Bashkimi Kombėtar
Mirė se erdhė nė forum " Bashkimi Kombėtar "
Qėndro i lidhur me ne ! Disponim te kėndshėm tė kontribojm pėr kombin larg ofendimet dhe zėnkat...



 
ForumiForumi  PortalliPortalli  GalleryGallery  RegjistrohuRegjistrohu  IdentifikohuIdentifikohu  
Share | 
 

 Teoria e Letėrsisė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
AutoriMesazh
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve: 7551
Registration date: 13/08/2007

MesazhTitulli: Teoria e Letėrsisė   Sun Nov 02, 2008 5:11 pm

Antar tė nderuar po e hapi kėtė temė pėr tė mėsuar bashkarisht se ē'ėshtė letėrsia, cilat janė elementet e saja tė para, ku ėshtė dallimi mes letėrsisė artistike nga letėrsia shkencore, politike dhe didaktike... etj etj.

Jepne mendimin tuaj pėr kėtė temė.

_________________
Ėshtė diēka qė vlen...

mė shumė se pranvera, qė shkėlqen mė shumė se dielli ,mė shumė se ari...
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Nezir Myrta
Anėtar aktiv
Anėtar aktiv


Male
Numri i postimeve: 660
Age: 101
Vendi: usa
Registration date: 23/03/2008

MesazhTitulli: Re: Teoria e Letėrsisė   Mon Nov 03, 2008 4:21 am

Kjo themė pėr tu njohur e shkruar duhen 4 vite rresht,me theori e shembuj, historikun e variantat e Letėrsisė - por po japi formen elementare, nė pika tė shkurta, direkt sikur bisedojmė - ėshtė mirė gjithkush tė hyj nė provim edhe vet profesionistėt. Ja, siē e mendoj unė

Letėrsia ėshtė shkenca shoqėrore e cila merret me studimin e krijimtarisė artistike tė njė popullit, tė njė shtetit, tė njė kontinetit dhe tė botės nė pėrgjithėsi.

- Letėrsia antike e antikuitit
- Letėrsia e Vjetėr
- Letėrsia e Re, e sotme, bashkohore

Kemi -
- Letėrsinė Shqipe,
- Letėrsinė europiane, e
- Letėrsinė Botėrore.

Letėrsia ėshtė art qė si mjet tė shprehjes sė vet, ka fjalėn e bukur - artistike, shprehjen e ndjenjave tė brėndshme tė njeriut, tė njė popullit dhe tė botės, si letėrsi gjenerale e pėrgjithshme botėrore.

Letėrsia ndahet nė dy degėt kryesore:

- Letėrsia popullore
- Letėrsia artistike

Letėrsia popullore ėshtė krijimtaria artistike shpirtėrore e njė popullit, me shprehjen e ndjenjave tė brėnshme pėrmes fjalės sė bukur - artistike. Letėrsia popullore shqiptare, ėshtė njė nga letėrsitė ma tė bukura,si letėrsi e veēantė,tė cilėn e bėn tė ngritet nė piedestal artistik botėror, me filozofinė popullore shqiptare, nė prozė e poezi, ku kemi subjekte aq kuptimplote, sa qė janė ide e thema tė kryeveprave botėrore. Kėtė Letėrsi popullore shqiptare, e bėri aq tė fortė, geni krijues artistik shqiptar, ku edhe nė mungesė tė shkollės shqipe, gjatė robėrisė afėr tremijė vjeēare, kjo letėrsi u pėrciell brezpasbrezi, milleniuseve - gojėpasgoje deri me sotetutje, pėr atė edhe quhet Letėrsia gojore shqiptare, deri me riformimin e abecesė shqipe dhe shkrimin shqip - pas shumė etapave historike edhepse pushtime e ndanė Shqipen nga Illirishtja e lashtė - Ama e Shqipes, tė cilėn e pėrvehtėsuan disa popuj tjerė ballkanik e europian, pas rėnies sė perandorisė illirike, mbi germadhat e sė cilėsu formuan perandoritė: bizantine, romake, sllave, pikėrisht themeluar me perandorėt illiro-thrrakas, e deri tek perandoritė europiane e botėrore - duke formuar gjuhėt e kulturat, historitė, e letėrsitė e tyre, tė hershme, nga gjuha, kultura, letėrsia e shkenca illirike!

