesa te castit dhe interesa qe jane shoqeruar me emocione shume te medha, aq me keq me duket nje gabim shume i rende. Une ne koncept ashtu si cdo jurist tjeter as nuk kam qene dhe as nuk jam kunder per te rikontrolluar, praktikat e institucioneve, per t'i pare, per t'i vezhguar ata dhe veprimtarite e tyre. Por fakti qe ky problem ka lindur krejt papritur dhe krejt pa u menduar mire, vetem si rrjedhoje e qendrimeve te vecanta qe kane personalitete te vecanta per keto vendime konkrete, deshmon per njeanshmerine, subjektivizmin, per qendrime te tyre personale.

Rrezikohet parlamentarazmi, eshte deklarata me e fundit pas vendimit te Gjykates qe ju drejtoni, njekohesisht sot Dokle jep doreheqjen. Si do ta komentni?

Une nuk dua te beje shume koment pasi kjo pyetje eshte me shume e lidhur me politiken. Une them se parlamentarizmi sigurohet edhe nepermjet kontrollit kushtetues. Eshte kjo e fundit nje faktor i rendesishem qe i ben jehone parlamentarizmit te vertete. Nese duam parlamentarizem me arbitratrite te pakontrolluar, atehere nuk do te flasim per demokraci te vertete. Megjithate une do t'i shmangem kesaj pyetje ashtu si nuk dua te diskutoj per doreheqjen e z. Dokle. Eshte nje problem i tij, megjithese sipas mendimit tim nuk ka asnje shkak te perligjur per te dhene doreheqje. Nuk jam ne gjendje te di te verteten qe mendon z. Dokle.

Pas vendimit te dyte per ceshtjen "Rakipi" a keni pasur kontakte me Meidanin, Doklen, Nanon, apo Berishen?

Me asnjerin prej ketyre personaliteteve nuk kam pasur kontakte dhe nuk kam pse te kem ndonje predispozicion per te kontaktuar, ashtu dhe nuk ka pse t'u fshihem takimve zyrtare nese me lipset nevoja, por jo per te me treguar se cfare hataje ka bere Gjykata Kushtetuese.

Dokle nuk ju ka kerkuar asnje takim?

Ju siguroj qe as nuk me ka kerkuar as i kam kerkuar takim.

Intervistoi E.A
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 1:11 pm

-Nji vjershe i kushtohet NUSES KOSOVARE


NUSJA E FLAMURIT

Lavdi cikes kosovare
Si nje shqerre, si nji manare.
I del tankut; thote "ndal!"
Rriet, ngrihet sa nji mal!

Shih si jam si lulekuqe,
Lulekuqe buzeburbuqe,
Jam shqiponja me dy krene
Fluturova, mora dhene.

Per Kosoven Republike
Leshohem, ngjitem, nuk kam frike
Jam shqiponja me krah' e flete,
Leshohem, ngjitem gjer te rete.

Jam e buikur, drit' e nur,
kuq e zi, jam ba flamur,
Kam fustanin flete-flete
Jam shqiponje e vertete.

Nalt mbi tank shqiponja ngjitet
Hapi krahet, po valevitet
Per Kosoven Republike
Fluturon e nuk di frike.

Hapi flatat, n'ajer u leshue
Bash si zane u mrekullue!
Si shqiponja me dy krene
Fluturoi e mori dhene!

Manushaqe, lulekuqe,
Nusja jone, buzeburbuqe,
Maje tankut me flamur,
Ngjitesh mos me vekun kurre!



*keto vargje jane thure kur autori ka qene ne birucat e
Spacit... kjo tregon dashunin e autorit per gjymsen e trojeve tona,
jashte kufinit artificial.
Mithat Gashi
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
paioni
Anėtar i ri
Anėtar i ri
avatar

Numri i postimeve : 128
Registration date : 15/05/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Mon Aug 11, 2008 7:29 pm

Havzi Nela e ka meritu trekendeshin njerez qe kane qene ne shrbimin jugosllav te tene i ka denuar dora e partise,
edhe kjo qe sjellni ju eshte nje nxitje ndaj popullit tone
ju sjeni asgje tjeter veem percaresit dhe spijunet qe hani ne te dy krahte turp per ju !!!!
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Tue Aug 12, 2008 11:35 am

paioni shkruajti:
Havzi Nela e ka meritu trekendeshin njerez qe kane qene ne shrbimin jugosllav te tene i ka denuar dora e partise,
edhe kjo qe sjellni ju eshte nje nxitje ndaj popullit tone
ju sjeni asgje tjeter veem percaresit dhe spijunet qe hani ne te dy krahte turp per ju !!!!

paoni. hamendesha se teprmi te hapi kete teme ketu jan gati te gjithe te hipnotizu prej propogandes staliniste !


Vrasja entusiazte e Havzi Nelės




Shkrimtari Günter Grass nė vitin 2006 rrėfeu se nė tė ritė e vet kish veshur uniformėn naziste. Rrėfimi i nobelistit gjerman qe tronditės, qe njė prishje e heshtjes qė rėndonte mbi shpirtin e vet qyshprej sa e sa dekadash: “Nuk e kam gjetur kurrė forcėn pėr ta thėnė, por ėshtė diēka qė duhej treguar.




Nga Petrit Palushi
Diel, 10 Gusht 2008 08:50:00
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Tue Aug 12, 2008 11:36 am

Nė 20 vjetorin e ekzekutimit tė poetit Havzi Nela – Vazhdojnė tė dekorohen ish-vrasėsit e martirėve tė lirisė dhe njė lloj shqetėsimi ndihet mė shumė pėr ish-diktatorin Hoxha sesa pėr viktimat e tij, mu pėr atė, pėr tė cilin Havzi Nela, qysh nė vitin 1983, nė burgun e Qafė-Barit shėnonte: “Shtylla qėndrore e urrejtjes dhe e demaskimit tim qėndron Hoxha”
Shkrimtari Günter Grass nė vitin 2006 rrėfeu se nė tė ritė e vet kish veshur uniformėn naziste. Rrėfimi i nobelistit gjerman qe tronditės, qe njė prishje e heshtjes qė rėndonte mbi shpirtin e vet qyshprej sa e sa dekadash: “Nuk e kam gjetur kurrė forcėn pėr ta thėnė, por ėshtė diēka qė duhej treguar. Tashmė nderojmė aq shumė heronj tė rezistencės gjermane sa nuk merret vesh si mbėrriti nė pushtet Hitleri. Nė njė kohė kur nazizmi u brohorit me mbėshtetje e entusiazėm”.
Pyetjes “Keni ndjenjė faji pėr kėtė?”, ai iu pėrgjigj: “Nė e ndjeva atėherė? Jo. Mė vonė, ajo ndjenjė faji mė ka rėnduar nė shpirt si njė turp. Dhe ėshtė shoqėruar gjithnjė nga pyetja: hė pra, Günter, a nuk mund ta merrje me mend se ē’po ndodhte?”
Por njė operacion i tipit “Günter Grass” nuk ndodhi asnjėherė nė Shqipėri, as me rastin “Havzi Nela”.
Po tė shohėsh me vėmendje dosjen pėr Havzi Nelėn (procesi hetimor, gjyqėsor, kallėzime tė dosjeistėve, etj.), aty do tė gjesh shėnime tė ēuditshme dhe lehtas mund tė bėsh njė riformatim tė asaj qė pėrshkruhet nė romanin “Procesi” tė F. Kafkės, veēse nė procesin e Nelės, personazhet janė protagonistė tė vėrtetė. Nė kėtė rrafsh, procesi ėshtė i gjatė dhe e pėrmbledh atė krejtekrejt nė gjysmėn e dytė tė jetės deri nė marrjen e frymės, madje deri nė futjen e trupit nėn tokė.

Aty mund tė gjesh jetėshkrimin vetėm tė njė pjese tė jetės sė njeriut, njė pėrpjekje tė pazakontė pėr tė mbijetuar nė kushtet e vargonjizimit tė lirisė, siē mund tė gjesh fytyrėn e regjimit tė kohės nė tė gjithė zezonėn e vet. Edhe pse nėn trysninė e hetuesve, gjykatėsve dhe prokurorėve, fjalėt e tij (mė saktė gjithė kumti qė ai pėrcjell), janė fjalėt e njė njeriu me integritet dhe pavarėsi nga ajo shėmti nėnshtruese rretherrotull, nga ai shformėsim i vlerave njerėzore.
Nė shėnimet mbi procesin ndaj Havzi Nelės, mund tė shohėsh protagonistė tė ēuditshėm si gjykatės dhe prokurorė, tė cilėt me shpejtėsi marramendėse plotėsojnė letrat qė t’i merrej jeta klientit tė tyre tė shumėpritur, siē mund tė gjesh raportues dhe gjysmėraportues, raportues vullnetarė apo tė urdhėruar, dosjeistė krenarė jo vetėm nė ēėshtjen “Havzi Nela”, tė cilėt pas ndryshimt tė regjimit, as e morėn mundimin tė rrėfenin qė ndjeheshin sadopak fajtorė, qė ishin pjesėmarrės tė njė krimi tė rėndė, dhe jo nė Mesjetėn e hershme, as nė fillimin e shekullit tė XX, por mu atėherė kur vetė diktatura qe nė shkundullimat e fundme.
Shtatėmbėdhjetė muaj mbasi regjimi i stėrvjetėr stalinist nė Shqipėri qe kėputur pėr mesi, nė vitin 1993 eshtrat e tė ndjerit u nxorėn nga gropa dhe u varrosėn nė katundin e lindjes, Kollovoz.
Kaloi 10-vjetori i mbytjes sė tij, edhe 15-vjetori, siē po kalon edhe 20-vjetori, dhe asnjė grimė e shkundjes sė ndėrgjegjes, asnjė pikė turbullie. Pra, deri tashti, ekipi vrasės i tij, nuk ka shfaqur as shenjėn mė tė vockėl tė pendesės. Njė gjė e tillė s’ka tė bėjė vetėm me kompleksin e mospėrjetimit tė fajit, por ėshtė simbol i njė arrogance dhe humbje e plotė e ndjeshmėrisė njerėzore sa tė shtyn tė besosh qė mungesa e pendesės ėshtė forma mė e dukshme e mosreflektimit, ėshtė pėrpjekje pėr tė fshirė ēdo gjurmė qė kish tė bėnte me abuzimin nė emėr tė pushtetit. Nė kohėn mbasdiktaturė qėllimi ishte qė tė krijohej pėrshtypja se kėta ish-nomeklaturistė vetėm kishin bėrė detyrėn.