Letėrsia popullore shqiptare, ėshtė mėsuesja e letėrsisė, sė shkruar artistike, qė sikur tė gjurmohet, studjohet e aplikohet, si ide e themė letrare, letėrsia shqiptare do tėishte nė majat e letėrsisė botėrore.

Letėrsia popullore ėshtė thesari burimor artistik, nė prozė e poezi, e pėrciellur brezpasbrezi deri sotetutje, si thesari i gjuhės, kulturės, historisė dhe filozofisė gjenetike e gjenealogjike burimore, krijimtaria artistike e popullit nėpėr shekuj e milleniuse, e trashėguar dhe e krijuar, kryesisht nga authorė anonom, pa nom, pa emėr - tė paemruar, qoftė si gjini letrare, historike, e filozofike - nė prozė e nė poezi.


Letėrsia popullore, ndahet nė letėrsinė popullore nė prozė dhe letėrsinė popullore nė poezi, vargje.

- Proza popullore
- Poezia popullore

Letėrsia popullore nė prozė, ndahet nė degėt e saja:

PROZA POPULLORE

- Tregimet popullore
- Anekdotat popullore
- Fjalėt e urta popullore
- Kashelashėt popullore
- Enigmat popullore filozofike
- Prrallat popullore
- Prrallėzat popullore.

POEZIA POPULLORE


- Kėngėt popullore epike - Epika Popullore
- Kėngėt popullore idilike - Idilika Popullore
- Kėngėt historike popullore
- Kėngėt e kreshnike popullore
- Kėngėt Legjendare popullore
- Kėngėt revolucionare popullore
- Kėngėt popullore tė dashurisė, fejesave, martesave
- Kėngėt popullore elegjiake, elegjitė, vajtimet popullore
- Kėngėt baritore popullore.
- Kėngėt popullore tė djepit

LETĖRSIA E SHKRUAR

- Lėtėrsia e shkruar nė prozė
- Letėrsia e shkruar nė poezi

LETĖRSIA E SHKRUAR NĖ PROZĖ

1. Historia e Letėrsisė
2. Theoria e Letėrsisė
3. Kritika Letrare
4. Eseistika

PROZA ARTISTIKE LETRARE

- Tregimi
- Novela
- Romani
- Drama
- Tragjedia
- Komedia
- Tragjikomedia


POEZIA ARTISTIKE LETRARE

- Poezia epike letrare
- Poezia historike letrare
- Poezia dramatike letrare
- Poezia me rimė
- Poezia e vargut tė lirė
- Poema letrare
- Poema epike letrare
- Poema lirike letrare
- Poema epiko-lirike letrare
- Epopeja letrare.

GJINITĖ LETRARE

- Historia e Letėrsisė
- Theoria e Letėrsisė
- Kritika letrare
- Eseistika

HJISTORIA E LETĖRSISĖ ėshtė gjinia letrare, e cila merret me studimin historik tė krijimtarisė artistike, nė tė gjitha gjinitė tjera, prejardhjen, origjinėn e Letėrsisė, zhvillimin historik tė saj, rritjen, pėrsosjen, ngritjen artistike, sistematizimin, klasifikimin historik, nėpėr epoka, etapa, e periudha historike - prej krijimit tė letėrsisė e deri nė ditėt tona, tė letėrsisė bashkėkohore. (kėtu duhet tė flitet me muaj e vite...Wink

THEORIA E LETĖRSISĖ ėshtė gjinia letrare, si disciplinė e letėrsisė, e cila merret me rregullat, disciplinat letrare, sistematizimin, klasifikimin e normave letrare, nė tė gjitha gjinitė e Letėrsisė,duke filluar nga:

- Vepra letrare,
- Ideja e Vepres Letrare,
- Thema e Vepres letrare,
- Subjekti i vepres letrare
- Personazhet e veprės letrare
- Analiza e personazheve tė veprės letrare
- Personazhet pozitive tėvepres letrare
- Personazhet negative tė vepres letrare
- Roli historik, e kombėtar i vepres letrare
- Roli edukativo-arsimor i veprės letare
- Ēka mėsojmė nga vepra letrare.

Kėshtu duhet analizuar njė vepėr letrare, nga lexuesi i mirėfilltė!


post skriptus: nga ky shkrim i natyrshėm direkt nė komp. (sprovė rasti) mund tė vijohet rradhazi, me shembuj e analiza letrare, si njohje gjenerale e letėrsisė...ngase thema ėshtė veē pėr theorinė e letėrsisė, e nuk ėshtė shtruar sipas rregullave,

Letėrsia:
- gjinitė letrare
- degėt e gjinive letrare
- proza
- poezia
- novela
- romani
- drama
- komedia
- tragjedia
- tragjikomedia
- kritika letrare
- eseistika - eseu letrar

pėrkufizim gjeneral i letėrsisė
-

Historia e Letėrsisė
Theoria e Letėrsisė
Kritika Letrare dhe

Cilėn po doni me vijua?
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve: 7551
Registration date: 13/08/2007

MesazhTitulli: Re: Teoria e Letėrsisė   Mon Nov 03, 2008 4:44 am

Tė falėnderojė shumė pėr shkrimin e bėrė i nderuari Nezir Myrta.

Tė shkruajm pak pėr fjalėn "Letėrsi" dhe qė sot njihet se kjo fjalė vjenė nga latinishtja, littera qė dmth shkronjė. Pra nė origjinė, letėrsi dmth ēdo gjė qė ėshtė treguar me anėn e shkronjave.

Por sot ēdo gjė qė ėshtė e treguar me anėn e shkronjave nuk mund tė quhet letėrsi. Psh shkresat zyrtare nuk janė letėrsi apo private ose procesverbalet... janė tė shkruara me anė tė shkronjave, por nuk janė letėrsi. Very Happy

_________________
Ėshtė diēka qė vlen...

mė shumė se pranvera, qė shkėlqen mė shumė se dielli ,mė shumė se ari...
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Nezir Myrta
Anėtar aktiv
Anėtar aktiv


Male
Numri i postimeve: 660
Age: 101
Vendi: usa
Registration date: 23/03/2008

MesazhTitulli: Re: Teoria e Letėrsisė   Mon Nov 03, 2008 8:41 am

fjala letėrsi, sot ka kuptim universal - letėr e shkruar pėrmes fjalės sė bukur, artistike, si sprehje vrushkuj ndjenjash, pėrmes fjalėve tė zgjedhura nga krijimi i bukur, fjalė qė krijojnė mendim e shprehje tė re, krejt origjinale, krejt ashtu si e thotė shpirti krijues, tė lindet diē e re, e pashoqe, krijim - qė do tė thotė: lindet njė krijesėe re, e paparė, e palexuar kurrė ma parė, nga askush! Nuk ėshtė ma nė pyetje origjina e fjalės letėrsi - po origjina e krijimit letrar - krijuesi e krijimtaria e tij letrare origjinale!

Unė them: fjala krijuese ėshtė zogu i zemrės, qė krijohet e lindet, e duhet tė fluturoj vet, e vetme nėpėr zemrat e mendjet e njerėzve, ajo duhet tė jetė krijesė e shėndoshė, vitale, tė fluturoj e pavarur, me forcėn e krahėve tė saj, deri nė majat e botės me fuqinė e saj - sikur njė krijesė e aftė tė jetojė e tė veprojė, tė formoj knaqėsi shpirtėrore, nxitje, qendresė, pėrpjekje pėr synime, tė pėrvehtėsoj njerėzimin, botėn - e jo si njė krijesė e gjymtė, e sėmurė, qė fluturon e bjen edhe duhet ta ushqesh gjith jetėn tėnde me troha - ta mbashė gjallė me zor!