Ėshtė i natyrshėm gabimi njerėzor, por krejt ndryshe kur shkaktohet nga ligėsia, aq mė tepėr nga ligėsia nė emėr tė pushtetit. Ndėrsa pendimi ka tė bėjė me diēka hyjnore, ėshtė hyjnor nė vetvete (vetė fjala pendesė ėshtė njė fjalė jashtėzakonisht hyjnore), ekziston si shtyllė e moralit, si ndjenjė lehtėsuese pėr jetėn nė vijueshmėri, si lirim prej demonėve tė sė keqes.
Nė vitin 2002, ish-kreu i Kolegjit Penal tė Gjykatės sė Lartė (Fehmi Abdiu), qė shqyrtoi ēėshtjen “Havzi Nela”, kėndellej kur rrėfehej nė shtyp se “Kam gjurmė dhe gabime, por s’kam asgjė qė tė ma brejė ndėrgjegjen” (G. Shqiptare, 10 maj 2002, f.2), thuajse njėlloj si Sh. Peēi (urdhėruesi i masakrės nė Buzėmadhe nė shtator 1944), kur nė vitin 1993, deklaronte gjithė mburrje: “Edhe sot, u thom atė qė kam thėnė dje: Vrava, se mė vranė!… Po u, kurrė nuk jam bėrė pishman dhe nuk jam futur vrimave na frika. Pas ēlirimit, mė vunė deputet nė Lumė. Katėr vjet me radhė”. (Ballkan, 7 korrik 2004, f.27 - Intervistė e vitit 1993, e ribotuar)
Do thėnė se nė pėrpjekjet pėr tė shmangur nga jeta Havzi Nelėn ka shumė entusiazėm tė pashpjegueshėm, mu pėr faktin se protagonistėt e krimit shfaqen me njė ndjeshmėri tė theksuar antiligjore dhe krejt tė kthjellėt nė mizorinė e tyre. Fakti qė nuk ulėn kryet asnjėherė pėr atė qė kryen, do me thėnė se qenė tė vetėdijshėm nė atė qė po kryenin.
Pėr fat tė keq, asokohe, bashkėjetesa me tė keqen u kthye nė njė pėrditshmėri, u shndėrrua nė psikikė, nė njė bashkėjetesė thuajse patologjike, dhe liria, qe kthyer thjesht nė iluzion. Por ēėshtja shihet nė njė plan tjetėr, mu te kapėrcimi edhe i vetė ligjeve drastike tė kohės.
Nė rastin e Havzi Nelės, ky kapėrcim ėshtė shembulli mė i qartė i njė mizorie administrative, ėshtė shformėsimi mė i skajshėm i asaj qė mund tė quhet drejtėsi, natyrisht brenda asaj ngrehine ku vetė komunizmi qe njė padrejtėsi e dukshme, njė regjim kundėr lirisė sė shtetasve tė kėtij vendi.
Akti ndaj Havzi Nelės ėshtė nga mė tė pamoralshmit e drejtėsisė sė kohės sė diktaturės komuniste nė Shqipėri, ėshtė modeli mė i shėmtuar i njė drejtėsie tė politizuar dhe nė shėrbim tė njė regjimi absurd, mesjetar, qė i ndryu shtetasit nė izolim tė plotė sa shpesh e ndjenin veten fatkeqė dhe tė pėrbuzur nė vendin e tyre.
Faktet s’tė lėnė tė lėvizėsh dhe janė aq kryeforta, sa, ngado qė tė kthehesh, s’mund t’u shmangesh. Nė harkun e shtatė ditėve ka pėrfunduar gjithė procesi hetimor ndaj Havzi Nelės.
Edhe uji i lumit mė tė rrėmbyeshėm, kur pėrplaset me shkėmbijtė, sikur ka njėfarė ndalese dhe merr energji pėr tė ndjekur rrjedhėn e vet, ndėrsa hetuesi i ēėshtjes sė bashku me kryeprokurorin, nxitojnė dhe prapė nxitojnė tė mbyllin dosjen brenda shtatė ditėve. Ndoshta ėshtė ndėr rastet e rralla nė botė e njė procesi hetimor kaq tė shpejtė, njė padurim i pashpjegueshėm.
Ēudia shtohet, kur kryegjyqtari formulon vendimin pėr vdekje dy ditė para se tė zhvillohej gjyqi, ndėrsa ditėn kur do tė zhvillohej seanca gjyqėsore, kryegjyqtari e kishte tė qartė (dhe tė shėnuar nė letėr njėkohėsisht) vendimin qė do tė merrej ende pa u futur nė sallėn ku do tė ndėshkohej poeti. Havzi Nela nuk kėrkoi as mė shumė dhe as mė pak pėrveēse drejtėsi brenda vorbullės sė njė shteti tė padrejtė (“Unė i kėrkoj Kolegjit Penal tė Gjykatės sė Lartė tė mė japė drejtėsinė qė mė takon”).
Ushtruesit e gjyqit politik edhe mbas ndėrrimit tė sistemit vijuan tė sillen si triumfalistė dhe mburravecė me aktet e dikurshme.
Kėta vrasės entusiaztė tė Havzi Nelės, mė tepėr se aktivė nė procesin ndėshkues ndaj tij, me njė ofensivė thuajse patologjike, shumė shpejt do tė shpėrbleheshin pėr vdekjen e Nelės (shpėrblim pėr vdekjen e njė njeriu?), mu nė fushėn e tyre tė drejtėsisė.
Pas viteve ’90, ndodhi konvertimi i shpejtė nė tė ashtuquajturėn drejtėsi tė jashtėpolitizuar, duke vijuar triumfalisht punėn nė sektorin e drejtėsisė, disa prej tyre nė avokatė (F. Abdiu, psh., u zgjodh parlamentar dhe pak mė vonė edhe Kryetar i Gjykatės Kushtetuese, ndėrsa F. Laskaj, nė vitin 2003, pėr ironi tė fatit dhe tė fateve, merr postin e drejtueses sė Inspektoratit tė lartė tė verifikimit dhe kontrollit tė pasurive).
Kjo s’ėshtė gjė tjetėr, veēse njė dėshmi se Shqipėria sot vuan nga pėrmbytja e moralit, nga mosreflektimi i thellė dhe serioz i asaj qė ndodhi nėn diktaturė. Shpesh nevoja pėr katarsis ėshtė marrė nė sipėrfaqe. Ndoshta mungesa e njė lėvizjeje tė madhe shoqėrore nė kėtė hulli, ka ēuar nė atė qė shpesh tė dekorohen edhe ish-vrasėsit e martirėve tė lirisė dhe mund tė thuhet se kėsodore shpesh mė shumė ndihet njė lloj shqetėsimi pėr ish-diktatorin Hoxha sesa pėr viktimat e tij, mu pėr atė, pėr tė cilin martiri Havzi Nela, qysh nė vitin 1983, nė burgun e Qafė-Barit shėnonte: “Shtylla qendrore e urrejtjes dhe e demaskimit tim qėndron Hoxha”.

Havzi Nela jetoi vetėm 54 vjet
Ėshtė folur shpesh pėr tė se edhe pėr dy vjet dhe s’e mbėrriti lirinė, por askush nuk mund ta merrte me mend nė atė gusht tė 1988-s, ose mė saktė, nė ditėn e kėputjes sė frymės sė tij, se liria kish qenė aq pranė. Aq pranė pėr tė tjerėt, por jo pėr tė. Duket se ēdo fjalė pėr tė tani sikur ėshtė njė lloj shfajėsimi ose plotėsimi pėr humbjen e tij, nė radhė tė parė pėr humbjen fizike tė parakohshme pas njė jete tė stėrmundimshme, por njėkohėsisht edhe pėr njė humbje tjetėr: ai s’arriti ta shihte lirinė, atė gjė pėr tė cilėn kish sakrifikuar sė tepėrmi.
Nuk mundi t’i shpėtonte mbytjes, por mundi t’i ikte humnerės mortore tė harresės. Me njė qetėsi dhe krenari gati-gati sublime, mundi tė ikte nga libri i tė vdekurve tė gjithmonshėm.
Nė atė sfond mortor tė pėrgatitur pėr tė krejt hareshėm qysh nė gjalljen e trazuar tė tij, mbas marrjes sė frymės, trupi i pajetė i tij nisi tė lėkundej ndėrmjet tokės e qiellit, ndėrsa shpirti i tij filloi tė endej hapėsirave, tė endej si njė zog i lirė, sovran dhe i krejtpushtetshėm.
Njė shpirt qė fluturon e s’lodhet, qė endet qiellnajės qyshprej njėzet vjetėsh dhe qė s’mund tė zbresė mė kurrsesi prej asaj lartėsie.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Tue Aug 12, 2008 11:38 am