Letėrsia sot ėshtė krijimtaria artistike dhe nuk ka tėbėjė me shkrime administrative, shkresa zyrtare a private, juridike a historike, publicistike a gazetarie, zhurnalistike a politike - por, tė gjitha kėto mund tė jenė motive pėr krijime artistike, qė edhe mund ta pėrcaktojnė ndjenjen, si ide e themė tė njė vepre letrare. Psh.njė procesverbal, mund tė bėhet krijim artistik, kur shprehen ndjenjat e brėndshme, pėrmes personazheve tė krijuara, tė pėrgjithėsuara, me veti e karaktere tė njerėzve, pozitiv e negativ - ashtu si Franc Kafka, krijoi veprėn PROCESI. Personazhi nuk ėshtė vetia e karakteri, zakoni, guximi, heroizmi, atdhetarizmi i njė njeriut, por i disa vetive e karaktereve tė shumė njerėzve tė njė shoqėrie - qė ai personazh tė lindet mbinjeri dhe ta pėrvetėsoj popullin tė hapi sytė katėr, pėr nje veprim: politik, historik, ekonomik, kulturor, shkencor - ta pėrvehtėsojė njė popull e nėse shpėrthen botėrisht, e pėrvehtėson njė botė - pėr kėtė arsye edhe quhet personazh, personifikim i shumė vetive, cilėsive, karaktereve, ndjenjave tė dashurisė, atdhetarisė - tė shumė njerėzve - si personifikim i mbinjeriut! Kurse tek shqiptarėt, kemi raste mbinjeriu, te vetėm njė njeri: Mic Sokoli nė grykė topi sulltanėsh - 'Ē'asht more kjo qyngė hekri, qė po m'i vret shokėt' edhe e zėn me gjoks, grykėn e topit! Apo vdekja e Bajram Currit, Ēerēiz Topullit, Oso Kukės, Hysen Bajrit, Jakup Ferrit, Ali Asllanit, nė Luftėn e Kosovės 1998, kur iu sosen plumbat, mori shishen me gas, e ndezi dhe u gjuajt tok me tė mbi tankun serv, duke e shkatrruar tankun e shpirtin gjakatar serv - apo, Agim Ramadani nė Luftėn e Kosharės, 1999, apo vdekja heroike e ushtarit shqiptar nė Malishevė, duke parė tmerrin e tij luftarak - armiqėt e lidhen pėr dy kėmbėsh nė dy tanke, nė drejtime tė kundėrta, duke e shkryer pėrsėgjallit - apo vdekja e heroit legjendar Adem Jasharit, me gjith familje, nė Drenicė 5 mars 1998 - ku duhej tė vdisnin nja 3000 drenicak, e luftėtarė vullnetarė tok edhe t'i shkrinin nja 5000 ēetnik e gjakatar serv! - Ashtu, sikur iu gatit e njejta formė zhdukjeje e shfarosjeje edhe Familjes sė Ramush Haradinajt, nė Gllogjan tė Dukagjinit, por qė gllogjanasit e dukagjinasit, nuk ndejten anėve, por vėrshuan sulme tok me Haradinajt dhe bėnė betejen ma tė pėrgjakshme me forcat ēetnike servo-ruse, nga toka, e ajri. Pėrndryshe Familjen Haradinaj, do ta gjente po ai tmerr sikurse Familjen Jasharaj! Pėr vepra madhore letrare, na nuk kemi nevojė personazhesh, personifikimesh, sepse kemi personalitete komplete, madhėshtore tė pėrmasave edhe botėrore! Po, ku ėshtė krijuesi se?!