Pėrjetim eseistik

NJĖ REALITET I KALUAR NJERĖZOR

Shkruan: Ismail Gashi

Unė, kėtu veten e parė, mund ta marrim pėr cilido nga qindra e mija shqiptarė tė Kosovės e viseve tjera etnike shqiptare tė okupuara nga Sėrbia apo ish-Jugosllavia, apo siē thuhet e shkruhet pėr kėtė kategori nė Kosovė, tė burgosur politik, pėr bindje rrezistente konfrontuese kundėr komunizmit, vėllazėrim-bashkimit, bashkėjetesės dhe politikės jugosllave, me cilindo nga tė pėrsekutuarit politik nė Shqipėrinė zyrtare. Nė kėtė dialog tė pas mordshėm mund tė jenė atdhetarėt shqiptar nga Kosova tė ekzekutuar nga komunizmi sllav: Shaban Shala, Fazli Grajēevci, Rexhep Mala, Zija Shemsiu, Besnik Restelica, apo Rexhep Bislimi, me njėrin nga tė pėrsekutuarit politik nė Shqipėrinė londineze, Gjon Shllakun, Vinēens Prenushin, Mustafa Greblleshin Maks Velon, apo siē do tė kuvendojmė kėtu me Havzi Nelėn, anti-komunist e demokrat, shkrimtar, atdhetar e arsimdashės nga Kollovozi i Kukėsit, i cili pėr bindjet e tij politike, pasi vuajti katėr vjet burg mė 1988, sistemi komunist e ekzekutoi me varrje nė mjedis tė Kukėsit dhe qėndroi ashtu i varrur tre ditė. Pas vdekjes sė tij iu botua libri me poezi, “Pa nji ditė lumnie”, pėrgatitur nga miku dhe shoku i tij kuksian Petrit Palushi i cili pėrgatiti edhe botimin me ese e kritika letrare nga autorė tė ndryshėm, kushtuar Havzi Nelės me titull “Fjala nė litar”. Pėrkundėr afėrsisė fizike, shpirtėrore, kombėtare, njerėzore dhe bindjeve tė njėjta apo tė afėrta politike, pėr shkaqe tė pengesave kundėrthėnėse tė sistemeve politike, nuk patėm fatin jetėsor tė njihemi pėr tė gjallė. Pandaj, Nelės i pėrkushtojmė kėtė shkrim identifikues, njohės tė pas mordshėm. Sepse me Nelėn nuk u njohem gjatė jetės, veprimin tė tij kundėrshtues politik, angazhimin atdhetar dhe krijimtarinė sė tij letrare. Edhe pse me veprime tė ndara e pėr qėllime tė njėjta, u kundėrvuam sistemit monist nė tė njėjten kohė dhe me tė njėjtat mjete e forma veprimi. Kjo ndarje mohuese e hekurt nuk lejoi kontakte fizike njohėse, e as si bashkmendimtar tė bashkėveprojmė. Mes nesh ekzistonte njė hapėsirė e vogėl fizike por e fort dhe e qėndrueshme nė ndarjen tonė gjeopolitike. Nela andej Bjeshkėve tė Nemura, ishte pėrballur dhe pėrpėlitej me sistemin qė nuk i jepte pėrparsi morali njerėzor. Identitet njerėzor i Nelės, identiteti material e fetar, prakitisht zbatonte xhveshje ndjenjash njerėzore e varfėri matriale, por megjithatė, te ai ruante identitetin dhe krenarinė historike tė traditės kombėtare. Kurse unė kėndej nga komunizmi dhe morali i keq sllav, isha dy herė i robėruar. Nė tė parė, komunizmi dhe nė tė dytė sllavizmi, qė nga ne shqiptarėt kėrkonte zhveshje nga ndjenja jo vetėm njerėzore e morale, por edhe mėsyente shlyerjen e tipereve tė lavdishme nga e kaluara e traditės sonė historike e kombėtare dhe zhdukjen biologjike tė indentitetit tim kombėtar, tė cilėn nga Nela monizmi shqiptar kėtė nuk e rrezikonte. Ne dy, nėse merremi pėr simbolikė kontrasti, nuk e kishim kėtė fat tė barabart, pėrkundėr afėrsisė gjenetike vėllėzėrore-kombėtare e fizike, sepse forca e pa moralshme dhe antinjerėzore e dhunės komuniste skajshmėrisht na kishte ndarė. Madje, aq ashpėr ishim “popull i ndaluar”, sa pjesa kombėtare e anės sime tė ndaluar, ndėr shumė vite dallohej pėr libralizėm, sa ne qytetarėt e saj, mund tė lėviznim kudo e kahdo, nė cilindo shtet tė planetės sė njerėzve tė gjallė, por nuk mund tė shkelnim me kėmbė e tė shihnim me sy Shqipėrinė, apo qytetin tonė tė verilindjes Kukėsin e Nelės. Kjo ndarje ishte ndaluar me mallkim, sepse aty mund tė takoheshim, tė njiheshim e tė bisedonim pėr bashkveprim unė dhe Nela. Mu pėr kėtė Havzi Nela ėshtė vetėm njėri nga protagonistet, sikur se edhe nelėt e pjesės kėndej Drinit, nė Kosovė dhe troje tjera tė gllabėruara etike shqiptare jashtė shtetit historik. Pėr kėtė protagonisti i kėtij shkrimi Havzi Nela, pėr kėtė qėllim dhe ideal ai ishte pėrcaktura tė sakrifikohet qė nga rinia, sepse vetėm duke sakrifikuar deri nė rrezikim mund tė thyheshin muret e forta tė ndarjes e mendimi ndryshe. Vetėm me kėtė formė sakrificės rrezistente hapej horizonti i lėvizjes sė lirė tė ideve dhe mendimit ndryshe, i cili pėr kohėn e rrethanat e zhvillimit ishte gjak i domosdoshėm pėr thyerjen e ndalimeve tė hekurta pėr hyrjet dhe ecje pėrpara nė zhvillimet e proceseve tė nevojshme demokratike. Ishte thellim analitikė nė pėrplasje me vlerėn e traditės jetėsore pozitive nga e kaluara jonė kombėtare.
Havzi Nela pėr kėtė sakrificė, si edhe gjithė veprimtarėt atdhetar, i kishte qėmtua themelet qė nė edukatėn familjare, ai ishte pėrcaktuar qė nė formė koncentrike ta zgjerojė kėtė pėrkushtim, tė hapėrojė nė shkollimin fillore nė vendin e lindjes dhe ta thellojė atė nė vazhdim tė pjekurisė nė shkollimin e mesėm nė Kukės e pėr ta vendosur ecjen e Tij nė binarė tė realitetit jetėsor nė mėsimet universitare nė Shkodėr e Tiranė. Havziu disponon me veēorinė e moralit tė fort kombėtar tė pėrkushtimit kundėrshtues dhe rrezikimit, ai nxjerr forcėn nga thellėsia e shpirtit tė madh, qė ka burimin nė ndjenjė e morali atdhetar, njerėzor e artistik nė krijimtarinė e vet letrare. Kėtė formė shprehjeje prej stralli Nela e zgjodhi, sepse pėrmes krijimtarisė letrare me shpejt, mė lehtė dhe mė efektshėm shtrihet zėri, flaka dhe ushtima qė merr udhė deri te veshi i ndjeshėm i lexuesve. Nela guximshėm e me kėmbėngultėsi dhe nė vazhdimėsi ēdo kund e nė ēdo kohė, mjedise e nivel, punoi pėr tė thyer formėn e nxjerrjes sė heroit letrar kombėtar e njėrėzor, pėr dallim nga heroit socialist, dalur nga rradhėt e masat, nga njeriu i vogėl i dalur nga klasa punėtore, siē veprohej e rekomandohej deri nė kodifikim. Ai nisi dhe veproi nga kėndi tjetėr, nga kėndi i njerėzve tė arsyeshėm, dhe arriti qė atė ta nxjerr tė natyrshėm e logjik, tė dalur nga veprimet normale nga rrafshi i ngjarjeve dhe njerėzve e tė vendosur nė rrafshin e mesazhit kohor. Njėmendėsia e mohuar prej Nelės dhe njėmendėsia ime, dallonin nga forma dhe kuptimi, dallonin nga pėrmbajtja dhe ndėrtimi, edhe pse tė dyja ishin njėmendėsi moniste. Njėmendsia e Nelės kishte ndėrtim bashkėkombėtar me Nelėn, por dallonte nga Nela pėr huqjet kombėtare tė qėllimit, ajo pėr Nelėn ishte shėndrrua nė univers tė njeriut pa qenie njerėzore, praktikisht ishte formėsuar nė njėmendėsi tė njeriut tė ēveshur nga kėnaqėsia materiale e shpirtėrore dhe ishte shėndrruar nė njė qenie inerte univerzale pa ndjenjė e moral tė vlerės njėrėzore. Ndėrsa njėmendėsia ime kishte ndėrtim dallues nga tėrėsia ime kombėtare. Ajo ishte njėmendėsi moniste, por edhe e ndėrtuar keq nga stėrkeqija e prishur dhe ashpėrsia e urrejtjes ndaj pėrkatėsisė sime kombėtare, e sert kundėr vlerave tė mija pozitive historike njerėzore e kombėtare, ndaj tė cilave tregohej e pa pėrmbajtur, e ashpėr me kodin e zyrtarizuar ligjor tė sistemit diskriminues. Ky sistem ishte ndėrtuar mbi bazėn tradicionale negative tė moralit tė keq sė pari antishqiptar e madje edhe antinjerėzor.
Ky ishte tregimi i ndarjeve tė njerėzve tė njė gjuhė, tė njė kombi, tė njė vendi e tė njė qėllimi nė hapėsira tė ngushta etnike. Ky ishte ndalimi i denueshėm me kode drakonike i mendimit dhe ideve tė njerėzve nga njėmdėsia komuniste. Nė kėtė tregim, Nela dhe unė, u morėm vetėm njėri nga shembujt e pa numėrt tė rasteve, ngjarjeve dhe kohėrave tė njėmendėsisė sė pėrenduar tė pakuptimėsisė sė panatyrshėm pėr njeriun normal qė sot jeton e vepron nė proceset e demokratizimit bashkohor, kur siguria e lėvizjes dhe liria e qarkullimit tė mendimit, mallėrave dhe ideve ėshtė tipar dallues i vlerave dhe lirive njerėzore nė gjitha sistemet demokratike tė kohės.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Orfe@
V.I.P
V.I.P
avatar

Female
Numri i postimeve : 9104
Age : 107
Vendi : Ne zemer te njerit
Profesioni/Hobi : Bum - Bum bum !
Registration date : 26/03/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Tue Aug 12, 2008 11:41 am

Havzi Nela me nxėnėsit nė Shishtavec

Mbrapsht nė krye Shko poshtė
katunariplak
Anėtar i ri
Anėtar i ri
avatar

Numri i postimeve : 115
Registration date : 23/06/2008

MesazhTitulli: Ma mirė gur e dhč tė bahem, kur i ligu nis mė shan !   Tue Aug 12, 2008 11:49 am

paioni shkruajti:
Havzi Nela e ka meritu trekendeshin njerez qe kane qene ne shrbimin jugosllav te tene i ka denuar dora e partise,
edhe kjo qe sjellni ju eshte nje nxitje ndaj popullit tone
ju sjeni asgje tjeter veem percaresit dhe spijunet qe hani ne te dy krahte turp per ju !!!!


Ma mirė nga kjo botė tė ndahem

Ma mirė krymbat le t’mė hanė

Ma mirė gur e dhé tė bahem

Kur i ligu nis mė shan!



Ma mirė plis, lėndin’ a fush’

Ma mirė bar, kullotė bagėtie,

Ma mirė mos me m’njohė kėrkush

Kur zuzarin kam mbi krye!

Havzi Nela
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
katunariplak
Anėtar i ri
Anėtar i ri
avatar

Numri i postimeve : 115
Registration date : 23/06/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Tue Aug 12, 2008 12:00 pm


A VARET POETI……


18:27 11/08/08

[url=http://www.bashkimikombetar.com/javascript: void 0;] dėrgoja miqve kėtė lajm[/url]




20 vite pa Havzi Nela

Shqiperi, 10 Gusht 1988 ora 02.00 e mengjesit.Bashke me naten, demonet e saj eksekutojne me varje poetin Havzi Nela.Denimi mesjetar dhe cnjerezor rrenqeth te gjithe qytetin e Kukesit duke i dhene nje goditje lirise,jetes dhe pasionit te tij,poezise.Egzekutoret gezojne dhe duartrokasin tek sa shikojne si valevitet trupi i tij pa jete ne qender te qytetit duke harruar se Havzi Nela sapo kishte hyre ne pavdekesi. Poezia e qytetit verior u shua por ai u ndez si nje pishtar per ti bere me shume drite lirise dhe fjales se lire,per ne ndezur me shume dashurine dhe per te enderruar pafundesisht enderra poezie.Tashme pas 20 vitesh kur e keqja iku bashke me naten drita e tij shendrit ne shume.Tashme Havzi Nela eshte kudo,ne ajer,tek kjo drite qirinjsh,tek fjalet e miqve dhe shokeve dhe ne zemret e te gjitheve ne. Ai sebashku me 9 shpirtra poetesh u thirren per te na kujtuar edhe nje here se liria dhe demokracia jane me te shtrenjte se vete jeta. Pas 20 vitesh ai flet ashtu si dikur,fuqishem,dhe plot energji. Liria eshte mbi jeten pasi pa te jeta ska kuptim. Sot pas 20 vitesh pa te, miq,te aferm, politikane, studiues dhe bashkevuajtes te ish rregjimit komunist kujtuan emrin e tij dhe te gjithe pyeten njezeri.A varet Poeti?Te gjithe nderuan ashtu sikunder duhej por te gjithe u ndjeme fajtore qe smund ti sjellim ne jete shpirtrat e tyre te lire.Bashke me poetin tone Havzi Nela, ai solli ne “festen” e tij te lirise se perjetshme edhe shpirtrat e atyre qe paten te njejtin fat me te;Vilson Blloshmin,Genc Leken,Bilal Xhaferrin,Zhaneta Overnajen,Vincens Prenushin Baba Ali Tomorrin.Lulet per ta ishin nje mesazh per te mbajtuar te fresket kujtimin e lirise,frymezimin dhe fjalet e tyre.Poetet u vrane por emri dhe poezia e tyre jo,ata jane te pavdekshem sikunder eshte e pavdekshme dashuria per jeten.Kreret e Shoqates Mbarekombetare per Integrimin e te Burgosurve dhe te Perndjekurve Politike, Adem Allci e Besim Ndregjoni, por dhe te shoqatave te tjera percollen kujtimet e poetit martir te demokracise duke denoncuar harresen e shtetit per shtresen e e ish te perndjekurve politik. Dikush pyeti se kush ishte deshira e fundit e poetit tone.Te gjithe heshten,me pas....me pas duartrokiten per ti thene faleminderit Havzi Nela.Qirinjte ende vazdhdojne te ndricojne sebashku me apelin e bashkevuaajtesve te poetit se per te ruajtur lirine duhet denuar xhelatet e saj.

Gazetar Harbi Aliaj
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
katunariplak
Anėtar i ri
Anėtar i ri
avatar

Numri i postimeve : 115
Registration date : 23/06/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Tue Aug 12, 2008 12:18 pm

menēurisėe
Projekti Philadelphia

Foto e ditės




8/11/2008 8:50:57 AM


Vrasja entusiazte e Havzi Nelės


Shkrimtari Günter Grass nė vitin 2006 rrėfeu se kur kishte qene i ri, kishte veshur uniformėn naziste. Rrėfimi i nobelistit gjerman qe tronditės, qe njė prishje e heshtjes qė rėndonte mbi shpirtin e vet prej sa e sa dekadash: 'Nuk e kam gjetur kurrė forcėn pėr ta thėnė, por ėshtė diēka qė duhej treguar '



Nga Petrit Palushi

11 Gusht 2008 - Nė 20 vjetorin e ekzekutimit tė poetit Havzi Nela – Vazhdojnė tė dekorohen ish-vrasėsit e martirėve tė lirisė dhe njė lloj shqetėsimi ndihet mė shumė pėr ish-diktatorin Hoxha sesa pėr viktimat e tij, mu pėr atė, pėr tė cilin Havzi Nela, qysh nė vitin 1983, nė burgun e Qafė-Barit shėnonte: “Shtylla qėndrore e urrejtjes dhe e demaskimit tim qėndron Hoxha”.

Shkrimtari Günter Grass nė vitin 2006 rrėfeu se kur kishte qene i ri kishte veshur uniformėn naziste. Rrėfimi i nobelistit gjerman qe tronditės, qe njė prishje e heshtjes qė rėndonte mbi shpirtin e vet qysh prej sa e sa dekadash: “Nuk e kam gjetur kurrė forcėn pėr ta thėnė, por ėshtė diēka qė duhej treguar. Tashmė nderojmė aq shumė heronj tė rezistencės gjermane sa nuk merret vesh si mbėrriti nė pushtet Hitleri. Nė njė kohė kur nazizmi u brohorit me mbėshtetje e entusiazėm”.

Pyetjes “Keni ndjenjė faji pėr kėtė?”, ai iu pėrgjigj: “Nė e ndjeva atėherė? Jo. Mė vonė, ajo ndjenjė faji mė ka rėnduar nė shpirt si njė turp. Dhe ėshtė shoqėruar gjithnjė nga pyetja: hė pra, Günter, a nuk mund ta merrje me mend se ē’po ndodhte?”

Por njė operacion i tipit “Günter Grass” nuk ndodhi asnjėherė nė Shqipėri, as me rastin “Havzi Nela”.

Po tė shohėsh me vėmendje dosjen pėr Havzi Nelėn (procesi hetimor, gjyqėsor, kallėzime tė dosjeistėve, etj.), aty do tė gjesh shėnime tė ēuditshme dhe lehtas mund tė bėsh njė riformatim tė asaj qė pėrshkruhet nė romanin “Procesi” tė F. Kafkės, veēse nė procesin e Nelės, personazhet janė protagonistė tė vėrtetė. Nė kėtė rrafsh, procesi ėshtė i gjatė dhe e pėrmbledh atė krejtekrejt nė gjysmėn e dytė tė jetės deri nė marrjen e frymės, madje deri nė futjen e trupit nėn tokė.

Aty mund tė gjesh jetėshkrimin vetėm tė njė pjese tė jetės sė njeriut, njė pėrpjekje tė pazakontė pėr tė mbijetuar nė kushtet e vargonjizimit tė lirisė, siē mund tė gjesh fytyrėn e regjimit tė kohės nė tė gjithė zezonėn e vet. Edhe pse nėn trysninė e hetuesve, gjykatėsve dhe prokurorėve, fjalėt e tij (mė saktė gjithė kumti qė ai pėrcjell), janė fjalėt e njė njeriu me integritet dhe pavarėsi nga ajo shėmti nėnshtruese rretherrotull, nga ai shformėsim i vlerave njerėzore.

Nė shėnimet mbi procesin ndaj Havzi Nelės, mund tė shohėsh protagonistė tė ēuditshėm si gjykatės dhe prokurorė, tė cilėt me shpejtėsi marramendėse plotėsojnė letrat qė t’i merrej jeta klientit tė tyre tė shumėpritur, siē mund tė gjesh raportues dhe gjysmėraportues, raportues vullnetarė apo tė urdhėruar, dosjeistė krenarė jo vetėm nė ēėshtjen “Havzi Nela”, tė cilėt pas ndryshimt tė regjimit, as e morėn mundimin tė rrėfenin qė ndjeheshin sadopak fajtorė, qė ishin pjesėmarrės tė njė krimi tė rėndė, dhe jo nė Mesjetėn e hershme, as nė fillimin e shekullit tė XX, por mu atėherė kur vetė diktatura qe nė shkundullimat e fundme.

Shtatėmbėdhjetė muaj mbasi regjimi i stėrvjetėr stalinist nė Shqipėri qe kėputur pėr mesi, nė vitin 1993 eshtrat e tė ndjerit u nxorėn nga gropa dhe u varrosėn nė katundin e lindjes, Kollovoz.

Kaloi 10-vjetori i mbytjes sė tij, edhe 15-vjetori, siē po kalon edhe 20-vjetori, dhe asnjė grimė e shkundjes sė ndėrgjegjes, asnjė pikė turbullie. Pra, deri tashti, ekipi vrasės i tij, nuk ka shfaqur as shenjėn mė tė vockėl tė pendesės. Njė gjė e tillė s’ka tė bėjė vetėm me kompleksin e mospėrjetimit tė fajit, por ėshtė simbol i njė arrogance dhe humbje e plotė e ndjeshmėrisė njerėzore sa tė shtyn tė besosh qė mungesa e pendesės ėshtė forma mė e dukshme e mosreflektimit, ėshtė pėrpjekje pėr tė fshirė ēdo gjurmė qė kish tė bėnte me abuzimin nė emėr tė pushtetit. Nė kohėn mbasdiktaturė qėllimi ishte qė tė krijohej pėrshtypja se kėta ish-nomeklaturistė vetėm kishin bėrė detyrėn.