Letėrsi ėshtė njė shprehje e ndjenjes sė brėndshme shpirtėrore: dashurie, dhėmbjeje, mbrojtjeje, gazi e loti, vaji zemre a shpėrthim heroizmi, shprehje e ndjenjes revolucionare, ku njė vepėr letrare nxiti njė revolucion, si shpėrthim i ndjenjes sė lirisė sė njeriut, pėr t'i kėputur prangat e robėrisė!

Kjo ėshtė letėrsia!
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Nezir Myrta
Anėtar aktiv
Anėtar aktiv


Male
Numri i postimeve: 660
Age: 101
Vendi: usa
Registration date: 23/03/2008

MesazhTitulli: Re: Teoria e Letėrsisė   Mon Nov 03, 2008 9:14 am

Letėrsi, njė vepėr e tėrė letrare, mund tė jetė edhe vetėm njė poezi edhe ma e madhe se mijėra vepra letrare, sikurse kemi poezin e Vaso Shkodranit MOJ SHQYPNI, qė kurdoherė vlenė ma shumė se mijėra vepra mijėrafaqeshe... apo veē njėpoezi e Gjergj Fishtes LAMTUMIRĖ, apo veē njė kėngė popullore Ē'JANĖ KTO GJAMĖ QĖ PO I BJEN ERA, apo njė kengė e N. Pagarushes BARESHA, apo edhe veē VALLJA E SHOTES, VALLJA E SHQIPEVE apo kėnga e QORR ILJAZIT, apo OSO KUKĖS, apo veē poezia e Mitrush Kutelit - JAM SHQIPTAR etj., qė po tė krijoheshin vepra tė mirėfillta, do tė zenin majat e letėrsisė botėrore! Po, ēka t'i bėshkurpolitizimetepaaftėsiamiopeenjerėzvenuklėnėasgjėpozitive!
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Ali Baba Tepelena
Anėtar Nderi
Anėtar Nderi


Male
Numri i postimeve: 187
Age: 58
Vendi: greqi
Registration date: 13/08/2008

MesazhTitulli: Re: Teoria e Letėrsisė   Wed Dec 10, 2008 8:08 pm

Sofra shkruajti:
Tė falėnderojė shumė pėr shkrimin e bėrė i nderuari Nezir Myrta.

Tė shkruajm pak pėr fjalėn "Letėrsi" dhe qė sot njihet se kjo fjalė vjenė nga latinishtja, littera qė dmth shkronjė. Pra nė origjinė, letėrsi dmth ēdo gjė qė ėshtė treguar me anėn e shkronjave.

Por sot ēdo gjė qė ėshtė e treguar me anėn e shkronjave nuk mund tė quhet letėrsi. Psh shkresat zyrtare nuk janė letėrsi apo private ose procesverbalet... janė tė shkruara me anė tė shkronjave, por nuk janė letėrsi.
Pėrshėndetje!
Do desha tė bėja njė vėrejtje nė sqarimin e mėsipėrm.Fjala LETĖRSI ėshtė komplet shqip qė vjen nga veprimi i thjeshtė i tė shkruarit LETĖR.
Para se tė zbulohej LETĖRSIA si njė degė e zhvillimit shkencor tė kulturės; shkrimi i njė mesazhi,kėrkese,lutje,lajmi,tregimi,kėnge, pėrralle,ishte ushtruar nga populli i thjeshtė nė mėnyra tė ndryshme dhe objekte tė ndryshme.Kur njerzit menduan se kishin tė bėnin me njė fushė tė gjerė studimi u bazuan thjeshtė mbi shprehjet popullore pėr tė pėrcaktuar emėrtimin e kėsaj fushe tė gjerė shkencore.
LETĖRSI=LETĖR=SI-NĖ-LETĖR=SHPREHJE MENDIMESH ME SHKRIM.
Kjo tregon edhe njė herė lashtėsinė e gjuhės SHqipe=Ilire=Pellazgjike.
respekt tė gjithėve
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
 

Teoria e Letėrsisė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 1

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
Bashkimi Kombėtar ::  :: -