Ėshtė i natyrshėm gabimi njerėzor, por krejt ndryshe kur shkaktohet nga ligėsia, aq mė tepėr nga ligėsia nė emėr tė pushtetit. Ndėrsa pendimi ka tė bėjė me diēka hyjnore, ėshtė hyjnor nė vetvete (vetė fjala pendesė ėshtė njė fjalė jashtėzakonisht hyjnore), ekziston si shtyllė e moralit, si ndjenjė lehtėsuese pėr jetėn nė vijueshmėri, si lirim prej demonėve tė sė keqes.

Nė vitin 2002, ish-kreu i Kolegjit Penal tė Gjykatės sė Lartė (Fehmi Abdiu), qė shqyrtoi ēėshtjen “Havzi Nela”, kėndellej kur rrėfehej nė shtyp se “Kam gjurmė dhe gabime, por s’kam asgjė qė tė ma brejė ndėrgjegjen” (G. Shqiptare, 10 maj 2002, f.2), thuajse njėlloj si Sh. Peēi (urdhėruesi i masakrės nė Buzėmadhe nė shtator 1944), kur nė vitin 1993, deklaronte gjithė mburrje: “Edhe sot, u thom atė qė kam thėnė dje: Vrava, se mė vranė!… Po u, kurrė nuk jam bėrė pishman dhe nuk jam futur vrimave na frika. Pas ēlirimit, mė vunė deputet nė Lumė. Katėr vjet me radhė”. (Ballkan, 7 korrik 2004, f.27 - Intervistė e vitit 1993, e ribotuar)

Do thėnė se nė pėrpjekjet pėr tė shmangur nga jeta Havzi Nelėn ka shumė entusiazėm tė pashpjegueshėm, mu pėr faktin se protagonistėt e krimit shfaqen me njė ndjeshmėri tė theksuar antiligjore dhe krejt tė kthjellėt nė mizorinė e tyre. Fakti qė nuk ulėn kryet asnjėherė pėr atė qė kryen, do me thėnė se qenė tė vetėdijshėm nė atė qė po kryenin.

Pėr fat tė keq, asokohe, bashkėjetesa me tė keqen u kthye nė njė pėrditshmėri, u shndėrrua nė psikikė, nė njė bashkėjetesė thuajse patologjike, dhe liria, qe kthyer thjesht nė iluzion. Por ēėshtja shihet nė njė plan tjetėr, mu te kapėrcimi edhe i vetė ligjeve drastike tė kohės.

Nė rastin e Havzi Nelės, ky kapėrcim ėshtė shembulli mė i qartė i njė mizorie administrative, ėshtė shformėsimi mė i skajshėm i asaj qė mund tė quhet drejtėsi, natyrisht brenda asaj ngrehine ku vetė komunizmi qe njė padrejtėsi e dukshme, njė regjim kundėr lirisė sė shtetasve tė kėtij vendi.

Akti ndaj Havzi Nelės ėshtė nga mė tė pamoralshmit e drejtėsisė sė kohės sė diktaturės komuniste nė Shqipėri, ėshtė modeli mė i shėmtuar i njė drejtėsie tė politizuar dhe nė shėrbim tė njė regjimi absurd, mesjetar, qė i ndryu shtetasit nė izolim tė plotė sa shpesh e ndjenin veten fatkeqė dhe tė pėrbuzur nė vendin e tyre.

Faktet s’tė lėnė tė lėvizėsh dhe janė aq kryeforta, sa, ngado qė tė kthehesh, s’mund t’u shmangesh. Nė harkun e shtatė ditėve ka pėrfunduar gjithė procesi hetimor ndaj Havzi Nelės.

Edhe uji i lumit mė tė rrėmbyeshėm, kur pėrplaset me shkėmbijtė, sikur ka njėfarė ndalese dhe merr energji pėr tė ndjekur rrjedhėn e vet, ndėrsa hetuesi i ēėshtjes sė bashku me kryeprokurorin, nxitojnė dhe prapė nxitojnė tė mbyllin dosjen brenda shtatė ditėve. Ndoshta ėshtė ndėr rastet e rralla nė botė e njė procesi hetimor kaq tė shpejtė, njė padurim i pashpjegueshėm.

Ēudia shtohet, kur kryegjyqtari formulon vendimin pėr vdekje dy ditė para se tė zhvillohej gjyqi, ndėrsa ditėn kur do tė zhvillohej seanca gjyqėsore, kryegjyqtari e kishte tė qartė (dhe tė shėnuar nė letėr njėkohėsisht) vendimin qė do tė merrej ende pa u futur nė sallėn ku do tė ndėshkohej poeti. Havzi Nela nuk kėrkoi as mė shumė dhe as mė pak pėrveēse drejtėsi brenda vorbullės sė njė shteti tė padrejtė (“Unė i kėrkoj Kolegjit Penal tė Gjykatės sė Lartė tė mė japė drejtėsinė qė mė takon”).

Ushtruesit e gjyqit politik edhe mbas ndėrrimit tė sistemit vijuan tė sillen si triumfalistė dhe mburravecė me aktet e dikurshme.

Kėta vrasės entusiaztė tė Havzi Nelės, mė tepėr se aktivė nė procesin ndėshkues ndaj tij, me njė ofensivė thuajse patologjike, shumė shpejt do tė shpėrbleheshin pėr vdekjen e Nelės (shpėrblim pėr vdekjen e njė njeriu?), mu nė fushėn e tyre tė drejtėsisė.

Pas viteve ’90, ndodhi konvertimi i shpejtė nė tė ashtuquajturėn drejtėsi tė jashtėpolitizuar, duke vijuar triumfalisht punėn nė sektorin e drejtėsisė, disa prej tyre nė avokatė (F. Abdiu, psh., u zgjodh parlamentar dhe pak mė vonė edhe Kryetar i Gjykatės Kushtetuese, ndėrsa F. Laskaj, nė vitin 2003, pėr ironi tė fatit dhe tė fateve, merr postin e drejtueses sė Inspektoratit tė lartė tė verifikimit dhe kontrollit tė pasurive).

Kjo s’ėshtė gjė tjetėr, veēse njė dėshmi se Shqipėria sot vuan nga pėrmbytja e moralit, nga mosreflektimi i thellė dhe serioz i asaj qė ndodhi nėn diktaturė. Shpesh nevoja pėr katarsis ėshtė marrė nė sipėrfaqe. Ndoshta mungesa e njė lėvizjeje tė madhe shoqėrore nė kėtė hulli, ka ēuar nė atė qė shpesh tė dekorohen edhe ish-vrasėsit e martirėve tė lirisė dhe mund tė thuhet se kėsodore shpesh mė shumė ndihet njė lloj shqetėsimi pėr ish-diktatorin Hoxha sesa pėr viktimat e tij, mu pėr atė, pėr tė cilin martiri Havzi Nela, qysh nė vitin 1983, nė burgun e Qafė-Barit shėnonte: “Shtylla qendrore e urrejtjes dhe e demaskimit tim qėndron Hoxha”.

Havzi Nela jetoi vetėm 54 vjet

Ėshtė folur shpesh pėr tė se edhe pėr dy vjet dhe s’e mbėrriti lirinė, por askush nuk mund ta merrte me mend nė atė gusht tė 1988-s, ose mė saktė, nė ditėn e kėputjes sė frymės sė tij, se liria kish qenė aq pranė. Aq pranė pėr tė tjerėt, por jo pėr tė. Duket se ēdo fjalė pėr tė tani sikur ėshtė njė lloj shfajėsimi ose plotėsimi pėr humbjen e tij, nė radhė tė parė pėr humbjen fizike tė parakohshme pas njė jete tė stėrmundimshme, por njėkohėsisht edhe pėr njė humbje tjetėr: ai s’arriti ta shihte lirinė, atė gjė pėr tė cilėn kish sakrifikuar sė tepėrmi.

Nuk mundi t’i shpėtonte mbytjes, por mundi t’i ikte humnerės mortore tė harresės. Me njė qetėsi dhe krenari gati-gati sublime, mundi tė ikte nga libri i tė vdekurve tė gjithmonshėm.

Nė atė sfond mortor tė pėrgatitur pėr tė krejt hareshėm qysh nė gjalljen e trazuar tė tij, mbas marrjes sė frymės, trupi i pajetė i tij nisi tė lėkundej ndėrmjet tokės e qiellit, ndėrsa shpirti i tij filloi tė endej hapėsirave, tė endej si njė zog i lirė, sovran dhe i krejtpushtetshėm.

Njė shpirt qė fluturon e s’lodhet, qė endet qiellnajės qyshprej njėzet vjetėsh dhe qė s’mund tė zbresė mė kurrsesi prej asaj lartėsie.
gazeta online
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
katunariplak
Anėtar i ri
Anėtar i ri
avatar

Numri i postimeve : 115
Registration date : 23/06/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Tue Aug 12, 2008 12:18 pm

Havzi Nela 2 dite para varjes

Mbrapsht nė krye Shko poshtė
katunariplak
Anėtar i ri
Anėtar i ri
avatar

Numri i postimeve : 115
Registration date : 23/06/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Wed Aug 13, 2008 12:09 pm

JOKONFORMISTI HAVZI NELA PETRIT PALUSHI Mė 10 gusht 1988, nė Kukės u ekspozua njė prej pamjeve mė tė mizorta dhe mė shėmtuara tė regjimtarisė komuniste, njė "arenė vdekjeje", siē qe shprehur dikur Neruda: kėputja e frymės sė Havzi Nelės, sfidantit tė gjithkohshėm, njeriut me guxim tė madh civil dhe i pajisur me frymėn mė tė epėrme tė qytetarisė, me mbindjesinė e revoltės ndaj moralit tė amoralshėm, ndaj normave tė shformėsuara tė diktaturės. Pikėrisht, mbytja e tė panėnshtrueshmit dhe jokonformistit Havzi Nela, ėndėrrimtarit dhe luftėtarit tė lirisė, njeriut tė profilizua...
JOKONFORMISTI HAVZI NELA
PETRIT PALUSHI
Mė 10 gusht 1988, nė Kukės u ekspozua njė prej pamjeve mė tė mizorta dhe mė shėmtuara tė regjimtarisė komuniste, njė "arenė vdekjeje", siē qe shprehur dikur Neruda: kėputja e frymės sė Havzi Nelės, sfidantit tė gjithkohshėm, njeriut me guxim tė madh civil dhe i pajisur me frymėn mė tė epėrme tė qytetarisė, me mbindjesinė e revoltės ndaj moralit tė amoralshėm, ndaj normave tė shformėsuara tė diktaturės.
Pikėrisht, mbytja e tė panėnshtrueshmit dhe jokonformistit Havzi Nela, ėndėrrimtarit dhe luftėtarit tė lirisė, njeriut tė profilizuar ndjeshėm si luftėtar antidiktaturė, mė saktė, marrja e frymės sė tij, qe njė prej akteve mė cinike tė regjimtarisė komuniste, njė primitivizėm dhe humbje e ndjeshmėrisė deri nė fijen mė tė imėt.
Krimi ndaj Havzi Nelės, ndaj njeriut me shpirt tė ndjeshėm lirik, mėsuesit, poetit, veprimi i mizortė i diktaturės ndaj tij mu nė prag tė shpėrbėrjes dhe dekompozimit tė saj, ėshtė pa dyshim, njė nga dėshmitė mė tronditėse se si mund tė vepronte diktatura mbi njeriun qė kėrkonte liri dhe integritet, ndėrsa, nė tjetrėn anė, ėshtė paraqitja e pėrnjėmendtė e fytyrės sė terrtė tė saj dhe njė nga aktakuzat mė tė ashpra ndaj njė regjimi primitiv nga mė tė egrit n'Evropė.
I ndėshkuari rėndshėm i 10 gushtit 1988, qysh mė herėt kish kėrkuar t'i ikej hakmarrjes dhe shoqėria tė ecte sipas normave civilizuese, por vdekja tragjike e ndėrpreu atė tė shihte dritėn e lirisė. Mu nė zemėr tė ferrnajės as foli dhe as shkroi me mllef, por me padurimin e njeriut qė priste ndryshimin e madh:
"Shpejt gjithēka ka me marrė fund. Ne do mbyllim shumė gjana dhe do sillemi si njerėz, se pėrndryshe nuk e merr kurrė vetin Shqipnija. Gjaku me gjak nuk lahet se bahet nji pellg tjetėr gjaku qė s'e lan e s'mundet me e la kurrėn e kurrės tė parin".
Me martirin H. Nela, ndodhi ajo qė thoshte dikur A. Kamy se "Shoqėria ndihet mė mirė kur heq qafe individė qė nuk i pėrshtaten moralit tė saj".
Tė duket se ai, tė gjitha stinėt e vuajtjeve i ka marrė me vete, i ka tėrhequr zvarrė dhe si rrėmujshėm pėr t'i ekspozuar nėn dhé, vetėm atje ku trupi i tij ndoshta mund tė ketė gjetė pėrfundimisht qetėsi.
Tė duket gjithashtu se nė rastin e tij, rastėsitė, enigmat, tė fshehtat dhe pėshtjellimet sikur s'kanė tė sosur.
Ėshtė fjala pėr Havzi Nelėn.
Ėshtė fjala pėr njeriun qė u sakrifikua pėr integritetin dhe dinjitetin njerėzor, dhe si i tillė, ai nė vetvete, mbeti triumfi i moralit tė njerėzishėm.
Ėshtė fjala pikėrisht pėr atė njeri, i cili, aty kah vitet shtatėdhjetė, nė burg-zgafellėn ku e kishin ndry, i kėndonte Frymės sė Helsinkit, mirėkuptimit dhe paqes njerėzore, ndėrsa Shqipėria e asokohshme po shkonte hijerėndė, plot kėndellje dhe me duartrokitje drejt izolimit fatal:
Kėshtjella feudale tundet e lėkundet
Si njė varkė e thyeme mbi valėt pėrkundet;
Tirani mizor me detin sot po mundet
Thellė, gjithnji ma thellė, n'mes dallgėve po futet.
Fryma e Helsinkit u derdh porsi era
Na pėrkėdheli zemrat, ēeli si pranvera;
Kėtu nė votrat tona futi gaz e shpresė
Na zgjoi afsh e vrull, ndoshta nuk do vdesė.
Fati i H. Nelės ėshtė fati i njeriut nėn diktaturė, ėshtė fati i njeriut tė nėpėrkėmbur deri nė skajshmėri, por njėkohėsisht ėshtė modeli i njeriut qė reagoi vazhdimisht ndaj njė bote tė pajisur me ēmos gjėrash tė rėnda dhe tinzare.
Tė mėrkurėn e 10 gushtit 1988
Nė mėngjes, por dhe deri nė orėn 11 tė paradites, nė Kukės, nė sheshin e vogėl tė agjencisė sė automjeteve, mu atypranė ku kryqėzoheshin katėr rrugė, njerėzit ndaleshin dhe mbanin frymėn tė shihnin njė njeri tė varur nė njė trekėmbėsh tė sajuar shkeleshko, qė tė krijonte pėrshtypjen se njė trekėmbėsh i tillė qe punuar natėn, pa kurrfarė drite. Nė anėn e epėrme tė trekėmbshit qe vendosur njė parullė e shkruar nė karton:
HAVZI NELA, ARMIK I PARTISĖ DHE I POPULLIT
Emri dhe mbiemri i tė ndjerit qenė shkruar me bojė guash ngjyrė blu, fjala: armik, me tė zeza, ndėrsa fjalėt: i partisė dhe i popullit, me tė kuqe. Shkrimi qe i rregullt, i shkruar nė mėnyrė mė tepėr se tė pėrkujdestė, qė tė linte pėrshtypjen se qe shkruar nga njė dorė e stėrvitur dhe e kujdesshme dizenjatori, dhe, mesa dukej, ose siē mund ta marrim lehtas me hamendje tani, e miratuar mė parė nga komisioni i organizimit tė ceremonisė sė marrjes sė frymės.
Qe e mėrkurė, 10 gusht 1988.
Qe zgjedhė pikėrisht ai vend pranė tė cilit kryqėzoheshin katėr rrugė, qė jehona e atij ekzekutimi t'ishte mė i madh, qė frika dhe ankthi tek njerėzit t'ishte mė i shumėfishtė.
Njė ditė mė parė, nė kėndin e lojnave me dorė, qe organizuar festa e grurit dhe i deleguari nga ishulli i zotave komunistė nuk pat harruar tė vinte nė dukje se vendi po shkonte gjithnjė pėrpara, se nė Shqipėri, si askundtjetėr nė botė, respektoheshin tė drejtat e njeriut.
Ėshtė afėrmendsh qė fillimisht qe bėrė parapėrgatitja pėr gazmendin mortor: pėrgatitja e trekėmbėshit dhe e litarit dhe zgjedhja e vendit mė tė pėrshtatshėm ku do tė ekspozohej i varuri.
Mė mbrapa: marrja e frymės (pa fiksuar fjalėt e fundit tė njeriut, tė cilit po i merrej fryma dhe pa bėrė fotografinė e rastit sipas rregullave mė elementare tė njė ekzekutimi).
Mbas gjithė kėsaj, trupi i tė ekzekutuarit sikur lodron nė ajėr, ndėrsa ruajtėsit qė ruajnė me krenari dhe krejt zell tė mbyturin, qetė-qetė presin tė pikaderdhet drita e mėngjesit qė atypari tė mblidheshin vėzhguesit, tė cilėt, pa dyshim do t'ishin tė shumtė dhe krejt tė vėmendshėm ndaj asaj pamjeje tė trishtė dhe tė pazakontė pėr ta.
Vėzhguesit e shumtė, banorė tė qytetit tejetprovincial, por dhe tė rrethinave tė tij, tė zhytur nė detin e humbtajės, n'atė marramendje indoktrinuese, sikur kishin ftesėn mė tė veēantė nė botė:
JOKONFORMISTI HAVZI NELA
PETRIT PALUSHI
Mė 10 gusht 1988, nė Kukės u ekspozua njė prej pamjeve mė tė mizorta dhe mė shėmtuara tė regjimtarisė komuniste, njė "arenė vdekjeje", siē qe shprehur dikur Neruda: kėputja e frymės sė Havzi Nelės, sfidantit tė gjithkohshėm, njeriut me guxim tė madh civil dhe i pajisur me frymėn mė tė epėrme tė qytetarisė, me mbindjesinė e revoltės ndaj moralit tė amoralshėm, ndaj normave tė shformėsuara tė diktaturės.
Pikėrisht, mbytja e tė panėnshtrueshmit dhe jokonformistit Havzi Nela, ėndėrrimtarit dhe luftėtarit tė lirisė, njeriut tė profilizuar ndjeshėm si luftėtar antidiktaturė, mė saktė, marrja e frymės sė tij, qe njė prej akteve mė cinike tė regjimtarisė komuniste, njė primitivizėm dhe humbje e ndjeshmėrisė deri nė fijen mė tė imėt.
Krimi ndaj Havzi Nelės, ndaj njeriut me shpirt tė ndjeshėm lirik, mėsuesit, poetit, veprimi i mizortė i diktaturės ndaj tij mu nė prag tė shpėrbėrjes dhe dekompozimit tė saj, ėshtė pa dyshim, njė nga dėshmitė mė tronditėse se si mund tė vepronte diktatura mbi njeriun qė kėrkonte liri dhe integritet, ndėrsa, nė tjetrėn anė, ėshtė paraqitja e pėrnjėmendtė e fytyrės sė terrtė tė saj dhe njė nga aktakuzat mė tė ashpra ndaj njė regjimi primitiv nga mė tė egrit n'Evropė.
I ndėshkuari rėndshėm i 10 gushtit 1988, qysh mė herėt kish kėrkuar t'i ikej hakmarrjes dhe shoqėria tė ecte sipas normave civilizuese, por vdekja tragjike e ndėrpreu atė tė shihte dritėn e lirisė. Mu nė zemėr tė ferrnajės as foli dhe as shkroi me mllef, por me padurimin e njeriut qė priste ndryshimin e madh:
"Shpejt gjithēka ka me marrė fund. Ne do mbyllim shumė gjana dhe do sillemi si njerėz, se pėrndryshe nuk e merr kurrė vetin Shqipnija. Gjaku me gjak nuk lahet se bahet nji pellg tjetėr gjaku qė s'e lan e s'mundet me e la kurrėn e kurrės tė parin".
Me martirin H. Nela, ndodhi ajo qė thoshte dikur A. Kamy se "Shoqėria ndihet mė mirė kur heq qafe individė qė nuk i pėrshtaten moralit tė saj".
Tė duket se ai, tė gjitha stinėt e vuajtjeve i ka marrė me vete, i ka tėrhequr zvarrė dhe si rrėmujshėm pėr t'i ekspozuar nėn dhé, vetėm atje ku trupi i tij ndoshta mund tė ketė gjetė pėrfundimisht qetėsi.
Tė duket gjithashtu se nė rastin e tij, rastėsitė, enigmat, tė fshehtat dhe pėshtjellimet sikur s'kanė tė sosur.
Ėshtė fjala pėr Havzi Nelėn.
Ėshtė fjala pėr njeriun qė u sakrifikua pėr integritetin dhe dinjitetin njerėzor, dhe si i tillė, ai nė vetvete, mbeti triumfi i moralit tė njerėzishėm.
Ėshtė fjala pikėrisht pėr atė njeri, i cili, aty kah vitet shtatėdhjetė, nė burg-zgafellėn ku e kishin ndry, i kėndonte Frymės sė Helsinkit, mirėkuptimit dhe paqes njerėzore, ndėrsa Shqipėria e asokohshme po shkonte hijerėndė, plot kėndellje dhe me duartrokitje drejt izolimit fatal:
Kėshtjella feudale tundet e lėkundet
Si njė varkė e thyeme mbi valėt pėrkundet;
Tirani mizor me detin sot po mundet
Thellė, gjithnji ma thellė, n'mes dallgėve po futet.
Fryma e Helsinkit u derdh porsi era
Na pėrkėdheli zemrat, ēeli si pranvera;
Kėtu nė votrat tona futi gaz e shpresė
Na zgjoi afsh e vrull, ndoshta nuk do vdesė.
Fati i H. Nelės ėshtė fati i njeriut nėn diktaturė, ėshtė fati i njeriut tė nėpėrkėmbur deri nė skajshmėri, por njėkohėsisht ėshtė modeli i njeriut qė reagoi vazhdimisht ndaj njė bote tė pajisur me ēmos gjėrash tė rėnda dhe tinzare.
Tė mėrkurėn e 10 gushtit 1988
Nė mėngjes, por dhe deri nė orėn 11 tė paradites, nė Kukės, nė sheshin e vogėl tė agjencisė sė automjeteve, mu atypranė ku kryqėzoheshin katėr rrugė, njerėzit ndaleshin dhe mbanin frymėn tė shihnin njė njeri tė varur nė njė trekėmbėsh tė sajuar shkeleshko, qė tė krijonte pėrshtypjen se njė trekėmbėsh i tillė qe punuar natėn, pa kurrfarė drite. Nė anėn e epėrme tė trekėmbshit qe vendosur njė parullė e shkruar nė karton:
HAVZI NELA, ARMIK I PARTISĖ DHE I POPULLIT
Emri dhe mbiemri i tė ndjerit qenė shkruar me bojė guash ngjyrė blu, fjala: armik, me tė zeza, ndėrsa fjalėt: i partisė dhe i popullit, me tė kuqe. Shkrimi qe i rregullt, i shkruar nė mėnyrė mė tepėr se tė pėrkujdestė, qė tė linte pėrshtypjen se qe shkruar nga njė dorė e stėrvitur dhe e kujdesshme dizenjatori, dhe, mesa dukej, ose siē mund ta marrim lehtas me hamendje tani, e miratuar mė parė nga komisioni i organizimit tė ceremonisė sė marrjes sė frymės.
Qe e mėrkurė, 10 gusht 1988.
Qe zgjedhė pikėrisht ai vend pranė tė cilit kryqėzoheshin katėr rrugė, qė jehona e atij ekzekutimi t'ishte mė i madh, qė frika dhe ankthi tek njerėzit t'ishte mė i shumėfishtė.
Njė ditė mė parė, nė kėndin e lojnave me dorė, qe organizuar festa e grurit dhe i deleguari nga ishulli i zotave komunistė nuk pat harruar tė vinte nė dukje se vendi po shkonte gjithnjė pėrpara, se nė Shqipėri, si askundtjetėr nė botė, respektoheshin tė drejtat e njeriut.
Ėshtė afėrmendsh qė fillimisht qe bėrė parapėrgatitja pėr gazmendin mortor: pėrgatitja e trekėmbėshit dhe e litarit dhe zgjedhja e vendit mė tė pėrshtatshėm ku do tė ekspozohej i varuri.
Mė mbrapa: marrja e frymės (pa fiksuar fjalėt e fundit tė njeriut, tė cilit po i merrej fryma dhe pa bėrė fotografinė e rastit sipas rregullave mė elementare tė njė ekzekutimi).
Mbas gjithė kėsaj, trupi i tė ekzekutuarit sikur lodron nė ajėr, ndėrsa ruajtėsit qė ruajnė me krenari dhe krejt zell tė mbyturin, qetė-qetė presin tė pikaderdhet drita e mėngjesit qė atypari tė mblidheshin vėzhguesit, tė cilėt, pa dyshim do t'ishin tė shumtė dhe krejt tė vėmendshėm ndaj asaj pamjeje tė trishtė dhe tė pazakontė pėr ta.
Vėzhguesit e shumtė, banorė tė qytetit tejetprovincial, por dhe tė rrethinave tė tij, tė zhytur nė detin e humbtajės, n'atė marramendje indoktrinuese, sikur kishin ftesėn mė tė veēantė nė botė:
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
katunariplak
Anėtar i ri
Anėtar i ri
avatar

Numri i postimeve : 115
Registration date : 23/06/2008

MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   Wed Aug 13, 2008 12:18 pm

Pjese nga shkrimi pare
Rilindja Demokratike
FTESĖ PĖR NJĖ GAZMEND MORTOR
Sehirxhinj tė tillė, me njė lloj ftese mortore me vete, duhej tė merrnin mėsim sipas riteve tė njohura komuniste, prandaj mu pėr atė gjė duhej t'ishin tepėr tė vėmendshėm dhe syēelėt, tė shkonin menjėherė aty dhe tė largoheshin me rregull.
Por, viktima qe asgjėsuar mu dy orė mbas mesit tė natės.
Ruajtėsit e tij, tė dehur nga mbytja, mė saktė, si tė pėrhumbur nga avulli i mbytjes sė atij njeriu qė e kish larguar vdekjen ēdo ditė me shpirtin e tij tė rebeluar dhe tė lirė, prisnin mėngjesin qė tė shihej gjahu, tė cilin e ruanin me fanatizėm, prisnin me ngut qė shefat e lartė partiakė dhe shtetėrorė qė administronin primitivisht jetėn e asaj province, tė shpėrmalleshin dhe tė kėndelleshin ngutshėm me gjahun e tyre qė e kishin kėrkuar prej vitesh, prej dekadash, madje prej 22 prillit tė vitit 1967, kur ai njeri (tė cilin, tė nesėrmen do ta shihnin tė varur), kish kėrkuar me ngulm tė frenohej rrėnimi i jetės, duke realizuar kėsisoj thuajse reagimin mė unikal nė Shqipėri ndaj atyre formave ndėshkuese qė do shtronin shtresėn e mjegullt mbi krejt jetėn e atij vendi tė vrazhdė.
Njėzet e njė vjet mė parė, ai kish reaguar haptas dhe bindshėm ndaj tri kėrkesave tė pushtetarėve, si futja nė kooperativėn bujqėsore, prishja e kishave dhe xhamive, ndėrrimi i veshjes:
"Populli asht i sėmurė, tri gjylpana menjiherė nuk e shėrojnė, por e shkatėrrojnė..."
Kish kėrkuar tė mos prishej struktura shpirtėrore dhe ekonomike e njerėzve dhe mu pėr atė, fjalėt e tij shkaktuan njė trazim nė krejt mjedisin e indroktinuar, por dhe njė lėvizje tė ethshme tė hallkave tė pushtetit pėr tė mbytur atė lloj drite qė po pėrpiqej tė dilte nga mesi i errėsirės. Reagimi i tij qe njė refuzim i plotė ndaj kėrkesave tė pushtetit tė diktaturės; reagimi i tij ėshtė njėkohėsisht kundėrshtimi mė i hapur qė i bėhej ideve dhe praktikave tė partisė-shtet. Kėsisoj, ai kėrkonte tė kthente pėrmbys atė program tė tillė fatal pėr zhvillimin e vendit. Por, kėtu do tė niste edhe drama e H. Nelės, do tė nisnin vuajtjet qė do tė sosnin vetėm nė natėn e mbytjes sė tij. Pra, ėshtė krejt e natyrshme tė thuhet se qysh n'atė kohė, ai po kėrkonte tė kthente pėrmbys programin shkretues tė partisė-shtet, tė ngrihej kundėr ideve tė zeza tė fjalimit tė diktatorit Hoxha pėr revolucionin kulturor. Ndėrsa, sot, shumė kohė mbasi ai ėshtė ndarė dhunshėm nga jeta, lehtėsisht mund tė shihet pėrpjekja ngulmuese e tij e asokohshme; ndėrkaq, kooperativat bujqėsore janė shkatėrruar, kishat dhe xhamitė janė rihapė dhe veshja ėshtė krejt nė shijen e vetė individit.
Megjithatė, n'atė 10 gusht tė 1988-s nuk ndodhi ajo qė pritej.
Viktima nuk po kundrohej nga lart-poshtė, d.m.th., jo si nė amfiteatėr, ku njerėzit tė ulur nėpėr shkallė, e kundronin me njė ndjenjė hakmarrėse atė qė shqyhej, pra si nė lashtėsi, kur pėr shumė kohė spektatorėt kundronin viktimėn qė po i merrej fryma dhe mbasi kryhej kjo gjė, ngriheshin nė kėmbė e brohoritnin..
I mbyturi, i shqyer natėn nė fyt dhe qė po ekspozohej ditėn pėr diell, tashmė po kundrohej prej shikuesve nga poshtė-lart, pa britma a gjėra tė tjera tė kėtij lloji. Duke qėndruar n'atė lartėsi, dukej se do shkonte pėrfundimisht nė sferėn qiellore, pėr t'u bėrė banor i pėrhershėm i saj, pėr tė mos zbritur kurrė mė prej andej, si pėr t'u larguar gjithherė prej tokės sė njerėzve, ku qe trazuar gjithė jetėn e lume.
Shikuesit, tė urdhėruar pėr tė parė, ose duke ardhur aty edhe me dėshirėn e tyre, ndėrsa shumė prej tyre edhe si pėr rastėsi, kundrimin e kthyen thuajse nė njė ceremoni mortore, si pėr tė bėrė homazhe nė heshtje, si pėr tė ngushėlluar njėri-tjetrin, se ajo pamje e trishtė do tė mbetej si gozhdė nė mendjet e tyre, por dhe si pėr t'i thėnė njėri-tjetrit se nė ē'mesjetė, nė ē'terr e humbje po e kalonin jetėn e tyre. Refuzimi apo mospajtimi me njė njė akt tė tillė mizorie, qe qortimi i parė publik i banorėve tė qytetit dhe katundeve pėrreth ndaj regjimtarisė komuniste.
Nė anėn tjetėr, ai qytet i vogėl, i mbėshtjellė nė njė zymtėsi dhe zbehtėsi jete tė pėrditshme, u tkurr nga e panjohura e trishtė. Ndoshta, qyshprej vitit 1962 kur u vu guri i parė pėr ndėrtimin e tij, n'atė mėngjes gushti tė 1988-s, ai qytet u gjend me pamjen mė tė deformuar e tė zbrazėt tė tij: njė pamje e vranėt, me njė ditė tė kthyer krejt pėrmbys, thuajse pa frymė normale njerėzore. Shėmtia shtetėrore pra ndodhi nė njė qytet pėr tė cilin pushteti i asokohshėm me njė vetėkrenajė absurde trumbetonte se qe i vetmi qytet i vetėm nė botė pa asnjė ndėrtesė private, se ky qytet njėkohėsisht qe dhuratė e partisė pėr banorėt e zonės (Ndėrkaq, aty kah vitet tetėdhjetė dy parulla tė mėdha me gurė ku shėnonin emrin e diktatorit Hoxha kishin zėnė vend dukshėm, njėra nė malin e Gjallicės, tjetra nė shpatmalin mbi katundin Brrut. Duhej, qė nė njė formė a tjetėr, syni i banorėve tė mėsohej vazhdimisht me germat stėrmadhe qė shėnonin emrin e diktatorit. Por, aty pak kohė para se tė pėrmbysej diktatura, dy parullat kishin marrė njė pamje tjetėr, tė shpėlarė. Ato sikur e patėn humbė jo vetėm shkėlqimin a dritėn e parė, por thuajse edhe pamjen mashtruese tė dikurshme. Atė nė malin tashmė krejt tė zhveshtė te Gjalicės e pat mbulue tymi i uzinės sė shkrirjes sė bakrit dhe germat ngjanin me do zvarranikė tė zinj qė qenė ngjitė pėrtokas, ndėrsa atė nė shpatmalin mbi katundin Brrut tė dikurshėm e kishin mbulue shkurret dhe s'i kishte mbetė as nami as nishani).
Asnjė njoftim nė shtypin qėndror pėr ekzekutimin e H. Nelės. As TV shqiptar dhe radio Tirana. As gazeta vendore, por as edhe Radio Kukėsi, e cila nė njė farė forme atė ditė u shndėrrua mė tepėr se kurrė nė njė shtėpi memecėsh. Pamja e hirtė e asaj ndėrtese atė ditė sikur mori pamje mė tė errėt. Megjithatė, krejt jashtė dėshirės pushtetėrore, kėmbanat sikur kishin rėnė qė qyteti provincial, tė dilte prej mesjetės, territ dhe humbjes.
N'atė mėngjes gushti tė pėrvėlimtė, i ndėshkuari sikur po kėrkonte tė trazonte tė fjeturit.
Fati s'e ndihu tė punonte mė si i gjallė, por edhe ashtu, po vazhdonte tė trazonte tė fjeturit, ata tė pėrgjumshėm nė ritin e tyre tė zakonshėm, n'atė rit qė dukej se nuk do tė ndryshohej kurrėn e kurrės.
Dėnim, ridėnim, internim dhe mė nė fund ndėshkimi fatal
Mbasi qe dėnuar pėr tė parėn herė me pesėmbėdhjetė vjet heqje lirie dhe pėr tė dytėn herė me tetė vjet, nė dėnimin e tij tė tretė (internimi), nė vendimin pėrkatės shėnohej se internimi i fillonte me datėn 26. 9. 1987 dhe i mbaronte me datėn 26. 9. 1992.A
Por s'ndodhi ta kryente krejt internimin. Diēka e tjetėrsojtė do ta mbėshtjellte trupin dhe shpirtin e tij: vdekja do tė vinte ngeshėm, madje si njė makinė hijerėndė.
Dėnimi i katėrt qe fatal pėr tė, dhe qyshprej verės pėrvėluese tė 1988-s, ai do gjendej nėn dhé, si pėr tė shpėtuar nga bota e mjegullt, e mbrapshtė dhe trazuese e tė gjallėve.
Pushtetaria komuniste kėsisoj kish menduar pėrjetėsinė e vet. (Pra, njerėzit e kėtij vendi le tė qėndronin nėn njė mizori e pėrhershme, nėn njė tirani nė tė gjitha stinėt! Rėndėsi kish qė ajo pushtetari tė kish vijueshmėrinė e vet dhe ku nė rend tė parė tė kish shkeljen masive tė tė drejtave tė njeriut).
Nė kėtė vorbull, R. Alia, firmosėsi pėrfundimtar i ndėshkimit tė H. Nelės, dy vjet pas asaj firme ndėshkuese, nė korrik tė 1990-s (kur 5800 shqiptarė u futėn nėpėr ambasada tė huaja dhe 3200 prej tyre nė territorin e ambasadės gjermane), deklaroi se "Njerėzit qė kėrkojnė strehim nė ambasadat e huaja s'janė patriotė, as njerėz tė ndershėm tė kėtij vendi", si njė dėshmi se ai kėrkonte ende tė ruhej izolimi i Shqipėrisė. Por tashmė jehona ngjarjeve tė fillimkorrikut qe pėrhapė nė gjithė Shqipėrinė si njė shenjė e dallueshme se regjimi komunist po i shtynte ditėt me sot me nesėr dhe qe krejtekrejt nė grahmat e tij tė fundit. Nė dhjetor tė 1990-s, lėvizja historike studentore i solli trandjen e pariparueshme regjimit diktatorial dhe e ndau atė pėr mesi, duke shėnuar fillimin e ndarjes sė madhe me atė tė kaluar tė terrtė tė regjimit diktatorial, pothuajse mė mizori ndėr regjimet e mbasluftės sė Dytė Botėrore n'Europė.
(Nė faqen 12 tė dosjes, nr.1055, Prot. datė 18. 6. 88, me shėnimin "SEKRET", nė materialin qė i dėrgohej Hetuesisė sė rrethit, Kukės (nėnshkruar nga zv/kryetari i degės sė Punėve tė Brendshme, Kukės, Ali Turabiu), shkruhej:
"Me vendimin nr. 16, datė 26. 9. 1987, tė Komisionit Qėndror tė internim dėbimeve, ėshtė vendosur internimi i Havzi Nelės nga fshati Kollovoz i rrethit Kukės, pėr 5 vjet nė fshatin Arrėn tė kėtij rrethi. Zbatimi i vendimit u bė me datė 12. 10. 1987.
Theksojmė se internimi i fillon me datė 26. 9. 1987 dhe i pėrfundon me datė 26. 9. 1992.
Nga organi ynė tė sipėrpėrmendurit nuk i ėshtė dhėnė leje pėr largim nga vendi i internimit. Me datėn 13. 6. 1988 ėshtė larguar nga vendi i internimit pa leje nė drejtim tė paditur").
Ndėrkaq, si pėr ironi, i njėjti prokuror nė gjyqin kundėr Havzi Nelės nė vitin 1967, nė dėnimin e parė tė tij, do t'ish pjesėmarrės edhe nė gjyqin kundėr poetit Visar Zhiti mė 1980. Visar Zhiti do tė dėnohej mu n'atė ndėrtesė tė gjykatės ku Havzi Nela do merrte dėnimin e katėrt dhe njėkohėsisht mė fatal nė qershor tė 1988-s (pra, nė qytetin e ndėrtuar pėr shkak tė pėrmbytjes sė atij qyteti qė u bė zakon tė quhej Kukėsi i Vjetėr, qytet ku qe dėnuar Havzi Nela pėr herė tė parė nė vitin 1967).
Mungesa e pėrnjėmendtė e refleksionit politik, historik e kulturor mbi tė shkuarėn, solli atė qė asnjė mendje e kthjellėt tė mos kujtohej sadopak, sė paku deri tani, qė mu pranė vendit ku u realizua mbytja tragjike e H. Nelės, tė vihej njė pllakė pėrkujtimi a tė ngrihej njė pėrmendore, si njė kujtesė e pėrhershme pėr njė realitet dramatik.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Sponsored content




MesazhTitulli: Re: Shkrime pėr Havzi Nelėn -   

Mbrapsht nė krye Shko poshtė
 
Shkrime pėr Havzi Nelėn -
Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 2Shko tek faqja : 1, 2  Next

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
Bashkimi Kombėtar :: Arti dhe kultura :: Gjuha dhe Letėrsia Shqiptare-
Kėrce tek: