Bashkimi Kombėtar
Mirė se erdhė nė forum " Bashkimi Kombėtar "
Qėndro i lidhur me ne ! Disponim te kėndshėm tė kontribojm pėr kombin larg ofendimet dhe zėnkat...



 
ForumForum  PortalliPortalli  GalleryGallery  RegjistrohuRegjistrohu  identifikimiidentifikimi  

Share | 
 

 Historia e Skenderbeut

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
Shko tek faqja : 1, 2, 3  Next
AutoriMesazh
Tetovari
Anėtar i ri
Anėtar i ri


Numri i postimeve : 109
Registration date : 17/12/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Sun Jan 20, 2008 11:30 pm


Gjergj Kastrioti - Skėnderbeu (1405 - 17 janar 1468) sintetizon njė epokė tė tėrė historike qė mori emrin e tij: luftėn njėshekullore kundėr pushtimit osman (fundi i shek. XIV - fundi i shek. XV). Nėn udhėheqjen e tij, lufta e shqiptarėve u ngrit nė njė shkallė mė tė lartė e mė tė organizuar dhe shėnoi njė kthesė vendimtare nė zhvillimin politik tė Shqipėrisė.
Gjergj Kastrioti - Skėnderbeu ishte pėrfaqėsuesi mė konsekuent dhe mė i shquar i elitės drejtuese shqiptarė qė udhėhoqi mė vendosmėri frontin e luftės sė shqiptarėve kundėr pushtuesve osmanė. Ai realizoi tė parin bashkim tė shqiptarėve, Lidhjen shqiptarė tė Lezhės, e cila hapi rrugėn e krijimit tė shtetit tė pavarur shqiptar, themeluesi i tė cilit u bė ai vetė.
Kujdes tė veēantė Skėnderbeu i kushtoi ruajtjes sė burimeve tė brendshme ekonomike, tek tė cilat u mbėshtet lufta. Duke fuqizuar mbrojtjen nė brezin kufitar, nė lindje e nė jug, ai i dha mundėsi banorėve tė viseve tė lira tė zhvillonin njė veprimtari ekonomike deri diku normale.
Krahas mbrojtjes sė vendit, Skėnderbeu i kushtoi vėmendje ēlirimit tė viseve tė pushtuara qė ndikoi nė formimin e mėtejshėm tė lidhjeve mė banorėt e kėtyre viseve dhe nė forcimin e bashkimin e tė gjithė popullit shqiptar.
Aftėsitė e Skėnderbeut si burrė shteti spikatėn edhe nė marrėdhėniet me vendet e tjera. Duke pasur tė qartė sė rrezikut osman mund t’i bėhej ballė vetėm mė sukses vetėm me forca tė bashkuara, Skėnderbeu kėrkoi pareshtur pjesėmarrjen e vendeve evropiane nė luftė kundėr armikut tė pėrbashkėt.
Nė kushtet e pabarazisė sė theksuar ndėrmjet forcave osmane dhe atyre shqiptare, Skėnderbeu pėrpunoi strategjinė dhe taktikėn e tij luftarake, nė bazė tė sė cilės qėndronte mendimi se fitorja nuk mund tė varej nga numri i ushtarėve. Ai mbante armikun nė alarm tė pėrhershėm, i priste rrugėn e fuqizimet dhe, pasi e kishte futur nė kurth, e godiste me sulme tė fuqishme e tė befasishme.
Skėnderbeu u shndėrrua nė simbol tė luftės pėr liri e pavarėsi. Ai mbeti njė figurė e dashur pėr shqiptarėt edhe pas vdekjes sė tij. Kujtimi i tij mbeti gjithnjė i gjallė nėpėr kėngėt, gojėdhėnat e tregimet e shumta popullore qė i dhanė atij tiparet e njė figure legjendare.
Vepra dhe figura e Skėnderbeut kishte pėrmasa dhe rėndėsi evropiane. Ai u vlerėsua lart nga personalitetet e shquara evropiane tė kohės. Kėtė e dėshmon edhe fakti sė pėr Skėnderbeun ėshtė shkruar njė literaturė e shumėllojtė, prej qindra vėllimesh, tė botuara nė shumė gjuhė, dhe nė tė katėr anėt e botės.

Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Hana
Anėtar i Besueshėm
Anėtar i Besueshėm


Numri i postimeve : 1192
Registration date : 17/09/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Tue Jan 22, 2008 7:36 pm

KASTRIOTI:
Fshat ne rethin e dibres ne vp te qytetit te Peshkopisė.Qender e fshatit te bashkuar qe perfshin edhe fshatrat: Kishavec,Kukaj,Brest i poshtem dhe i Eperm,Sohodoll,Limjsn,Vrenjt,Deshat e Borovjan.Deshmohet si vendbanim i lashte nga gjetjet tekodra e Geshtenjes.Ne shek.XIII ishte prone e Kastrioteve.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
tom sojer
V.I.P
V.I.P


Male
Numri i postimeve : 945
Vendi : Albania
Profesioni/Hobi : Teacher of English/Book writer
Registration date : 20/09/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Mon Jan 28, 2008 11:40 am

Miqte e mi, po ju postoj me poshte perkthimin e letres se te madhit Skenderbe derguar princit te Tarantos. Perkthimi eshte nje bujari e nje vajze te mrekullueshme shqiptare. Kuptohet qe nese letra do te ishte ne origjinal edhe perkthimi do te ishte me i vertete. Te perkthehet dicka dy here, natyrisht humbet. Une ne emrin tuaj e falenderoj kete zane shqiptare dhe i kurseni kritikat megjithese perkthimi mua me duket i perkryer me aq sa ofron:

Letėr nga Skėnderbeu pėr princin e Tarantos.
Nga Giorgo (Gjergji), zotėria e Shqipėrisė, pėr Giovanni Antonio, Princi i Tarantos, pėrshėndetje.


Duke bėrė njė armėpushim me armikun e fesė time, nuk kam dashur qė miku im tė mbetet i mashtruar nga ndihma ime. Shpesh herė, Alfonso, babai i tij, mė kėrkonte ndihmė ndėrkohė qė zhvilloja luftėn kundėr turqve. Prandaj, do tė isha shumė mosmirėnjohės nėse unė vet nuk do tė kisha pėrballuar shėrbimin pėr djalin e tij. E mbaj mėnd ēfarė bėri mbreti juaj sepse tani nuk duhet tė shoh se po i ndodh kjo djalit tė tij.
Ju e adhuronit babain e tij, por pse tani doni tė hidhni poshtė tė birin? Nga erdhi kjo fuqi? Kush e ka fuqinė qė tė ngrejė nė kurth mbretin e Sicilisė, ti apo Ponti romak?
Unė kam ardhur nė ndihmė tė Ferrantes, djalit tė mbretit dhe tė parit tė Apostolikės. Kam ardhur tė kundėrshtoj pabesinė tuaj dhe tradhėtitė tuaja tė panumėrta e tė mėdha ndaj kėsaj mbretėrie. A do tė ndėshkohesh ndonjėherė pėr pabesitė e tua. Kjo ėshtė arsyeja e luftės sime kundėr jush. Kjo luftė meriton tė bėhet jo mė pak se ajo kundra turqve, sepse edhe ti je turk po aq sa dhe ata. ... (ImperoccheÕ vi sono alcuni?) that guide you in a straight line not to be of some sect....
Ti je armik i francezėve dhe ata pėr fenė bėnė njė luftė tė madhe.

Nuk dua te diskutoj ēėshtje tė vjetra me ty, ēėshtje tė cilat ishin shumė mė pak tė rėndėsishmė sesa debati qė ėshtė bėrė pėr to. Sigurisht qė nė kohėt tona, trupat Aragonese shpesh kanė ardhur nė detin Egje, kanė plaēkitur brigjet turke, kanė kanė risjellė plaēkėn e luftės sė armikut dhe madje edhe sot ushtritė Aragonese e mbrojnė Trojėn nga kthetrat e armikut. Pse mbaj mend tė shkuarėn dhe lė mėnjanė tė tashmen? Nėse ata i ndryshojnė zakonet e familjes...dhe bujqit e mbretėrisė dhe mbretėrit e bujqėrve kthehen ...... Nuk do tė gjesh fisnikėri mė antike sesa virtyti. Nuk mund tė mohoj qė ti nuk je pėrkrah francezėve tė neveritshėm, duke qėnė krysisht nė ndihmė tė mbretit Alfons, ti i luftove francezėt nga kjo mbretėri.

Unė nuk e di se ēfarė virtyti i ri ndriēon nė tėrė kėtė. Mbase ėshtė njė yll i ri qė ti ke parė tani tek francezėt. Pėr mė tepėr ti pėrbuze njerėzit tanė. I krahasove shqiptarėt me bagėtitė dhe duke u nisur nga zakonet tuaja mendon nė njė mėnyrė fyese. Megjithėse nuk ke treguar se ke njohuri pėr kombin tim. Paraardhėsit e mi kanė qėnė nga epiri, vendi i Pirros, forcėn e tė cilit romakėt mezi e duruan. Pirro, tė cilin Taranto e shumė vende tė tjera tė Italisė e kanė frenuar me ushtri. Nuk kam pse tė flas pėr epiriotėt. Ata janė burra shumė mė tė fortė se sa Tarantinėt tuaj, tė cilėt kanė lindur vetėm pėr tė peshkuar.

Nėse doni tė thoni se Shqipėria ėshtė pjesė e Maqedonisė do tė pranoja se shumė nga paraardhėsit tanė ishin fisnikė tė cilėt shkuan deri nė Indi, nėn komandėn e Aleksandrit tė Madh dhe mundėn gjithė ata njerėz me vėshtirėsi tė habitshme. Pikėrisht nga ata burra vijnė edhe kėta qė ti i quan bagėti sot. Por gjėrat nuk kanė ndryshuar. Pasi burrat tuaj vazhdojnė tė largohen duke vrapuar para bagėtisė.

Nė tė shkuarėn shqiptarėt kanė krijuar eksperiencė nėsė Pugliese ishte e armatosur … (neÕ) I ėould again find some ėho ėould have been able to aspired to my nature …Unė kam dalluar mirė se sa shumė nga ushtarėt tuaj janė tė armatosur deri nė dhėmbė por asnjėherė nuk kam qėnė I aftė tė dalloj helmetat e tyre e aq mė pak fytyrat e tyre, pėrjashtuar ata qė kemi burgosur. Nuk kėrkoj shtėpinė tėnde se me mjafton e imja. Pastaj, dihet mirė se ti zakonisht I qėllon fqinjėt e tu pėr tu marrė pronat e tyre siē po bėn tani, duke nxjerrė me forcė jashte mbretin nga shtėpia dhe mbretėria jote.

Nėse une mundem nė detyrėn e vėshtirė qė kam marrė pėrsipėr, do tė varrosem siē ke dėshiruar nė letrėn tėnde. Do tė kthej shpirti tim si njė shpėrblim nga kryetari I universit, nga zoti. Dhe jo vetėm qė do tė kem perfeksionuar synimet e mia, por edhe do tė kem planifikuar dhe tentuar disa akte tė shquara.

Mirėupafshim

Mikut tim Sofra: Besoj qe do te mbetesh i kenaqur sepse ishe ti qe e kerkove kete perkthim per forumsat qe nuk e kuptojne anglishten.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Beton
Hero anėtar
Hero anėtar


Numri i postimeve : 5729
Vendi : Zvicėr
Profesioni/Hobi : no money no honey
Registration date : 10/09/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Tue Jan 29, 2008 3:57 am

tom sojer te falemenderoj shume po shume per kohen qe ke mare te perkthejsh e gjithe kete shkrim.

sa per temen qe te mos kishte qen Skenderbau mendoj sote nuk do te ekzistonte populli shqiptar,ishte ai trim qe mori guzimn me shpirte e me zemer te luftoje e ti dal para nje superfuqi te atyre viteve (osmanli).
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
http://www.bashkimikombetar.com
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve : 7564
Registration date : 13/08/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Tue Jan 29, 2008 4:28 am

Tė falėmderoj mik i shtrenjt Tom Sojer pėr pėrkthimin e kėsaj letre qė e bėre nga gjuha angleze nė shqip dhe pėr forumistėt qė ta kenė tė gatshėm pėr ta lexuar dhe kuptuar kėtė letėr.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Hana
Anėtar i Besueshėm
Anėtar i Besueshėm


Numri i postimeve : 1192
Registration date : 17/09/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Sat Feb 09, 2008 9:02 pm

KASTRIOTI.Donika.

Bije e gjergj arianit Komnenit,bashkeshorte e Skenderbeut,me te cilen u martua reth vitit 1451,pati nje djal te vetem,Gjonin pas vdekjes se skenderbeut, bashke me te birin mergoi dhe u vendos ne feudet e veta ne Italin e J,qe u ishin lene si pron nga mbereti i Napolit Ferdinandi.Edhe ne dhe te huaj lidhjet nuk u nderprene me atdheun,aty u kthye i biri Gjoni me 1481,per tu vene ne krye te kryengritjeve.Me 1492 D. K.u kujdes per ti derguar motres ne atdhe ndihm dhe me vone nderhyri prane qeveris vendikase per te perkrahur kerkesat e te vellait.Kostandin Arianitit.Vitet e fundit D. K. i kaloi ne oborrin e napolit ku rriti pran vetes te nipin Gjergj K.i cili prej kendej u nis per te kryesuar nje kryengritje ne Shqiperi.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Euridika
Anėtar i Besueshėm
Anėtar i Besueshėm


Female
Numri i postimeve : 1408
Vendi : Kosovė
Registration date : 11/11/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Mon Mar 24, 2008 6:13 pm

Te nderuar forumistė , ju lus qe t'a vizitoni kete faqe qe po pershkruaj me poshte ku do te keni mundesi te votoni per prodhimin e nje filmi per Skkenderbeun nga Hollywood-i .

"To: Hollywood/Warner Bros/
WORLD SHOULD KNOW THE HERO OF ALBANIA "

http://www.petitiononline.com/Tirona/
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Zogisti_Legalist
Fillestar/e
Fillestar/e


Male
Numri i postimeve : 69
Vendi : Mbreteria e Shqiptareve
Registration date : 09/03/2008

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Thu Mar 27, 2008 2:59 am

Tė dhėna per Skenderbeun dhe personazhin e tij qe pritet ta shohin se shpejti ne film:

- Gjergj Kastriot Skėnderbeu lindi nė Dibėr, mė 6 maj tė vitit 1405. Vdiq nė Lezhė, mė 17 janar 1468.

- Skėnderbeu jetoi 62 vjet, 9 muaj e 12 ditė. Ėshtė figura mė e shquar nė historinė e Shqipėrisė.

- Skėnderbeu mban titullin Hero Kombėtar qė nga viti 1965, titulli mė i lartė dhe i vetėm qė mban njė shqiptar.

- Vlera mė e lartė kombėtare e figurės sė tij ėshtė se pėr 25 vjet ai mbajti larg Shqipėrisė ushtrinė turke.

- Janė dy shpata tė Skėnderbeut. E para i ėshtė dhuruar nga Papa nė Krishtlindjet e vitit dhe peshon 1.3 kg. E dyta ėshtė model turk, ėshtė 121 cm dhe peshon 3.2 kg.

- Gjatė gjithė jetės sė tij, Skėnderbeu zhvilloi 30 beteja, nga tė cilat 29 prej tyre i fitoi dhe vetėm njė humbi.

- Pėrkrenarja me kokėn e dhisė qė mbante Skėnderbeu ishte njė simbol i huazuar nga legjendat e Pirros sė Epirit dhe Aleksandėrit tė Madh.

- Pėr Skėnderbeun janė shkruar nė tė gjithė botėn 600 libra, mes tyre romane, libra historikė dhe tregime.

- Pasardhėsit e sotėm tė Kastriotit janė Alesandro Castriota Scanderbeg, mjek nė Romė, si dhe i vėllai i tij, Xhulio, avokat.

- Kali i Skėnderbeut ėshtė njė tjetėr simbol qė ka shoqėruar heroin. Sipas Marin Barletit, ai ishte i bardhė, i njė race tė zgjedhur.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Beton
Hero anėtar
Hero anėtar


Numri i postimeve : 5729
Vendi : Zvicėr
Profesioni/Hobi : no money no honey
Registration date : 10/09/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Thu Mar 27, 2008 3:16 am

Zogisti_Legalisti te falemenderoi per keta te dhena,shpresoi qe sa me shpejt do te kemi fatin qe shofim filmin e tij.

Euridika te falemenderoj gjithashtu per linkun.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
http://www.bashkimikombetar.com
Lavdi
Anėtar i ri
Anėtar i ri


Female
Numri i postimeve : 162
Age : 50
Vendi : Kosove
Registration date : 30/03/2008

MesazhTitulli: Hollivudi film pėr Skėnderbeun   Wed Apr 09, 2008 4:19 pm

Warner Bros me ne fund do te realizoje endrren qe heroi shqiptar te perjetesohet ne nje realizim madheshtor kinematografik te papare deri me sot


Bota ka shtatė sheshe me emrin e Skėnderbeut, shtatė buste nė kryeqytetet kryesore dhe emri i Heroit Kombėtar ėshtė nė tė gjitha enciklopeditė botėrore. Por tashmė, figura e tij pritet tė lidhet me njė film qė do tė dalė nga studiot e prodhimit tė Hollivudit. Projekti qė prej kohėsh diskutohet nė Shqipėri, duket se do tė marrė udhė shumė shpejt nga kompania prestigjioze “Warner Bros”. Shqiptarė tė diasporės dhe komunitetit shqiptar nė Amerikė prej kohėsh kanė ndėrmarrė njė fushatė, ku me anė tė njė peticioni i kėrkojnė kompanisė tė marrė pėrsipėr realizmin e njė filmi pėr Heroin tonė Kombėtar. Pas dokumentarit tė prezantuar nė SHBA njė vit mė parė pėr jetėn e Gjergj Kastriot Skėnderbeut, tashmė njė prej producentėve tė njohur amerikanė pritet tė marrė pėrsipėr realizmin e filmit. Njė vit mė parė, “Illyria Entertainment Group” prezantoi nė Miēigan tė SHBA-ve njė film dokumentar mbi jetėn e heroit kombėtar, Gjergj Kastriot Skėnderbeu. Dokumentari ende nuk ėshtė bėrė publik i plotė, por qarkullon nė formėn e spoteve publicitare nė sajte tė ndryshme ndėrkombėtare. Dokumentari cilėsohet si njė nga prekte mė tė rėndėsishėm qė do tė shėrbejė pėr tė njohur figurėn e Skėnderbeut. Ndėrkohė qė publikimi i kėtij dokumentari pritet tė zgjojė edhe interesin e producentėve tė ndryshėm, pėr ta marrė seriozisht mundėsinė e njė filmi artistik pėr jetėn e Heroit tonė Kombėtar, ndėrsa sė shpejti pritet qė nė kinematė botėrore tė shfaqet filmi mė i ri mbi jetėn e Skėnderbeut

Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Beton
Hero anėtar
Hero anėtar


Numri i postimeve : 5729
Vendi : Zvicėr
Profesioni/Hobi : no money no honey
Registration date : 10/09/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Wed Apr 09, 2008 8:28 pm

hena te falemenderoj per informatat ne kete teme mund te vazhdojm.

Vazhdim te mire ne teme
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
http://www.bashkimikombetar.com
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve : 7564
Registration date : 13/08/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Fri Apr 11, 2008 5:05 pm

Skenderbeu dhe Evropa



Kete vit, mbare shqiptaret kudo ku jane, ne trojet ku ata banojne prej shekujsh ose te shperndare neper bote, nderojne me krenari jubileun e 600 vjetorit te lindjes se Heroit te tyre Kombetar, Gjergj Kastriotit Skenderbeut. Te gjithe se bashku nderojme vepren e lavdishme te kapitenit te shquar, i cili bashkoi ne Kuvendin e Lezhes, me 1444, mbare shqiptaret, dhe atehere te percare, me nje flamur te vetem, ne ate te luftes per ti kthyer atdheut lirine e humbur gjysem shekulli me pare. Te gjithe se bashku- nderojme strategun e shkelqyer te betejave, i cili i udhehoqi shqiptaret, per nje cerek shekulli, kurdohere me fitore, ne luften e pabarabarte kunder ushtrive superiore osmane per te mbrojtur lirine e fituar. Te gjthe se bashku nderojme burrin e shkelqyer te shtetit, i cili pa hequr dore nga lufta clirimtare, madje ne zjarrin e saj, mposhti prirjet partikulariste te krereve mesjetare shqiptare dhe krijoi te parin shtet te bashkuar shqiptar laik dhe kombetar. Gjithashtu se bashku nderojme prijesin pa shoke, pa njolle dhe pa frike, i cili me vepren e tij historike e ktheu Shqiperine ne nje baluard qe mbrojti nga invazoret e huaj, jo vetem kombin e vet, por edhe qyteterimin evropian. Nderojme me ne fund emrin e atij Heroi legjendar, i cili ne saje te vepres se tij epike, hyri ne perjetesi te historise duke care shekujt dhe duke frymezuar ne luften e bekuar per liri, jo vetem bashkaatdhetaret e vet, por edhe qytetaret liridashes te kontinentit.
Gjergj Kastrioti Skenderbeu eshte, pa dyshim, ashtu sic e ka percaktuar, me 1925, historiani i degjuar kroat Milan Šufflay "krijesa me hyjnore i kesaj race me te tmerrshme luftetare, i cili qe kur ishte gjalle u madherua me legjenda te ndryshme nga Evropa Perendimore. Aresyeja e ketij madherimi te vecante rrjedh: ngase Skenderbeu ne krye te shqiptareve perballoi furine osmane ne nje kohe kur Evropa perjetonte nje nga momentet me kritike te historise se saj mesjetare. Armatat perandorake osmane, te pajisura me nje energji te pashtershme luftarake, me ne krye dy nga sulltanet me ambicioze te Turqise, pasi kishin perfunduar pushtimin e Gadishullit Ballkanik, iu turren Hungarise, per te care rrugen drejt Evropes Qendrore dhe Shqiperise per te kaluar nga brigjet e saj ne Gadishullin Italik. Perballe ketij rreziku serioz, fuqite evropiane, ne menyre te vecante shtetet italike, qene thellesisht te percara. Ne vend qe te bashkoheshin per ti bere balle bashkerisht rrezikut te madh, ato vazhdonin te luftonin midis tyre dhe te grindeshin me njeri-tjetrin, duke lehtesuar keshtu vrullin pushtues te armatave osmane. Si rrjedhim, roli i Shqiperise ne kete situate dramatike ishte i barabarte me ate te Hungarise. Te dy palet, si hungarezet, te udhehequr nga Huniadi, ashtu edhe shqiptaret, te udhehequr nga Skenderbeu, me rezistencen e tyre heroike penguan per disa dhjetevjecare perparimin e sulltaneve, te paret drejt Evropes Qendrore, te dytet drejt Gadishullit Italik.
Si rrjedhim, me rezistencen e tyre ato u dhane mundesi shteteve evropiane te kapercenin percarjet qe kishin midis tyre dhe te pergatiteshin per te perballuar, ashtu sic e perballuan me vone, valen e invazoreve lindore. Per kete rol historik qe luajti Shqiperia dhe Skenderbeu, kreret e shteteve te Evropes ishin te ndergjegjshem qe kur ishte gjalle Heroi. Ky rol u duk qe ne vitin 1450, kur sulltan Murati II erdhi ne Shqiperi ne krye te mbare ushtrise perandorake per te hapur rrrugen drejt Gadishullit Italik. Por sic dihet, ate vit ushtria osmane, u gozhdua ne kalane e Krujes, te cilen megjithe perpjekjet kater mujore, Sulltani nuk e shtiu dot ne dore. Madje vete Skenderbeu ishte i ndergjeshem se ne Kruje luhej jo vetem fati i Shqiperise, por edhe ai i Evropes. Kete e thote vete Skenderbeu ne letren qe i drejtonte princit Italian te Tarantit G. A. Orsini, me 31 tetor, kur i shkruan: "Nese une do te isha mundur nga turqit, sigurisht Italia do ta kishte pesuar dhe si pasoje, ai zoterim qe ju tani thoni se eshte i juaji, do te ishte i turqve". Per kete rol te rendesishem qe po luante Shqiperia ishin te ndergjegjshem edhe fuqite e Evropes, ne menyre te vecante, shtetet e krishtera qe ndodheshin me prane rrezikut osman. Per kete arsye, fitorja qe korren shqiptaret ne Kruje me 1450 ngjalli entuziasmin e Republikes se Raguzes. Shprehje e ketij entuziasmi jane pergezimet qe raguzianet i drejtuan Skenderbeut pas disfates se Sulltanit. "Me te vertete - shkruanin ata -ju perballuat me nje ushtri te vogel- gjithe ato turma te panumerta te turqve, i dolet zot qytetit dhe keshtjellave tuaja te paprekura kunder hovit dhe peshes se gjithe asaj pergatitjeje dhe per kete pune do te fitoni shperblim te ameshuar prane Perendise. Po ashtu nder mbreter, nder princa te te gjithe botes do te keni lavderime dhe lavdi te pavdekshme. Qofshi pasqyre e shembull per te gjithe princat e te krishtereve dhe per mbare kombet dhe emri juaj do te kurorezohet prej fames se ameshuar".
Shqetesimi i shteteve evropiane u rrit me tej me 1453 kur sulltan Mehmeti II, apo sulltan Fatiu (ngadhnjimtari), pasi pushtoi Kostandinopojen, kryeqytetin mijevjecar te Perandorise Bizantine, deklaroi se tani rradha i vinte Romes per te ngulur flamurin e Islamit ne kupolen e Shen Pjetrit. Natyrshem, se bashku me shqetesimin, u rrit edhe roli qe po luante Shqiperia per mbrojtjen e Evropes. Ne prillin e vitit 1456, kur ne Itali u perhap lajmi se nje ushtri e madhe osmane po i turrej Shqiperise, ambasadori milanez ne Rome, i shkruante sovranit te vet: "Sulltani, si nje luan po uturin, nuk mendon gje tjeter, vecse si ta gllaberoje Romen". Por edhe ate vit fitorja qe korri Skenderbeu mbi ushtrite osmane, e largoi perkohesisht rrezikun e zbarkimit te ushtrive te sulltanit ne Itali. Por, nje vit me vone, ne veren e vitit 1457 kur ne drejtim te Shqiperise marshuan mbi 80.000 kalores dhe kembesore turq, Italine e pushtoi, si asnjehere me pare, paniku. Aresyet ishin te thella. Perpjekjet e Papes Kaliksti III per te bashkuar shtetet dhe shteterucat italiane ne nje koalicion ushtarak antiosman, kishin deshtuar. Shpresat e vetme tani Papa i kishte varur te Skenderbeu. Deshmi jane letrat qe ai i drejtonte ato dite kritike Heroit shqiptar, te cilin e quante "athlet i Krishtit" (athleta Christi), pra nje shpate qe luftonte per mbrojtjen e krishterimit, ne fakt ne mbrojtjen e qyteterimit evropian, te cilin ne shek. XV evropiane perendimore e identifikonin me krishterimin. Ne letren qe Kaliksti III i drejtonte Skenderbeut, me 9 qershor te atij viti i shkruante nder te tjera: "Emri yt i lumtur eshte perhapur ne te gjithe popujt katolike per te gjitha keto pune te mira qe ti ke kryer, per keto fitore te shkelqyera qe ti ke kryer". Tre muaj me vone, gjate perleshjes heroike qe Skenderbeu po perballonte me shqiptaret e vet kunder ushtrive osmane ne betejen e Ujebardhes, ai i shkruante me 11 shtator 1457- Heroit: "Po shohim se ti gjithnje e me teper po behesh i denje per trimerine tende te shkelqyer dhe per bemat e tua, te cilat do te kujtohen me teper se ato te princave te tjere katolike". Me tej, Papa Kaliksti III shprehej: "Nuk ka njeri ne bote qe te mos ngreje ne qiell veprat tuaja, me levdatat me te larta dhe te mos flase per fisnikerine tende si per nje athlet te vertete dhe per nje mbrojtes te te krishtereve".
Nje vleresim lakonik per rolin e Skenderbeut ne mbrojtjen e qyteterimit evropian e dha edhe kaloresi Neeport, i cili kishte ardhur nga Anglia e larget per te luftuar nen flamurin e Skenderbeut ne Shqiperi. Gjate kthimit te tij ai deklaroi ne Rome, ne shkurt te vitit 1458: "Po te bjere keshtjella shqiptare, pushtimi i Evropes nga turqit, eshte i sigurte, mbasi nuk ka fuqi tjeter qe ta beje kete rezistence".
Me 1457 ekspedita e madhe turke, deshtoi. Me largimin e ushtrive osmane nga Shqiperia, Evropa mori, per disa kohe, fryme lirisht. Kjo periudhe vazhdoi per aq kohe sa midis Shqiperise dhe Turqise sundoi nje periudhe armepushimi. Por, kur me 1463 armepushimi mori fund dhe nje vit me vone ushtrite osmane filluan perseri ekspeditat kunder Shqiperise, shqetesimi e pushtoi perseri Evropen.
Mbreti i Hungarise, Mathia ne letren qe i dergonte Papes me 1464 e thote shkoqur aresyen e fushatave turke kunder Shqiperise: "Une e di se Shenjteria Juaj, eshte e informuar se cfare ka bere sulltani gjate diteve te kaluara ne Shqiperi. Askush nuk e ve ne dyshim se ai nuk deshiron vetem malet epirote, por permes tyre, ai kerkon ti pergatise vetes nje ure kalimi per te shtypur gjithe Evropen".
Kontributi qe po jepte Shqiperia me Skenderbeun ne krye, u duk me qarte se asnjehere ne vitin 1466 kur sulltan Mehmeti II grumbulloi perseri mbare ushtrine osmane te perandorise, marshoi ne drejtim te Shqiperise, kete rradhe per ta pushtuar me vendosmeri akoma me te madhe Krujen dhe per tu hedhur pastaj me flote ne brigjet e Italise. Deshmine per shqetesimin nga invazioni osman kete rradhe e kemi nga Republika e Venedikut. Ne nje akt te senatit te saj, qe mban daten 2 qershor 1467, thuhet: "Nese pushtohet bregdeti shqipar, nga turqit, Ruajna o Zot!, armikut nuk i mbetet gje tjeter vecse te hidhet kur te doje ne Itali." per me teper nga letra qe senati i Venedikut i drejtonte me kete rast Skenderbeut del se Heroi shqiptar kishte pasur shume te drejte kur i kujtonte Republikes se ne luften qe zhvillonin shqiptaret per mbrojtjen e kryeqytetit te tyre, Krujen, luftonin ne te njejten kohe edhe per mbrojtjen e Venedikut.
Sic dihet, sa kohe vazhdoi rezistenca shqiptare sulltanet osmane nuk munden te kalonin ne Itali. Vetem pasi vdiq Skenderbeu madje vetem pasi ra Kruja (1478) dhe Shkodra (1479), ushtrite osmane zbarkuan, me 1480, ne Pulje te Italise. Por gjate kesaj kohe shtetet italiane e kishin kuptuar me ne fund rrezikun serioz qe u kanosej dhe i kishin kapercyer grindjet e vjetra. Keshtu, 6 muaj pas zbarkimit ne Pulje, Mbreteria e Napolit, i deboi ushtrite osmane nga brigjet e Italise.
Marredheniet e Skenderbeu me Evropen nuk moren fund me vdekjen e Heroit me 1468. Ata vazhduan edhe pasi ai mbylli syte, vecse ne nje trajte tjeter: jo me si gardh, pra si pengese per invazionin e ushtrive invazore osmane drejt Evropes, por si nje Hero qe frymezonte me shembullin e vet popujt e shtypur ose popujt nga shtypja qe te luftonin per liri. Madje nga kjo pikepamje, vepra e tij shkelqeu me me madheshti pas vdekjes- se sa ne kohen kur ai ishte gjalle.
Emri i tij kaperceu kufijte e Italise dhe nepermjet vepres se M. Barletit u shtri ne mbare Evropen. Skenderbeu i detyroi te gjithe shekujt te flasin per te, pothuaj ne te gjitha gjuhet e kontinentit. Ne te vertete secili shekull foli per Heroin me ndjenjat e veta, zbuloi te ai dicka te re dhe i kerkoi atij ndihme per nevojat e veta jetike. Sa here qe Evropa kercenohej nga furia osmane ose sa here liria vuante nen zgjedhen e tiranise, Skenderbeu shfaqej ne vitrinat e librarive me veshje te re tipografike. Humanistet, adhurues te lirise, e konsideruan Skenderbeun njeriun e tyre, sepse ai ngriti ne kembe, me verbin e Renesanses, nje popull te tere. "Ne qofte se nuk do te luftojme si shqiptaret dhe neqoftese princat nuk do te shquhen si Skenderbeu, - shkruante, me 1537, Kaspar Hedio, - kam frike se brenda nje kohe te shkurter do ti shkruajme nje epitaf lirise". Ne luften kunder rrezikut te afert osman, Italine e frymezonte me teper shembull i gjalle i Skenderbeut, se sa madheshtia e dikurshme eRomes. Ja perse Domenicus de Alezegnano ne distiket e tij, te shkruar me 1508, e konsideronte Skenderbeun me te madh se Qezarin. Francezet e njohen per te paren here Heroin e shqiptareve me gjuhen e tyre, me 1544, ne perkthimin e vepres se Paulo Jovios nga G. G. de Cenquoins. Pas M. Barletit ai qe e popullarizoi me teper Skenderbeun ne Evropen Perendimore ishte francezi Jacques de Lavardin, vepra e te cilit, e botuar ne Paris, me 1576, njohu dhjete botime brenda gjysem shekulli. Ne nje sonnet kushtuar Laavrdin-it per kete veper, poeti I Pejades, P. Ronsard, i cmoi shqiptaret si pasardhesit e Akilit trim, ndersa Skenderbeun "si nderin e shekullit te vet". F. Chrestien u kujtonte aso kohe francezeve te "imitonin Skenderbeun" dhe ne vend qe te luftonin midis tyre, te bashkoheshin kunder te huajve. Edhe shekulli i iluminizmit pati nevoje per Skenderbeun, duke ia pershtatur madheshtine e vepres se tij idealeve te veta, jo vetem kunder zgjedhes se huaj, por me teper kunder tiranise se brendshme. Per kete arsye, ne trajtesat historike dhe ne veprat letrare, ne romanet, ne tragjedite, ne poemat, ne lirikat si dhe ne melodramat qe dolen me shumice ne Evrope ne shek. XVII-XVIII, Skenderbeu u shfrytezua me teper per pikepamjet liridashese, demokratike, antiabsolutiste te iluministeve. Meritat e tij si burre shteti u ngriten ne nje shkalle sa cishte bere i njohur edhe ne artin ushtarak, aq sa Volteri shkruajti: "Nese perandoret bizantine do te kishin qene Skenderbenj, Perandoria e Lindjes do te kishte shpetuar". Ne shek. XIX, kur moren hov levizjet kombetare ne Ballkan, Skenderbeu u be perseri frymezuesi i lirise ne luften kunder sundimtareve osmane. Madje kroatet e thirren Skenderbeun ne ndihme te idealit te lirise se tyre kombetare qe ne mes te shek. XVIII duke ribotuar me 1743 ne Zagreb vepren monumentale te M. Barletit, kushtuar jetes dhe bemave te Heroit shqiptar te shek. XV. Pak me vone u vu re se Heroi shqiptar jetonte edhe ne kenget popullore serbe dhe greke. Ne nje kenge popullore maqedone Skenderbeu thote: "kam qene dhe do te jem trim, ju mos me braktisni". Nje nga udheheqesit me te spikatur te revolucionit grek Theodor Kollokotroni, duke folur per kohen kur ishte ne krye te formacioneve kryengritese greke ka shkruar ne kujtimet e veta: "Librat qe lexoja me dendur qene Historia e Greqise, Historia e Aristomenit dhe Historia e Skenderbeut". Heroi Kastriotas u be gjithashtu shok i garibaldineve gjate Risorxhimentos Italiane.
Ne Evropen Perendimore, me gjithe eren e koheve moderne, figura e Skenderbeut e ruajti freskine e vet. Franca e perkujtoi, me 1868, katerqind vjetorin e vdekjes se Skenderbeut me disa seanca solemne ne Akademine e Poitiers. Ne ditet tona, emri i Gjergj Kastrioti Skenderbeut, si luftetar i madh i lirise, si strateg i shquar ushtarak dhe si mbrojtes i qyteterimit evropian, vazhdon te gezoje si ne kohen e vet, stimen e opininit nderkombetar. Deshmi eshte perkujtimi me madheshti i jubileut te madh te 500-vjetorit te vdekjes se Skenderbeut (17 janar 1968), jo vetem ne Shqiperi, por edhe jashte saj, ne konferenca solemne akademike, shkencore ose perkujtimore. Kjo tregoi se me kalimin e shekujve, figura e Heroit mbetet, edhe per brezat e sotem, gjithnje e pacenuar ne olimpin e lavdise se perjetshme. Mjafton te kujtojme se Gjergj Kastrioti Skenderbeu eshte nje personalitet i historise evropiane, qe ka monumente ne me shume shtete se kushdo tjeter - deri sot ne gjashte shtete: Shqiperi (Tirane, Kruje), Kosove (Prishtine), Maqedoni (Diber), Itali (Rome, Cosenza, S. Demetrio Corone, S. Giorgo Albanese), Belgjike (Bruxelles), Zvicer (Geneve), lista e te cilave vazhdon te jete e hapur. Ne te njejten kohe Skenderbeu eshte e vetmja figure historike evropiane, se ciles i jane thurur sonete perkushtimi ne me teper gjuhe se cilitdo personalitet tjeter.

Nga Prof. Kristo Frasheri

_________________
Ėshtė diēka qė vlen...

mė shumė se pranvera, qė shkėlqen mė shumė se dielli ,mė shumė se ari...
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve : 7564
Registration date : 13/08/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Fri Apr 11, 2008 5:08 pm


Skenderbeu ne artin modern grek



Libri i studjuesit Tito P. Johala per Gjergj Kastriotin jep imazhin ndryshe te heroit kombetar. Studjuesi tregon se ne kopertinen e pare te librit eshte riprodhimi i nje portreti te cuditshem te Skenderbeut, me ngjyra, veper arti e poetit te njohur dhe njekohesisht piktor surrealist grek i shekullit XX, te quajtur Niko Engonopullos.
Duke u marre me literaturen skenderbejane, qe eshte e pafundme, me ra ne dore libri shkencor i albanologut dhe ballkanologut arvanito-grek Tito P. Johala, botuar ne Athine ne vitin 1994. Libri eshte 170 faqe, por shoqerohet dhe nga nje album shenuar me numra romake XXXI. Libri ka nje bibliografi te gjere, shtjellon te dhena te reja, krejt te vecanta dhe me interes te plote shkencor. Kam pasur rastin ta takoj shkencetarin Tito P. Johala, ne Athine ne vitin 1992. biseduam per ballkanistiken si dhe per studimet dhe librat e tij te shumte. Por nuk dija qe ai po pergatiste dhe nje liber per Skenderbeun sepse nuk ma tha ne bisede. Miku im, shkrimtari Hysen Sinani, e kishte nje ksombel te ketij libri ma dha. Per fat te mire, libri i shkruar ne greqisht kishte dhe nje permbledhje italisht ne faqe 133 - 170. Ne kopertinen e pare te librit qe riprodhimi i nje portreti te cuditshem te Gjergj Kastriot Skenderbeut, me ngjyra, veper arti e poetit te njohur dhe njekohesisht piktor surrealist grek te shekullit XX- te quajtur Niko Engonopullos. Ky portret te terheq vemendjen se e tregon Skennerbeun te ri, me mustaqe te gjata, por pa mjekerr, me nje perkrenare me motive zbukurimore gati surreale, me gjoksin e mbuluar me nje parzmore metalike prej pllakezash, qe mban si nje steme heraldike nje lloj figure Meduze, me nje kurore prej fletesh palme. Kjo embleme duket sikur lidhet me ndonje lloj portreti ne terakote, por syte e fytyres nuk jane zgurdulluar si syte e nje Meduze. Piktura ne fjale eshte bere nga Niko Engonopoullos ne vitin 1951. Eshte nje portret i nje stili te zhdervjellet, impresionues dhe befasues, krejt ndryshe nga ikonografia tradicionale e Skenderbeut, eshte megjithate nje veper e shquar pikture me nje konceptim te ri. Libri i Tito P. Johales mbeshtetet ne nje bibliografi serioze, teper interesante. Ai qe ne fillim shkruan se me rastin e 17 janarit 1968, Shqiperia festoi 500 Vjetorin e Gjergj Kastriot Skenderbeut me festime dhe nderim te madh. Ne Tirane u mbajt Kuvendi i Dyte i Studimeve Albanologjike, nje arritje e larte shkencore, por edhe shqiptaret ne Itali dhe ne Amerike organizuan kuvende studimore, sidomos ne universitetet e Romes, te Napolit dhe te Palermos. Gjithashtu nje kuvend studimor i shquar u be dhe ne Prishtine. Libri i Johales analizon disa botime, kryesisht ne greqisht, qe jane shkruar per Gjergj Kastriot Skenderbeun. Johala thote se libri ne frengjisht "Kastrioti i madh i Shqiperise", ("Le Grand Castriotto dAlbanie"), me autor Stefan Zanovicin u botua ne Paris ne vitin 1779, ka ndikuar ne literaturen e perkthyer ne disa vende, pra dhe ne greqisht. Ketu nuk duhet harruar libri i dijetarit jezuit P. Dupouncet "Historia e Skenderbeut, Mbret i Shqiperise" ("Histoire de Scanderbeg, Roy dAlbanie"), i botuar ne Paris ne 1709, veper e bazuar tek Barleti. Ky version eshte perkthyer edhe ne greqisht. Ai u botua dhe ne rusisht nga Andrei Lisblov ne Moske ne vitin 1852, ne rumanisht nga I. Bilciurescu, ne Bukuresht ne vitet 1847 dhe ne 1857, ne italisht nga Andrea Papadopoulo - Vreto, ne Napoli ne 1920. Libri i Vretos eshte shtypur ne menyre anonime ne Palermo ne 1845 dhe 1847, sic e ka vene re N.Spata. Versioni i Vretos eshte perkthyer nga nje Anonim dhe eshte botuar ne Athine tre here, ne 1848, 1858 dhe ne 1884. Nje biografi ne greqisht per Skenderbeun eshte botuar nga N.Dragounis ne Athine ne 1861. Ky liber eshte me sakte nje perkthim nga libri i Paganelit, botuar ne Paris ne 1855. Libri i Dragoumis u rishtyp dhe ne Smirna ne 1880. Ndonese per Pagnelin Skenderbeu eshte nje hero shqiptar, Dragoumis e paraqet Skenderbeun si nje hero grek, te fundmin hero te madh te Greqise Antike dhe te parin hero te madh te Greqise Moderne. Ne vitin 1876 historiani C. Paparigopoulos shkroi nje biografi te shkurter te Skenderbeut, por duke e paraqitur ate si nje hero me origjine sllave. Fillimisht ky autor e botoi kete biografi ne te perditshmen e Athine "Estia", ne 4 janar 1876. Por shkrimi ne fjale u botua dhe ne gazetat "Ora", "Efimeris", "Neologos", etj. Ne shtypin e kohes u be nje debat prej M. Dimitsas, A. Petridis dhe A. Miliarakis, te cilet e kundershtuan origjinen gjoja sllave te Skenderbeut, por duke shprehur mendimin se Skenderbeu ka origjine epirote. Ne vitin 1880, ne gazeten e famshme te Kulluriotit "Zeri i Shqiperise", ("I fonis tis Alvanias") u botuan 12 fragmente te nje shkrimi te madh per Shqiperine dhe shqiptaret, por jo per Skenderbeun. Me titullin "Gjergj Kastrioti" u botua nga nje Anonim ne te perditshmen e Athines "Nea", ne 1895 nje perkthim i librit te dijetarit J.Pisko "Scanderbeg. Historsche Studie", publikuar ne Vjene ne 1894. Dijetari grek E. Iconopoulos, botoi ne 1904 ne "Bibliotteca patriotica" nje libret prej 30 faqesh kushtuar jetes dhe veprave te Skenderbeut. Interesante eshte, qe per Skenderbeun ka dhe disa kenge, ose poezi popullore, shqipe dhe greke ne komunitetet arbereshe, ne Itali dhe ne Sicili, por ne keto kenge origjina eshte e padiskutueshme shqiptare per Heroin. Sipas studiuesit Johala, tragjedia e pare ne vargje kushtuar Skenderbeut eshte shkruar ne gjuhen neogreke ne vitin 1818 nga G. Zambelio, poet nga Leucade, (Santa Maura), qe u botua ne 1880 ne Korfuz. Ky liber eshte mbeshtetur ne nje biografi anonime ne greqisht te Skenderbeut te botuar ne moske ne 1812, por poeti Zambelio ka ndikim ne librin e tij nga Alfieri, konkretisht nga vepra e tij "Oreste e Rosmunda". Tragjedia e dyte eshte shkruar ne dialektin kretez nga A. Antonia, ne 1889. Ne kete tragjedi mbeshtetet opinioni me i evoluar i A. Miliarakis se Skenderbeu si epirot ishte me origjine greko - shqiptare. Libri i A. Antonia u botua per te frymezuar kryengritjet e kretaneve kunder pushtimit turk te ishullit. Per kete qellim ka sherbyer dhe poezia e A. Dandalos, e titulluar "Zeri i Kastriotit" e shkruar ne 16 mars 1854. Me pare Dandalos nje poet shume i ri atehere G. Caracoutsas kishte botuar nje poezi te shkurter me titullin "Skenderbeg" qe u botua ne revisten "Lira" ne 1835 ne Ermoupoli. Kjo poezi u ribotua ne nje manual historik nga G. Filipou, ne 1895. Poema e madhe epike e shkruar ne greqisht "Skenderbeg" nga Grigor Stavridi - Perlicev u shkrua ne vitet 1860 - 1862 dhe eshte botuar ne shqip e perkthyer mjeshterisht ne 1967 ne Tirane. Perlicevi eshte quajtur nje poet homerik, i fundit ne Ballkan. Ai ka jetuar ca kohe edhe si mesues ne Tirane, i donte dhe i nderonte shqiptaret dhe Skenderbeun e quante Hero Shqiptar. Eposi i tij eshte i frymezuar dhe me nivel artistik. Romani i imagjinuar i burreshtetit dhe shkrimtarit anglez Beniamin Dizrael "The Rise of Iskander" u botua ne Londer ne 1870, u perkthye ne greqisht nga P. Lakotis dhe u botua ne Patrasso ne 1880. Nje tjeter veper ne greqisht eshte botuar nga epiroti Kosta Kristali, botuar ne gazeten "Akropolis" te Athines, ne 23 maj 1893. Keto jane ne pergjithesi veprat e shkruara, ose te perkthyer ne greqisht ne shekullin XIX, qe kane luajtur rol per te forcuar idene e lirise se Greqise dhe kane qene moto frymezimi ne kryengritjet e saj. Vetekuptohet qe metimi per gjoja origjinen greke te Skenderbeut nuk ka asnje baze historike dhe eshte antishkencore. Megjithate, pertej ketij difekti dhe falcifikimi eshte teper interesante per te konstatuar se Skenderbeu u be nje hero letrar ne Greqi, greket duke e huazuar kete hero shqiptar nga vendi i tyre fqinje, kerkonin te strukturonin nje shembelltyre per te frymezuar kombin grek me idene e pavaresise dhe te shkeputjes perfundimtare nga sundimi osman. Me shume interes ne librin e Johales jane riprodhimet e disa pikturave. Nje prej tyre e tregon Skenderbeun te hipur mbi kale, kali eshte i ngritur kas, kjo pikture ndodhet ne Muzeun etnologjik te Athines ne Greqi, nuk i dihet emri i autorit. Nje tjeter pikture e Skenderbeut qe e paraqet gjithashtu ate mbi kale, qe ka dhe simbolin e shqipes dykrenare eshte realizuar nga autori S. Kristidi. Mund te them qe keto dy piktura shtojne dy motive te reja ne ikonografine skenderbejane. Po botoj me kete rast poezine e vitit 1854 te A. Dandalos, (kthyer ne shqip nga miku im, shkrimtari Llambro Ruci). Nje ze i Kastriotit Hena po bie, ngrihuni Epirotas, te shihni Diellin e ndritshem, qe ju rrefen rrugen e fitores; bjeruni armiqve. Hena po bie, ngrihuni, per Krishtin te luftoni si luane. Bashkohuni si dallga me dallgen, qe fiton dhe mbulon dhene. Hena po bie, ngrihuni, shpaten zhvishni me hare dhe tiranet turq ti shembni per nderin dhe per lirine. Korfuz, 16 mars 1854, A. Dandolos (Perktheu poezine Llambro Ruci)

Nga Dr. Moikom Zeqo

_________________
Ėshtė diēka qė vlen...

mė shumė se pranvera, qė shkėlqen mė shumė se dielli ,mė shumė se ari...
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve : 7564
Registration date : 13/08/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Fri Apr 11, 2008 5:09 pm

Njė grafikė e panjohur e Gjergj Kastriotit



Dr. Musa Ahmeti Vatikan-Studimet dhe hulumtimet shkencore pėr epokėn e Skėnderbeut, ēdo ditė e mė shumė po japin rezultate tė reja nė fusha dhe lėme tė ndryshme. Ėshtė deri diku e ēuditshme qė nėpėr arkiva e biblioteka shtetėrore e private, muze e koleksione tė ndryshėm tė ruhen thesare kaq tė ēmuara, tė panjohura dhe tė pabotuara deri mė sot.
Ėshtė vėshtirė tė gjenden personalitete tė tillė tė shquar nga e kaluara, pėr tė cilėt tė jetė shkruar kaq shumė dhe nė vazhdimėsi, qoftė nė fushėn e historisė, tė krijimtarisė letrare e artistike, nė fushėn e studimit tė artit luftarak, diplomacisė, etj. si pėr heroin kombėtar shqiptar, Gjergj Kastrioti - Skėnderbeun!
Shkrimet e para pėr tė datojnė qė nga mesjeta, d.m.th. menjėherė pas vdekjes sė tij, ku autorė tė ndryshėm i thurnin himne lavdėrimi trimėrisė dhe veprės sė tij madhėshtore, ngase ai nuk u pėrkul asnjėherė, as para ushtrisė sė panumėrt osmane, dhe as para asaj venedikase, tė cilave me forcėn e shpatės dhe mjeshtėrinė e artit luftarak, u tregoi se lufta pėr liri dhe mbrojtje kombėtare ėshtė e shenjtė dhe nuk njeh sakrifica tė tepėrta. Vepra e tij luftarake u bė shembull pėr shumė popuj tė tjerė, tė cilėt luftuan gjatė shekujve pėr liri dhe ēlirim kombėtar. “Ēdo heroi nė histori i ėshtė dashur tė kalojė pėrmes tri fazave: tė glorifikimit, tė asgjėsimit dhe tė rivlerėsimit. Kjo do tė thotė se nė fillim, ai ėshtė ngritur nė qiell prej admiruesve tė tij; pastaj ėshtė dėrrmuar nė mėnyrė tė pamėshirshme prej kritikuesve tė tij; dhe, mė nė fund, ėshtė nxjerrė pėrsėri nė shesh, nga varri, me durim, me mundim dhe me mėshirė ėshtė vėnė nė vendin qė i takonte prej historianėve tė arsyeshėm, qė skanė qenė verbuar as prej fanatizmit tė admiruesve tė heroit, as prej tėrbimit tė kritikuesve tė tij". (Fan Noli, Gjergj Kastrioti Skėnderbeu, f. 35)
Sipas disa historianėve, studiuesve dhe shkencėtarėve tė fushave tė ndryshme, studimet pėr epokėn dhe personalitetin e Gjergj Kastriotit kanė arritur kulmin, d.m.th. fjalėn e fundit! Njė mendim i tillė, nė shikim tė parė, duket sikur ka mbėshtetje, nėse shikojmė publikimet e shumta, nė gjuhė tė ndryshme, monografi tė specializuara, duke filluar nga fundi i shek.XV deri nė ditėt e sotme; botime tė dokumenteve, edhe pse tė pjesshme, bibliografi pothujase shteruese si dhe dalja nė dritė e tė dhėnave nga mė tė ndryshmet, qofshin ato private, pėr jetėn e Skėnderbeut ose ato tė epokės sė tij: portrete, medaljone, vula, shpata, pėrkrenare, monedha floriri, dorėshkrime, dokumente origjinalė, piktura, skulptura, grafika... etj.
Megjithatė, pėrkundėr gjithė kėtyre momenteve, mendojmė se mendimet e lartėcekura, as pėr sė afėrmi nuk qėndrojnė. Njė pėrfundim tė tillė, na e mundėson puna sistematike hulumtuese 13-vjeēare, nėpėr arkiva e biblioteka anekėnd Evropės, ku ruhen vlera tė jashtėzakonshme pėr historinė e Shqipėrisė dhe personaliteve shqiptare, ndėr to edhe pėr Skėnderbeun. Edhe pse tepėr i trajtuar nė historiografi, nė fushėn e krijimtarisė letrare dhe gjini tė tjera, personaliteti i Skėnderbeut, ende ėshtė enigmatik dhe jo i ndriēuar sa duhet.
Pėr njė argumentim tė tillė, mund tė sjellim si ilustrim, portretin e Gjergj Kastritotit qė ruhet nė fondin e grafikave tė Arkivit Shtetėror Kroat nė Zagreb, nė signaturėn nr. 732, e punuar me bojė tė zezė, nė letėr kartoni tė bardhė, gjysmė tė fortė me dimensione brenda kuadratit: vertikalisht: 27.5 cm horizontalisht: 19.4 cm, ndėrsa dimensionet e vetė portretit janė: vertikalisht: 19.6 cm horizontalisht: 19.4 cm, tė cilėn e konsultuam nė mesin e muajt prill tė kėtij viti.
Skėnderbeu, paraqitet paksa nė profil i kthyer nė tė majtė dhe ėshtė vetėm pjesa e kokės pa trup. Kokėn e ka tullace, mban njė mjekėr tė gjatė, tė valėzuar, sy tė mbyllur. Hunda ka formėn e “hundėshqiponjės”. Portreti ėshtė i futur nė njė kornizė katrore, me vija tė dyfishta, tė theksuara. Poshtė kornizės, ka tė shėnuar me laps plumbi: 1580. Scanderbeg. Sb. XX. 358234. Nė kurriz tė portetit [verso] lart nė tė majtė, ka kėto shėnime me laps plumbi: Türken Portr. Mappe 53301. Nė mes tė faqes, po nė verso, ėshtė vula e Arkivit Shtetėror Kroat. [Hrvatski Drzavni Arhiv. Graficka zbirka. Inv. Br. 732]. Poshtė portretit ėshtė ky tekst: WARE CONTRAFACTVR, DES SCANDER BEEG IN DER PROFINZ. BOSSEGA WELCHEN HERR GEORG GRAF ZV SERIN ALS AVFF SOLCHERRAIS OBRISTER DEN XXX SEPTEMBRIS. IM M.D.LXXX IAR SAMBT ANNDERN MER FVRNEMEN TVRCKEN. DERN IN ALLEM VBER IIIIM.GEĖESEN AVS DEN SELBEN ABE BIS VBER. CCC. ERLEGT VND GEFFANGEN. Pėrkthimi nė gjuhėn shqipe do tė ishte: Contrafakturė e vėrtetė e Skėnderbeut nė provincėn e Pozhegės, tė cilėn [e kishte me vete] zoti kont Gjergj Zrinski, oficer i lartė kur udhėtoi si i tillė mė 30 shtator. Nė vitin 1580 ishte bashkė me shumė turq tė tjerė tė shquar. Ata ishin mbi 4.000, nga tė cilėt ai vrau dhe zuri rob mbi 400.
Theksojmė se teksti nė gjuhėn gjermane ėshtė i shek.XVI, kėshtu qė ėshtė mjaft i vėshtirė dhe nuk ėshtė i lehtė pėr pėrkthim. Nė disa raste kemi qenė tė detyruar tė vėmė fjalė tė reja pėr tė pasur njė kuptim logjik teksti. Kėto fjalė i kemi vėnė nė kllapa katrore dhe shkrim korsiv. Pėrkundėr kėrkimeve tė shumta, ne nuk kemi arritur tė sigurojmė asnjė tė dhėnė pėr autorin e mundshėm tė grafikės, e cila ruhet nė Arkivin Shtetėror Kroat qė nga mesi i shek.XVIII, por nuk ka shėnime se si ka arritur aty.
Gjergj Kastrioti-Skėnderbeu si njė prej prijėsave mė tė njohur tė shek. XV qė i bėri ballė zgjerimit tė Perandorisė Osmane nė Ballkan, ėshtė radhitur nė mesin e heronjve mė tė nderuar tė rilindasve kroatė. Ai do tė konsiderohet si heroi mė popullor i popujve tė Ballkanit, i cili luftoi jo vetėm pėr tė drejtat dhe lirinė e popullit shqiptar, por edhe tė popujve tė tjerė tė Ballkanit dhe tė Evropės. Pjesa mė e madhe e rilindasve kroatė, do ta ngrinin lart figurėn e tij dhe luftės sė tij, nė letrari dhe nė tekste historike, studime tė veēanta etj. Tek kjo figurė ata shohin rebelimin, qėndresėn, luftėn e drejtė dhe tė pakompromis kundėr zgjerimit osman nė Ballkan dhe mėnyrėn e vetme tė kundėrvėniės ndaj Perandorisė Osmane.
Figura e Skėnderbeut ka luajtur njė rol shumė pozitiv nė rrjedhat historike romantike, tė zgjimit tė vetėdijes dhe tė ndėrgjegjėsimit kombėtar tė popullit kroat. Vetė fakti se konti Gjergj Zrinski e kishte me vete grafikėn e Skėnderbeut tregon se ai ėshtė konsideruar si idhull nė luftė kundėr turqve, dhe reliket e portretet e tij janė mbajtur si objekte fatsjellėse nė luftė. Konti Gjergj Zrinski ishte njė ndėr figurat mė tė rėndėsishme tė asaj periudhe nė luftėrat e kroatėve kundėr osmanėve, i cili nė vitet 1622-1626 u bė edhe ban i Kroacisė, Dalmacisė dhe Sllovenisė nėn perandorinė Austro-hungareze. Pra, nė Kroaci, pos kėsaj grafike, ruhen edhe objekte tė tjera me vlerė pėr Gjergj Kastriotin, si medaljoni i Skėnderbeut nga viti 1449, letra origjinale tė dala nga kancelaria e tij si dhe katėr vula origjinale, njė shtetėrore e madhe dhe tri tė vogla, pėrkatėsisht ajo private e tij; dorėshkrime ku trajtohet jeta dhe vepra e tij, p.sh. ai i Shibenikut, Sinjit, Zagrebit, krijime letrare, drama e Sakcinskit, etj., etj.

_________________
Ėshtė diēka qė vlen...

mė shumė se pranvera, qė shkėlqen mė shumė se dielli ,mė shumė se ari...
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve : 7564
Registration date : 13/08/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Fri Apr 11, 2008 5:10 pm

Skenderbeu nė filatelinė Shqiptare



(Kumtesė e mbajtur mė 09.04.2005 nė Zagreb tė Kroacisė, nė Simpoziumin pėr 600-vjetorin e Skėnderbeut)
Qoftė dhe vetėm njė vėshtrim panoramik nė udhėn e gjatė e tė bukur tė filatelisė shqiptare nuk mund tė mos tė vėrė pėrpara njė fakti tė pakundėrshtueshėm: ajo ka qėnė kurdoherė pjesė dhe shprehėse e identitetit tonė kombėtar. Nė ēdo kohė filatelia shqiptare ka patur portretin e vet autentik e tė papėrsėritshėm, si pjesė e kulturės, dhe ka qėnė e lidhur ngushtėsisht me historinė. Ndėr dėshmitė, madje mė tė mirėfillta e mė tė prekshme tė kėtij realiteti ėshtė edhe pasqyrimi i gjerė nė filatelinė tonė i figurės sė Heroit Kombėtar - Skėnderbeut.
Arsenali i madh i pullave (plot 135 pamje) pėr Skėnderbeun tregon angazhimin tejet serioz dhe tė frytshėm tė Postės Shqiptare, trajtimin cilėsor, mbėshtetur shkencėrisht nė ligjėsitė filatelike, qė ajo i ka bėrė kėsaj figure madhore, duke krijuar nė ēdo rast njė ekspresion sa realist aq edhe tė ndjeshėm, jo vetėm pėr ne shqiptarėt, por edhe pėr koleksionistėt e huaj. Nė filatelinė shqiptare Skėnderbeu pasqyrohet nė plotmėrinė e figurės sė tij, me pėrmasat e njė strategu, burri shteti, politikani e diplomati tė nivelit ndėrkombėtar, qė udhėhoqi luftėn pėr pavarėsi kundėr pushtimit osman, qė arriti bashkimin politik e shtetėror tė shqiptarėve, por dhe qė dha njė ndihmesė me vlerė nė diplomacinė e kohės.
Pulla e parė postare shqiptare pėr Skėnderbeun daton mė 1 dhjetor 1913, pėr tė vijuar mė tej nėpėr vite me 134 vlera tė tjera. E fundit i pėrket serisė sė 25 gushtit 1997. Sigurisht figura e Heroit Kombėtar, siē ėshtė zotėruese nė historinė shumėshekullore tė popullit tonė, e tillė ėshtė edhe nė filatelinė shqiptare. Pėr kuriozitetin e kėtij auditori prestigjoz do tė evidentoj kronologjikisht, duke ilustruar edhe me pamje, disa nga emisionet filatelike mė interesante pėr Skėnderbeun.
Emisioni i parė i pėrket periudhės sė Qeverisė sė Ismail Qemalit. Edhe pse veproi nė njė hark kohor tė shkurtėr, duke pasur nė pėrbėrje tė saj si Ministėr tė Postave intelektualin, filatelistin dhe studuesin e mirėnjohur elbasanas Lef Nosi, mė 1 dhjetor 1913 ajo emetoi gjashtė vlera postare nė “qindar” dhe “franga” (monedha tė kohės). Portreti i Skėnderbeut ėshtė nė profil dhe i futur brenda kontureve tė njė medalioni ku shkruhet “Skėnderbeg – Mbreti i Shqiptarėve”. Tirazhi i kėtyre pullave, siē dėshmon qartė edhe gazeta e kohės “Pėrlindja e Shqipėrisė”, ishte shumė i madh nė raport me nevojat e qarkullimit postar. Sasia e plotė ishte 2.878.500 pulla. Prandaj njė pjesė e konsiderueshme e tyre u pėrdorėn nė vijimėsi, duke i mbishtypur, pėr vėnien nė qarkullim tė disa emisioneve tė tjera filatelike.
Kėshtu p.sh., krahas emisionit tė mėsipėrm, u emetua edhe njė seri me pulla taksė me pesė vlera. Karakteristikė e kėsaj serie ėshtė se mbi pullat e Skėnderbeut u mbishtyp njė gėrmė kapitale “T” dhe fjala “TAKSĖ” e vendosur pjerrtas, nga e majta nė tė djathtė. Viti 1914 do karakterizohej nga ngjarje tė shumta historike. Midis tyre spikati veēanėrisht ardhja e Princ Vidit, tė cilit Posta shqiptare i kushtoi emisionin e 7 marsit 1914. Ishin njė sasi e pullave me Skėnderbeun, mbi tė cilat u vendos mbishtypja “1467. Rroftė Mbreti. 1914”, qė u pėrdorėn pėr kėtė emision.U prodhuan gjithsej 8000 seri tė plota.
Pa kaluar as njė muaj, pikėrisht mė 2 prill 1914, do vihej nė qarkullim njė tjetėr emision i ri, po me pulla me figurėn e Skėnderbeut. Kėtė radhė seria pėrbėhej nga gjashtė pulla, tė cilat kishin tė mbishtypura vlefta tė reja nė “para” dhe “grosh”. Tirazhi i kėtij emisioni ishte padyshim mė i madhi i pėrdorur deri atėhere, madje njė nga mė tė mėdhenjtė nė filatelinė shqiptare. Dy javė mė vonė, bashkė me kėtė seri u emetuan edhe katėr vlera si pulla taksė. Mbi to u mbishtyp nė vijė tė drejtė fjala “TAKSĖ”.
Kapitulli i pullave me portretin e Heroit Kombėtar-Skėnderbeut nuk mbyllet kėtu. Ai do tė vazhdojė duke regjistruar tė tjerė emisione. Nė 15 tetor 1914, nė Vlorė u emetua njė seri ku mbi kėto pulla u shkruajt nė dy gjuhė, nė frengjisht e turqisht, “Posta e Shqipėrisė”. Ato ishin rrjedhojė e njė lėvizjeje proosmane dhe qarkulluan vetėm nė Vlorė pėr njė kohė fare tė shkurtėr. Pa dashur tė zgjatem nė momentet historike qė kalonte Shqipėria nė kėtė periudhė, por dhe pa i anashkaluar plotėsisht, po paraqes tani njė emision qė nė katalogė tė ndryshėm filatelik klasifikohet si emision i Shqipėrisė sė Mesme. Ai datohet mė 9 janar 1915. Pėrsėri kemi tė bėjmė me pullat ordinere dhe taksė (siē quhen nė gjuhėn e filatelisė) tė 2 prillit 1914, me vlefta nė “para” dhe “grosh” dhe tė mbishtypura me njė myhyr nė formė ovale nė turqisht. Konsultimi me dokumentacionin e kohės dėshmon se ky emision u shit nė sportelet e postės sė Durrėsit.
Pullat me portretin e Skėnderbeut u pėrdorėn edhe pėr dy emisione lokale nė Shkodėr, qė lidhen ngushtėsisht me emrin e drejtorit tė postės sė kėtij qyteti nė atė kohė, Sadik Tiranėn. Kėto emisione ( njeri pėrkujtimor dhe tjetri taksė) u emetuan mė 19 mars 1915, me rastin e pėrvjetorit tė parė tė ditės sė ngritjes sė Flamurit nė kėshtjellėn e Shkodrės. Po nė Shkodėr, por tanimė katėr vjet mė vonė, nė vitin 1919, u vu nė qarkullim njė tjetėr emision me portretin e Skėnderbeut. Ai pėrbėhej vetėm nga njė pullė dhe pikėrisht nga vlera “1 GROSH”, e mbishtypur me fjalėt “SHKODĖR 1919”.
Pulla tė emisionit tė 1 dhjetorit 1913 apo tė ndonjė tjetri nga emisionet e mėsipėrme, sidomos ato tė 19 marsit 1915 u fiksuan edhe nė disa karta postare, tė cilat mund tė ishin tė thjeshta apo me pėrgjigje. Madje ka prej tyre qė janė bėrė shumė tė rralla, siē janė p.sh., zarfat apo kartat postare me gjashtė pulla tė Skėnderbeut tė vulosura nė postėn e Shkodrės me “vulė ari”. Mė 1 prill 1920 emisioneve pėr Skėnderbeun i shtohet njė seri e re me gjashtė vlefta. Pullat e kėsaj serie u shtypėn nė Paris dhe janė tė njė formati relativisht tė vogėl (shumė pak pulla shqiptare janė emetuar nė kėtė format). Ato paraqesin njė portret tė Skenderbeut nė profil, tė fokusuar mbi njė shqytė mbi shqiponjėn dykrenore.
Ky emision nuk u vu nė qarkullim. Pullat e tij do tė pėsonin tri mbishtypje tė ndryshme: e para, me borien karakteristike-simbol i Postės; e dyta me fjalėn “Besa” tė futur brenda njė kuadrati tė zbukuruar me ornamente nė tė dy anėt, dhe, e treta, po me fjalėn “Besa” brenda njė drejtkėndėshi. Do tė kalonin plot shtatėmbėdhjetė vjet qė tė emetohej njė seri tjetėr pėr Skėnderbeun. Pikėrisht mė 20 nėntor 1937, nė vigjilje tė festės sė 25-vjetorit tė Shpalljes sė Pavarėsisė, u vu nė qarkullim njė nga emisionet mė tė bukur tė realizuar deri atėhere. Ai pėrbėhet nga seria e pullave, njė bllok filatelik dhe disa karta postare me vlefta e pamje tė ndryshme. Paraqitja grafike e simboleve tė Skėnderbeut iu besua dhe u realizua nga arkitekti i mirėnjohur Qemal Butka, i cili, siē dihet, ėshtė edhe autor i pllakatit pėrkujtimor kushtuar pėrvjetorit tė 25-tė tė Pavarėsisė.
Edhe nė emisionin e 30 gushtit 1938, kushtuar 10-vjetorit tė Mbretėrisė Shqiptare, paraqitja grafike e tė cilit ishte pėrsėri vepėr e Qemal Butkės,u pasqyruan simbole tė epokės skėnderbejane. Dy vjet mė vonė, mė 22 nėntor 1939, nė kuadėr tė serisė sė viteve 1939-1940, e cila u shtyp nė Romė, u pėrfshi edhe njė pullė me vleftė 1 Fr.Sh., me pamjen e Kalasė historike tė Krujės. E njėjta pamje, pra Kalaja e Krujės, gjendet edhe nė dy pulla tė emisioneve tė viteve 1943 dhe 1945. Portreti i Skėnderbeut do tė rishfaqet pėrsėri nė filatelinė tonė mė 1 mars 1951. Posta Shqiptare do tė emetonte nje emision me tri vlefta nė pėrkujtim tė 483-vjetorit tė vdekjes sė Heroit tonė Kombėtar. Ky emision u shtyp nė Budapest.
1967 do tė ishte viti i bumit tė pullave pėr Skėnderbeun. Mė 10 dhjetor tė kėtij viti, nė kuadėr tė 500-vjetorit tė vdekjes sė tij, qė u karakterizua nga njė varg veprimtarish pėrkujtimore, Posta Shqiptare nxori njė emision pėr Skėnderbeun me tetė pulla, qė pėrfshinin njė tematikė tė larmishme. Piktori i njohur Namik Prizreni, me penelin e tij, realizoi bukur nė pulla “Stemėn e Kastriotėve”, “Portretin e Skėnderbeut”, “Pėrkrenaren dhe Shpatėn” e tij, “Kalatė e Krujės, Petrelės e Beratit”, “Kuvendin e Lezhės” dhe “Betejėn e Albulenės”. Kėto pulla u shtypėn nė Tiranė. (Sa pėr kurreshtje: duke filluar nga viti 1957 e deri nė vitin 1994, pullat shqiptare janė shtypur nė Tiranė). Po nė kuadėr tė 500-vjetorit tė vdekjes sė Skėnderbeut, mė 17 janar 1968, u vu nė qarkullim njė tjetėr emision mė tetė vlefta dhe me njė Fletė-palosje FDC, me pulla tė vulosura me vulė speciale. Autori i paraqitjes grafike tė emisionit ishte piktori i mirėnjohur Shadan Toptani, autor i shumė emisioneve filatelike. Nė tematikėn e pullave bėjnė pjesė Monumenti i Skėnderbeut i vendosur nė sheshin “Skėnderbej” nė Tiranė, vepėr e skulptorėve tė shquar Odhise Paskali, Janaq Paēo e Andrea Mano, njė portret i vjetėr nė pikturė i Skėnderbeut, qė ndodhet na Galerinė Ufici nė Firence tė Italisė, njė gravurė e hershme e Tanush Topisė, Monumenti i Skėnderbeut nė Krujė, vepėr e skulptorit Janaq Paēo, portreti i Gjergj Aranitit, skicuar nga piktori Pandi Mele, njė pikturė e Simon Rrotės ku paraqitet njė betejė e Skėnderbeut kundėr ushtrive otomane, busti shumė i njohur i Skėnderbeut, vepėr e Odhise Paskalit dhe frontespici i librit tė Marin Barletit. Armėt e Skėnderbeut do tė jenė subjekti i njė emisioni tė veēantė me tri vlefta, emetuar nga Posta nė 13.000 seri tė plota mė 28 janar 1977, qė pėrkonte me 510-vjetorin e vdekjes sė tij. Njė nga pullat ka tė fiksuara pėrkrenaren me kurorė mbretėrore dhe shpatėn e Skėnderbeut, qė aktualisht ndodhen nė njė muze tė Vjenės. Mė 10 dhjetor 1983 do tė emetohej njė emision tjetėr me tablotė nė pikturė, qė evokojnė disa prej ngjarjeve tė rėndėsishme tė epokės sė Skėnderbeut. Ky emision, me katėr pulla dhe njė bllok filatelik, titullohej “Epoka e Skėnderbeut nė artet figurative”. Nė pulla janė riprodhuar tablotė e piktorėve Jakup Keraj, Naxhi Bakalli, Niko Progri dhe Bashkim Ahmeti, kurse nė bllok ėshtė fiksuar tabloja madhėshtore e Guri Madhit “Fitore kundėr pushtuesve otomanė”.
Emisioni i fundit, qė mbyll kapitullin pėr Skėnderbeun, i pėrket vitit 1997. Mė konkretisht ai u vu nė qarkullim mė 25 gusht 1997. Realizimi grafik u bė nga Fatos Kola, u botua nė njė shtypshkronjė tė Athinės dhe pėrbėhet nga 10 vlefta me tė njėjtėn pamje, por me ngjyra tė ndryshme. Nė kėtė emission, pėr herė tė parė, vihet re njė largim nga trajtimi tradicional i portretit tė Skėnderbeut; ai trajtohet ndryshe, nga njė kėndvėshtrim artistik bashkėkohor. Ky emission u pėrdor pėr nevoja tė qarkullimit postar dhe u konsumua shumė shpejt.
Pasi bėn kėtė “udhėtim” nė 92 vitet e filatelisė shqiptare, i pari pėrfundim qė tė vjen nė mendje ėshtė: figura e Skėnderbeut zė njė vend tė rėndėsishėm nė tė dhe ėshtė pasqyruar gjerėsisht, siē e meriton. Megjithatė tematika pėr Skėnderbeun dhe epokėn e tij kurrsesi nuk mund tė konsiderohet e shterur plotėsisht. Nė vitet e ardhshme, nė raste pėrvjetorėsh ose jo, pėrsėri filatelia jonė do t’i drejtohet kėsaj tematike dhe do tė shtojė gamėn e pullave me tė, duke i bėrė ato pėrherė e mė tė bukura dhe koleksionin filatelik pėr Skėnderbeun gjithnjė e mė tė kėrkuar brenda e jashtė vendit.
Thimi Nika Drejtor i Institutit Kombėtar tė Diasporės nė MPJ tė Shqipėrisė

_________________
Ėshtė diēka qė vlen...

mė shumė se pranvera, qė shkėlqen mė shumė se dielli ,mė shumė se ari...
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve : 7564
Registration date : 13/08/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Fri Apr 11, 2008 5:15 pm

Profesor Kristo Fresheri per Skenderbeun



Profesor, kalimi i shekujve, e ka bere nje mit Skenderbeun, nje fakt qe ai e njohu qe kur ishte gjalle. A mund te na thoni dicka: ju shpreheni se ai ishte shume shtatlarte (elementi qe keni nxjerre prej veshjes) dhe njeri me shume cilesi te mira ne karakter. A mund ti shpjegoni keto elemente me qarte per publikun?

"Skenderbeu u be nje mit, ose me mire te themi legjende, jo vetem per shqiptaret, por deri disa kohe me pare edhe per popujt fqinje ballkanike. U be legjende jo me dekret shteteror, por nga jehona e pashuar e vepres se tij. Deshmi eshte fakti se per Skenderbeun kane folur te gjithe shekujt, jo vetem me trajtesa studimore, por edhe me vepra letrare dhe artistike. Vec te tjerave kam ndeshur ne botime te ndryshme plot poezi kushtuar si peng nderimi nga poete evropiane te shekujve te kaluar, ne gjuhe te ndryshme te kontinentit, te cilat ndoshta nje dite do te kem mundesi, qe me ndihmen e miqve, ti botoj te perkthyera ne gjuhen shqipe. Ne kujtesen popullore, sic eshte e natyrshme per heronjte, ai u vesh me fuqi te mbinatyrshme, si nje Herkul qe can shkembenjte, qe shkul lisat, qe pret me nje terselleme me dhjetra armiq. Qe ishte shtatlarte nuk del vetem nga gjatesia e stofit skarlat qe porosit per veshje, por edhe nga tregimet popullore, madje edhe nga burime te tjera te shek. XV. Ne monografi iu eshte kushtuar nje kapitull i vecante vecorive te tij morale dhe fizike, me titull: "Skenderbeu si njeri", por ketu kufizohem te ve ne dukje vetem nje tipar moral te vecante qe rralle e gjen tek udheheqesit mesjetare: dashurine per bashkeluftetaret, shpirtmadhesine ndaj fajtoreve, thjeshtesine ne jeten e perditshme, respektin ndaj luftetareve te thjeshte. Ne asnje nga burimet qe une kam lexuar, qofshin kancelareske, qofshin tregimtare, nuk kam ndeshur ne asnje fajtor qe te jete denuar prej tij me vdekje. Deshmi jane ata bashkeluftetare te tij, te cilet edhe pse e tradhetuan ceshtjen e luftes duke kaluar ne anen e turqve, kur u penduan u burgosen por nuk u denuan me vdekje, madje Mojsi Golemi, i cili pas tradhetise, u dorezua i penduar, nuk u mbajt asnje dite ne burg. Me ne fund, nuk kam ndeshur ne asnje rast ku te thuhet se Skenderbeu ka vrare ose ka lejuar te vriten roberit e luftes. Per Skenderbeun jane regjistruar nje mori legjendash, disa te hiperbolizuara. Deshiroj te tregoj njeren nga keto legjenda, ndoshta krejt e panjohur sot: Me 1868, nje udhetar gjerman vizitoi Shqiperine e Veriut. Nje nate tek po rrinte prane zjarrit me malesoret, mbasi degjoi adhurimin e madh qe ata kishin per Skenderbeun dhe besimin e tyre se ai nje dite do te vinte ti udhehiqte per te fituar perseri lirine, udhetari i ngacmoi me pyetjen: "Tani u mbushen 400 vjet qe Skenderbeu ka vdekur, cfare pret ai qe nuk vjen?" Nje nga malesoret u pergjigj: "Kij kujdes mik i dashur se Skenderbeu nuk ka vdekur. Vizitori pyeti: "Po ku eshte?" Ai iu pergjigj: "Ja ketu, rreth e rrotull, neper keto bjeshket tona. Pyeti prape vizitori: "Po atehere cpret, perse nuk e ftoni ju?" Malesori prape iu pergjigj: "Zotni i dashur, Skenderbeu nuk pret te marre mesim as nga ju, as nga ne. Ai e di vet se kur duhet te vije. Ne ketu jemi, e presim kur te vije, dime ne se cte bejme".

A mund te na thoni dicka me shume per flamurin e tij dhe shenjat kancelarike qe perdorte?

"Askush deri sot nuk e ka vene ne dyshim se flamuri i Skenderbeut paraqiste nje shqiponje te zeze dykrenare ne fushe te kuqe. Diskutime jane zhvilluar rreth trajtes se shqiponjes, kryesisht rreth kraheve te saj, nese ishin te shpalosura ose te mbledhura. Diskutime jane zhvilluar gjithashtu rreth origjines se flamurit dhe simbolikes qe perfaqeson trajta e shqiponjes. Njoftimin me te hershem per trajten e ketij flamuri e ka dhene M.Barleti. Duke lexuar me kujdes Barletin, Faik Konica vuri re se humanisti shkodran shpjegonte me nje fjale te vetme edhe trajten e shqiponjes. M.Barleti, shkruan ai, thote se "Skenderbeu mbante flamur te kuq me shqiponje te zeze te shtruar me dy krere" (Rubea vexilla nigri bicipitibus distincta aquilis gerebat Scanderbegus). Distincta, te shtruara, sipas F. Konices, do te thote te shpalosura. Kjo ka rendesi mbasi shqiponja e Skenderbeut ndryshonte nga ajo me krahe te mbledhura qe kishte flamuri i Stefan Dushanit dhe i disa sovraneve te tjere evropiane. Madje Barleti e jep trajten e shqiponjes dykrenare me krahe te hapura, me ane te nje vizatimi qe zbukuron ne miniature krahun e majte te kornizes dekorative te vepres se tij mbi Skenderbeun. Duke u mbeshtetur te sqarimi i Faik Konices shteti shqiptar miratoi ne momentin e shpalljes se pavaresise, flamurin me shqiponje te zeze dykrenare me krahe te hapura ne fushe te kuqe. Variantet e flamurit qe jane perdorur rralle e tek me vone me nje shqiponje me krahe te mbledhura jane nje largim nga e verteta historike. E tille eshte p.sh.edhe shqiponja me krahe te mbledhura qe mbajne ende oficeret e ushtrise sone kombetare. Pervec flamurit, Skenderbeu kishte edhe dy simbole te tjera - stemen e pushtetit dhe vulen zyrtare. Ne te dy rastet ne qender te tyre eshte shqiponja dykrenare me krahe te hapura. Perjashtim ben vetem vula unazore, te cilen e perdorte ne aktet personale, si p.sh. ne urdher pagesat. Ne kete vule unazore mungon shqiponja. Vendin e saj e ze Leda, nje figure mitologjike. Ne lidhje me simboliken se cfare perfaqeson shqiponja me dy krere, ka disa shpjegime. Sipas mendimit tim dy kreret e shqiponjes nenkuptojne dy emertimet gjeografike me te cilat njiheshin ne shek. XV trojet shqiptare - Arberi (Albania) dhe Epir (Epirus), me sakte synimin e Skenderbeut per tu bashkuar ne nje trup te vetem, te cilen e simbolizonte shqiponja Arberine (pjesen veriore te vendit) dhe Epirin (pjesen jugore te vendit) ne analogji me shqiponjen dykrenare bizantine, e cila simbolizonte bashkimin e Lindjes (Perandorine Romake Lindore) me Perendimin (Perandoria Romake Perendimore). Deshmi eshte fakti se ne disa raste Skenderbeu eshte quajtur Zot i Arberise (Dominus Albanie), ne raste te tjera Princi i Epiroteve (Epirotarum princeps), por edhe zot i Arberise dhe Epirit (Princepse Albanie et Epirae)".

Ju e permendni Skenderbeun njeri me shume kulture dhe njohes i disa gjuheve te huaja. Saktesisht cfare gjuhesh njihte Heroi Kombetar dhe cfare njohurish kishte, krahasuar me personalitetet e tjera te kohes?

"Te dhena te sakta per shkollimin e Skenderbeut, mesa di une, nuk ka. Nuk ka dyshim se si biri i nje zoti feudal, kur qe i ri duhet te kete marre nen arsimin e zakonshem nga mesuesat oborrtare, sipas praktikes se kohes, ne gjuhe latinisht dhe italisht, gjuhe me te cilat kancelaria e Gjon Kastriotit zhvillonte leterkembim me fuqite perendimore. Nenshkrimi qe vene ne aktet sllavisht, le te kuptohet se ai e njihte dhe gjuhen e fqinjeve veriore, te cilen me siguri e njihte dhe i jati, sic deshmohet nga aktet e tij sllavisht. Dime gjithashtu se gjate viteve 1423-1426, ai kreu shkollen e Ic-ogllaneve ne Edrene - nje shkolle ushtarake e ngritur nga sulltani, ku pergatiteshin kuadrot per administraten feudalo-ushtarake te Perandorise Osmane. Nuk ka dyshim se te pakten ne kete shkolle, ne mos edhe me pare, ai ka pervetesuar turqishten. Nuk perjashtohet mundesia qe te kete marre njohuri edhe per gjuhet arabisht e persisht, shume te perdorshme ne administraten shteterore perandorake turke. Megjithate shqipja mbeti gjuha amtare e tij".

Jane vetem shtate kapituj, ku trajtohet lufta, ndersa pjesa tjeter e vepres, eshte e mbushur me aksesore, qe synojne te nxjerrin sa me te plote figuren e Heroit. Ka qene kjo nje kerkese profesionale, apo thjesht synimi juaj per ta nxjerre sa me shume dimensional Heroin?

"Sikurse e thashe me pare, koha ku Skenderbeu trajtohej vetem si udheheqes i luftes clirimtare, strateg i shquar i artit ushtarak dhe mjeshter i shkelqyer i fitores se betejave, tashme duhet te marre fund. Aspektet e tjera te veprimtarise se Skenderbeut si udheheqes i shtetit shqiptar, si administrator, si legjislator dhe si diplomat, me nje fjale si burre shteti, jane te domosdoshme per ta plotesuar teresine e personalitetit te tij historik. Po ashtu eshte i domosdoshem te trajtohet edhe portreti i tij njerezor dhe jetesor, si njeri, ne vetvete, ne familje, ne shoqeri. Kete mungese qe kane trajtesat, kushtuar deri sot Skenderbeut, e kam vene re me kohe. Deshira per ta plotesuar kete mungese me ka lindur qe kur isha i ri, kur lexoja biografine e njerezve te shquar, te cilet zakonisht kishin kapituj te vecante ku jepeshin njoftime per ta si njeri. Pershtypjen e pare e kam patur nga vepra e Mil Ludeig, kushtuar Napoleon Bonapartit. Pershtypje te thelle me ka lene sidomos Stefan Zeiegu, i cili ndoshta e tepron kur rreket te depertoje edhe ne psikologjine e protagonistit qe trajton. Por stili dhe shkolla e Stefan Zeiegut nuk eshte e mundur te realizohen per Skenderbeun, mbasi as burimet dokumentare per te nuk jane te pasura, as une nuk kam penen e fuqishme te tij".

Kancelaria e tij ka pasur nje korrespondence te pasur me Raguzen, Venedikun, Vatikanin, Napolin etj. A mendoni se kjo diktohej nga koha, apo Heroi donte qe shteti i tij, te kishte funksione me te medha per te amortizuar peshen e eger te sulmeve osmane?

"Pyetjes suaj do ti pergjigjem teper shkurt. Korrespondenca relativisht e pasur e Skenderbeut diktohej nga dy motive qe perputheshin me njera-tjetren edhe nga nevoja e shqiptareve per te patur ne prapashpine aleate fuqite evropiane, edhe nga interesi i fuqive evropiane per ta mbajtur gjalle, ne interes te tyre, keshtjellen pararoje shqiptare".

Profesor, keni nente vellime ne shtepine tuaj me dokumentet e shekullit te XV persa i perket Arberise se Kastriotit. Pse eshte vonuar botimi i tyre?

"Vellimet me burimet dokumentare, kancelareske dhe tregimtare te periudhes se Skenderbeut jane krijuar para se gjithash per nevojat e monografise se permendur, e cila u botua ne vitin 2002. Me duket se e kam thene qarte se metoda qe kane ndjekur shumica e historianeve skenderbegiane, duke u mbeshtetur vetem ne pohimet e historianeve te tjere, pa u konsultuar drejtperdrejt me burimet dokumentare, duhet lene prapa kraheve. Ne menyre te vecante temat madhore duhet te ushqehen drejtperdrejt nga burime dokumentare, natyrisht pa nenvleftesuar trajtesat studimore, te cilat kane vlere te pazevendesueshme kur permbajne analiza, gjykime, vleresime, qe nuk thuhen ne burimet dokumentare. Nje shembull te mire te kesaj metode na ka dhene Fan Noli, i cili per me teper, e ka shoqeruar monografine e vet mbi Skenderbeun te botuar me 1947, me 45 akte kancelareske dhe 9 fragmente burimesh tregimtare te periudhes se Heroit. Kjo domosdoshmeri metodike dhe metodologjike me ka nxitur prej kohesh qe te kopjoj me dore ose te riprodhoje me mjete moderne sa me teper burime dokumentare, qofshin kancelareske, qofshin tregimtare, ne origjinal dhe ne perkthim dhe te bindem me llogjiken time nese jane ose jo te verteta, ato qe thone historianet paraardhes. Si dihet, burimet dokumentare per historine shqiptare te se kaluares, perfshire dhe per periudhen e Skenderbeut, ashtu si dhe trajtesat studimore te morise se historianeve te huaj, jane ne gjuhe te ndryshme dhe te shumta. Ato fillojne qe nga tekstet e gjuheve te vdekura, latinisht, greqishte e vjeter ose osmanishte e hershme dhe vazhdojne me gjuhet mesjetare evropiane, italisht, anglisht, gjermanisht, frengjisht, spanjisht, greqisht, rusisht, serbisht, bullgarisht, turqisht dhe greqishten e sotme. Vetkuptohet se eshte teper e veshtire, ne mos e pamundur, qe historiani ti zoteroje, qofte dhe ne menyre pasive te gjitha keto gjuhe. Ne kete fushe ne ndihme te historianit vijne perkthimet. Per fat te mire, disa nga keto burime qe i perkasin epokes se Skenderbeut jane botuar ne origjinal dhe ne perkthimin shqip - si p.sh. burimet osmane mesjetare nga Selami Pulaha (1967), burimet bizantine mesjetare nga Koco Bozhori dhe Filip Lico (1967). Ketyre duhen tu shtohen edhe materialet e ndryshme te perkthyera, por te pabotuara, te cilat ruhen ne Arkivin e Institutit te Historise. Keto perkthime kane qene nje ndihme e madhe, jo vetem per mua, por per cilindo historian qe eshte marre dhe qe do te merret me epoken e Skenderbeut. Ekziston nje pikepamje, sipas se ciles historiani nuk duhet ti perdore keto perkthime, por duhet qe burimet dokumentare ti shfrytezoje direkt nga origjinali. Kjo eshte nje kerkese e padrejte sepse, sikurse u tha, historiani nuk mund ti dije te gjitha keto gjuhe. Nese historianit do ti kerkohet qe ti njohe te gjitha keto gjuhe, atehere jeta e tij do te kaloje duke mesuar gjuhe dhe si rrjedhim, nuk do te kete kohe te merret me histori. Historiani pra, ka te drejte ti perdore perkthimet, nga gjuhet qe nuk I njeh, me kush qe te shenoje edhe perkthyesin. Ata qe botojne dokumentet e perkthyera dhe nuk tregojne perkthyesin, nuk jane historiane te ndershem. Ata mund te cilesohen "plagiate". Une personalisht as e kam mohuar ndihmen nga keto perkthime, as nuk kam nguruar te ve emrin e perkthyesit. Sic mund ta shohe kushdo, ne monografine time mbi Skenderbeun dhe ne vellimin e pare te burimeve dokumentare qe se shpejti del nga shtypi, kam shkruar ne fund te cdo dokumenti edhe emrin e perkthyesit, jo vetem ne dokumentet e botuara, por edhe ne ato te pabotuara. Ne lidhje me vonesen e vellimeve dokumentare, aresyet kane qene kryesisht financiare. Duheshin fonde per te siguruar perkthyesa (per disa dokumente), redaktore, kompjuteriste dhe korrektore. Me kete rast falenderoj Akademine e Shkencave, e cila me ka ndihmuar ne punen time shkencore. Vec kesaj falenderoj Keshillin e Ministrave per vendimin qe mori keto kohet e fundit per te financuar botimin e tre vellimeve te kesaj serie dokumentare".

Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve : 7564
Registration date : 13/08/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Fri Apr 11, 2008 5:28 pm

Profesor, ju keni dhe nje ide mbi vendvarrimin e Heroit, qe nuk eshte ne vendin ku me 1968 eshte ngritur Memoriali i Vendvarrimit te Heroit. I qendroni atij arsyetimi?

"Nuk kam asnje aresye perse te heq dore nga ajo pikepamje. Ai qytetari lezhian qe me ka kritikuar per kete ceshtje, se gjoja e kam lene Skenderbeun pa varr, nuk ben dot dallimin midis varrit dhe vendvarrimit. Skenderbeu eshte varrosur ne Lezhe, ne Katedralen e Shen Kollit, pra Lezha eshte vendvarrimi i Heroit, kurse varri ne kuptimin e gropes ku eshte varrosur eshte tjeter ceshtje. Ne komisionin qe u ngarkua me 1967 per te shqyrtuar nese gropa e zbuluar brenda ne xhamine e Pazarit ne Lezhe, ishte ose jo varri i Skenderbeut, une me disa shoke vume ne dukje se ne ate grope nuk kishte asnje shenje qe te tregonte, ne rradhe te pare, se ka qene varr. Aty nuk gjeten as eshtra, as mure ose pllaka anesore qe kane zakonisht varret, sidomos varret e njerezve te shquar, sic ishte Skenderbeu. Nuk vlen te flas me tej se cfare ishte ajo grope. Zyrtarisht, komisioni i hodhi poshte argumentet qe ne aty shfaqem se varri i vertete i Skenderbeut ndodhej brenda mureve te kalase, aty ku duhet te kete qene edhe katedralja ose sic e thote Barleti "Kisha e Madhe e Shen Kollit", mbasi dihet mire se ne Mesjete katedralet, per hir te objekteve te vyera prej ari dhe argjendi ose pikturave qe ato kishin, zakonisht ndertoheshin brenda mureve te kalase, si p.sh. katedralja e Shen Stefanit ne Kalane e Shkodres, ose p.sh. katedralja e Shen Merise ne Kalane e Beratit. Komisioni nguroi te pohonte se aty ishte zbuluar varri i Skenderbeut. Si zgjidhje komisioni shpalli Lezhen si vendvarrim dhe ne vendin e supozuar si varri i Skenderbeut vendosi ngritjen e nje memoriali te emertuar, jo varri i Skenderbeut, por Memoriali i Vandvarrimit te Skenderbeut. Ne lidhje me kete ceshtje, ne monografi kam shkruar: "Ngritja e nje Memoriali, jo ne vendin e sakte, nuk e demton homazhin e nje kombi ndaj Heroit te vet, vecse eshte mire te dihet se varri i vertete i Heroit eshte diku aty prane". Keshtu, frika qe ka qytetari lezhian se e kam lene Lezhen pa varrin e Heroit, eshte pa vend. Edhe argumenti qe ai sjell se ne faltoren e pazarit eshte zbuluar varri i Heroit, nuk te bind. Nese ka argumente te tjera, ne ketu jemi, le ti thote, por te mos perserite ato qe kemi renditur ne monografi".
Cfare i la Skenderbeu pervec krenarise, shqiptareve?
"Krenaria eshte vetem nje nga kapitalet historike te vyera qe Skenderbeu u la shqiptareve. Me kryesori nuk eshte krenaria, por mesazhi historik qe ai u la brezave pas. Para se gjithash eshte lufta per lirine e atdheut, per vellazerimin e gjithe shqiptareve, pavaresisht nga dallimet krahinore, fetare dhe kategorive shoqerore. Tjeter mesazh i Skenderbeut eshte bashkimi i perjetshem rreth flamurit te tij, sic thote Fan Noli "nje flamur i madh per vegjeli", nje flamur i shenjteruar nga gjaku i nje populli te tere, i cili pikerisht per kete aresye i cau shekujt dhe sot valevitet ne te gjitha trevat ku sot banojne shqiptare, perfshire edhe bashkatdhtaret e diaspores. Ai na la dhe nje mesazh te trete: ta hedhim veshtrimin nga Perendimi".

A mund ti besojme Sami Frasherit, kur thote se Heroi yne u perdor nga Papa dhe nga mbreti i Hungarise?

"Per ato qe thote Sami Frasheri duhet gjykuar, duke e zhvendosur veten tone nga ditet e sotme ne fund te shek. XIX, kur ai dha vleresimet e tij per Skenderbeun. Dy jane konsideratat qe duhet te kemi parasysh ne kete vleresim, nivelin e njohurive historike per Skenderbeun qe ekzistonte ne fund te shek. XIX dhe ambjentin politik ne te cilin jetonin Sami Frasheri dhe lexuesit e shkrimeve te tij. Vleresimet e tij ne disa pika tani nuk qendrojne. Tashme e dime, sikurse e thashe edhe me pare, se te dy palet, edhe Skenderbeu, edhe Evropa, perfshire edhe Papen me Hungarine kishin interesa te perbashketa per luften kunder invazoreve osmane. Pra, as Skenderbeu, as Papa ose Hungaria, nuk qene vegla te njeri-tjetrit, por aleate me njeri-tjetrin".
Pas 84 viteve jete, a mund te thuhet se monografia "Skenderbeu - Jeta dhe Vepra", eshte vepra me e plote e jetes suaj?

"Deri tani, mendoj se po. Nuk e di se cdo te sjelle e ardhmja".

A mendoni qe shqiptaret do ishin kaq pasive me rastin e festimeve te kujtimit te tij?

"Deri diku, po. Perderisa deri sot ne e kemi perfytyruar Skenderbeun vetem si udheheqes i luftes clirimtare dhe meqenese ne rrethanat e sotme nuk kemi nevoje te na nxite per te shkundur si dikur, roberine e huaj, ne menyre te pandergjegjshme shumekush ka menduar se vendi i Heroit eshte vetem ne muze dhe me te duhen te merren vetem drejtoret e tyre. Por, nese e kundrojme Skenderbeun per mesazhet qe na la, atehere ai duhet te jete kurdohere i pranishem ndermjet nesh".
Cfare do te presim ne vazhdim nga Profesor Kristo Frasheri?
"Me nje fjale, persa i perket projekteve te ardhshme, le tia leme kohes

_________________
Ėshtė diēka qė vlen...

mė shumė se pranvera, qė shkėlqen mė shumė se dielli ,mė shumė se ari...
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve : 7564
Registration date : 13/08/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Fri Apr 11, 2008 5:39 pm

Artikull ne "Korrieri" : Artikull ne "Korrieri"




Interviste me Prof. Kristo Frasherin: Kete vit eshte vendosur te perkujtohet jubileu i 600 vjetorit te lindjes se Heroit tone Kombetar, Gjergj Kastriotit Skenderbeut. Ku mbeshtetet pohimi i historianeve se Skenderbeu lindi me 1405? A ka vertetesi dokumentare kjo date?
"Vertetesine dokumentare te datelindjes sot e japin vetem regjistrat e gjendjes civile, kurse ne Mesjete regjistrat pagezimore te famullive kishtare. Per shkak te trazirave te koheve, te tilla akte nuk ka as per Skenderbeun, as per cilindo personalitet tjeter mesjetar. Ka sipas rastit vetem pohime deshmitaresh ose llogaritje te peraferta, te mbeshtetura gjithashtu ne deshmi historike. Biografi me i hershem i Skenderbeut, humanisti shkodran Marin Barleti, megjithe te dhenat e shumta qe jep per Heroin, vitin e tij te lindjes nuk e thote. Njofton vetem se kur vdiq ishte 63 vjec, kurse vitin e vdekjes e jep sipas kalendarit popullor venedikas (1466), ne vend te vitit gregorian 1468. Vitin e lindjes historianet e nxorren duke u mbeshtetur ne te dhenat e tjera qe jep per te Barleti. Por, ne te dhenat e tij ka disa mosperputhje. Ai thote p.sh. se Skenderbeu u dorezua peng kur ishte 9 vjec, se dorezimi peng u krye kur Sulltan Murati II ndermori fushaten kunder Shqiperise dhe sipas tij kur vdiq ishte 63 vjec. Mosperputhjet ne njoftimet e Barletit te bien menjehere ne sy. Nese ai kur vdiq ishte 63 vjec duhet te kete lindur rreth vitit 1404 ose 1405. Dorezimi peng ne moshen 9 vjecare i takon te kete ndodhur me 1413 ose 1414. Por dihet se Sulltan Murati hipi ne fron me 1421 dhe se fushaten kunder Shqiperise e ndermori me 1423,pra kur Skenderbeu duhet te kete qene ose 16, ose 18 vjec. Si rrjedhim, per te kapercyer keto mosperputhje, historianet kane qene te detyruar te ndryshojne ose vitin e lindjes ose vitin e dorezimit peng, ose emrin e Sulltanit, ose moshen e vdekjes. Disa historiane (Hammer, Paganel, Fallmerayer) preferuan te ndryshonin vitin e lindjes. Sipas tyre Heroi duhet te kete lindur me 1414, duke respektuar keshtu moshen 9 vjecare te dorezimit peng dhe emrin e sulltan Muratit II, tek i cili u dorezua peng. Megjithate mosperputhja nuk u kapercye, mbasi me kete datelindje, Skenderbeut i takon te kete vdekur ne moshen 56 vjecare dhe jo 63 vjecare, si pohon Barleti. Historiane te tjere (Cinkaizen, Pizan, Marinesko), preferuan te ndryshonin moshen e dorezimit peng. Sipas tyre, Skenderbeu lindur me 1405, duhet te jete dorezuar peng me 1423, kur Sulltan Murati ndermori fushaten kunder Shqiperise, pra ne moshen 18 vjecare. Me kete pikepamje respektohej edhe mosha 63 vjecare e vdekjes se Skenderbeut. Ka me ne fund edhe historiane te tjere (Hopf, Pisko, Pulaha), te cilet mendojne se keto mosperputhje kapercehen duke ndryshuar emrin e sulltanit, si rrjedhim duke pohuar se Skenderbeu u dorezua peng te Sulltan Mehmeti I, por jo te Sulltan Murati II. Por emrin e sulltanit nuk kemi te drejte ta ndryshojme, mbasi Sulltan Mehmeti I nuk udhehoqi asnje ekspedite ushtarake kunder Shqiperise, kurse emrin e Sulltan Muratit II e permendin shume burime dokumentare, madje edhe kronistet osmane te shek. XV. Historiani qe ka ndryshuar here pas here vitin e lindjes se Heroit, eshte Fan Noli. Ne punimin e tij te vitit 1921, vuri si datelindje vitin 1412; ne disertacionin e vitit 1947 vitin 1404 ose 1405; perkundrazi ne leksionin qe mbajti me 1460, caktoi vitin 1400.
Tashme ka kohe qe historianet ne pergjithesi pranojne se Skenderbeu ka lindur ne vitin 1405. Kete date kam pranuar dhe une. Viti 1405 nuk del vetem nga pohimi i Barletit, por edhe nga njoftimi qe na jep fisniku shqiptar Gjon Muzaka, bashkekohes i Skenderbeut, i cili thote se vdiq ne moshen 63 vjecare. Ka edhe nje burim dokumentar me vlere te padyshimte. Eshte ambasadori i Mantoves J. P. Arrivabenus, prane Selise se Shenjte, i cili e pa me sy Skenderbeun me 12 dhjetor 1466 ne Rome, kur Heroi vizitoi Papen Pali II. Dy dite me vone ai i shkruante nenes se tij se Skenderbeu "eshte nje burre shume i moshuar, i kalon te 60 vjetet (é homo molto de tempo, passa li 60 anni). Me keto te dhena mund te pranohet perfundimisht se Skenderbeu ka lindur ne vitin 1405, kurse per muajin dhe diten e sakte te lindjes, heperhe, as qe mund te flitet".
E kishit menduar ndonjehere qe 600 vjetori i lindjes se Heroit Kombetar te vinte kaq i pazeshem nga bashkepatriotet e tij?
"Nuk e kisha menduar jo vetem se mund te vinte kaq i pazeshem, por edhe se mund te vinte kaq shpejt. Jubileu i 500 vjetorit te vdekjes se Gjergj Kastriotit, i cili u perkujtua me madheshti me 1968, pra 37 vjet te shkuara, me duket sikur ka ndodhur pak kohe me pare. Kjo vjen jo vetem ngaqe koha ecen shpejt, madje shume shpejt, por edhe nga fakti se ai jubile u perkujtua ashtu sic e meritonte Heroi, me shume aktivitete shkencore, kulturore, artistike, te cilat zgjaten gati nje vit dhe u shtrine brenda dhe jashte vendit. Sic ndodh zakonisht, ngjarjet e bujshme lene pershtypje aq te thella sa njeriut i duket sikur kane ndodhur shume prane ne kohe. Por ja -qe pas 37 vjeteve erdhi dhe jubileu i 600 vjetorit te lindjes se Heroit, i cili meriton patjeter qe te perkujtohet me madheshti edhe per nje arsye tjeter. Pas gati kater dekadash sot ne Shqiperi jetojne disa gjenerata, te cilat ne ate kohe nuk kishin lindur ose qene femije. Si rrjedhim, ato kane nevoje ta perkujtojne, ne mos me teper, te pakten me madheshtine e jubileut te vitit 1968. Per me teper edhe shumica e autoreve e spektatoreve qe moren pjese ne ate jubile me punime shkencore, me vepra letrare, me krijime artistike, duke filluar qe nga pikturat e deri te melodramat, sot nuk rrojne me. Pra eshte e domosdoshme qe edhe ata ta perkujtoje dhe ta vleresoje vepren e tij, mbasi Ai u takon gjithe brezave.
Ne lidhje me pyetjen tuaj, me keqardhje duhet thene se qarqet qeveritare dhe shkencore, ne pergjithesi jane treguar te pakujdesshem per ta pergatitur me kohe kremtimin e ketij jubileu. Ndoshta ngase jane prokupuar nga probleme te tjera, aresye kjo jo e justifikueshme".
Po historianet perse heshtin? E kujt eshte pergjegjesia?
"Disa dite me pare keni shkruar se historianet tane ne vend qe te merren me jubileun e Heroit, po shajne njeri-tjetrin. Nuk jam plotesisht me ju. Ju keni thene gjysmen e se vertetes. Jam historian, por deri sot nuk jam marre me sharjet e historianeve, perkundrazi, kam kohe qe jam angazhuar me Skenderbeun. Dy vjet me pare botova monografine mbi Heroin. Ne te njejten kohe po punoj per disa vellime me burime dokumentare per epoken e Skenderbeut, nga te cilat vellimin e pare e kam dorezuar per shtyp. Nese e keni fjalen per te tjere, edhe ketu vetem pjeserisht keni te drejte, pasi jo te gjithe merren me sharje. Ka vetem ndonje koke e semure dhe ndonje gazete e pocaqisur qe ne kete vit jubilar te Heroit, ne vend qe te botoje studime serioze per te dhe per vepren e tij historike, i ve me kenaqesi faqet e saj ne dispozicion te kritizereve, per ta shnderruar jubileun, nga nje homazh per Heroin, ne nje arene gladiatoresh historiane. Por, shyqyr Perendise, shumica e historianeve nuk jane te semure per te rene viktima te fyerjeve dhe spicave "luftencitese" pa buke.
Eshte rasti te kujtojme se per kremtimin e jubileut te vitit 1968 barren me te madhe te punes pergatitore e perballoi sektori i Studimeve Mesjetare te Institutit te Historise, ne ate kohe prane Universitetit Shteteror te Tiranes. Tani barren kryesore per kete jubile i takon ta perballoje Instituti i Historise, prane Akademise se Shkencave te Shqiperise dhe ne menyre te vecante, Departamenti i Studimeve Mesjetare. Me sa dime, Departamenti perkates i Institutit te sotem te Historise nuk e ka vene ujet ne zjarr. Duket se medjevistet e tij i ka zene nje gjume i thelle. Nuk kane bere asgje per Skenderbeun.
Pergjegjesi per kete plogeshti ndaj jubileut e ka Drejtoria e Institutit te Historise. Perse nuk i detyroi me kohe historianet e ketij departamenti ta parashikonin kete jubile ne planin e tyre te punes? Perse ajo nuk u kerkon llogari anetareve te ketij departamenti se me cfare do ta nderojne jubileun e Skenderbeut? Perse ajo eshte pajtuar me plogeshtine e tyre?"
Kur filluat qe te merreni me Skenderbeun dhe si e keni percjelle per me shume se 50 vjet vepren dhe dokumentet qe lidhen me Heroin?
"Skenderbeu me ka terhequr qe kur kam qene fare i ri, qe ne vitet 30 te shek. te kaluar, kur isha nxenes i shkolles se mesme. Dashurine per te ma ka percjelle, ne menyre te vecante punimi i Fan Nolit "Historia e Skenderbeut (Gjergj Kastriotit), Mbretit te Shqiperise", botuar ne Boston 1921, te cilin e kishim si tekst mesimi ne "Liceun e Tiranes". Me ka bere per vete mjeshtria dokumentare dhe artistike me te cilen Fan Noli e ka "qendisur" figuren e Skenderbeut. Me vone Heroi nuk mu nda asnjehere nga mendja, vazhdimisht ma ka cukitur ndergjegjen. Tri punime te vecanta (pervec vepres se permendur te Fan Nolit, botuar me 1921) kane zbukuruar biblioteken time modeste - disertacioni i Xhevat Korces "Tri pyetje nga jeta e Skenderbeut" (1923), ai i Athanas Gegaj "LAlbanie et lInvasion Turque au XV siecle", botuar ne Paris 1937 dhe disertacioni i Fan Nolit "George Castriot Scanderbeg (1405-1468)", botuar ne Nee York, 1947. Kete te fundit, pervec vepres ne anglisht, e kam patur te perkthyer shqip ne doreshkrim perpara se ai te botohej me 1967. Dora-dores me lindi dhe deshira per tu marre me Heroin. Fillova keshtu te shfrytezoj dhe punime te tjera duke u perqendruar me teper ne vjeljen e burimeve dokumentare. Nje vend te vecante ne kete angazhim zuri vepra e J. Radonicit "Gjuraq Kastriot Skanderbeg i Arbania u XV veku", Beograd 1942, nje veper e ngjeshur me qindra dokumenta te shek. XV mbi Skenderbeun. Sproven e pare per historine e Heroit e ndermora ne vitin 1958 (me rastin e 490 vjetorit te vdekjes se Heroit) - nje punim modest, i cili u botua si suplement i revistes "Shqiperia e Re", ne anglisht, frengjisht, rusisht. Per kete botim mora nje pergezim edhe nga Fan Noli. Pas 1 viti hartova, vec te tjerave, kapitullin kushtuar epokes se Skenderbeut, e cila u perfshi ne "Historia e Shqiperise". Vell. I (Tirane 1959), botuar nga Universiteti Shteteror i Tiranes. Me vone kam botuar here pas here punime te tjera me tematika te ndryshme, gjithmone per Skenderbeun, derisa ne vitin 2002 botova monografine e permendur mbi vepren dhe jeten e Heroit".
Ju pretendoni ne krijimin tuaj se Skenderbeu ishte nismetari i shtetit kombetar dhe kete e lidhni me faktin se ne te njejten kohe, ne kontinentin evropian, filloi procesi i formimit te shteteve kombetare. Pse nuk eshte shquar ky element ne historiografine tone deri me tani?
"Qe procesi i formimit te shteteve nacionale ne Evrope filloi ne shek. XV, eshte nje fakt. Shqiperia nuk kishte perse te bente perjashtim. Me duket se ne kreun XI te monografise, kam sjelle argumente qe deshmojne se edhe ne Shqiperi nen udheheqjen e Skenderbeut, u krye kalimi nga luftat e vecuara te krereve princerore shqiptare me tendenca partikulariste, ne shkrirjen e ketyre zoterimeve partikulariste ne nje shtet te bashkuar, e thene ndryshe ne nje shtet nacional. Persa i perket pyetjes, perse ky element nuk eshte shquar ne historiografine tone deri me sot, ka nje shpjegim.
Pas vdekjes se Skenderbeut, Shqiperia hyri nen sundimin osman, i cili vazhdoi 4 shekuj e gjysme. Ne keto rrethana sa me teper kalonin vitet, aq me teper dilte ne plan te pare vepra e Skenderbeut si udheheqes i luftes clirimtare, aq me teper merrte vlere mesazhi qe ai u la shqiptareve per ti kthyer me lufte atdheut lirine. Gjithashtu edhe per opinionin evropian vepra kryesore e Skenderbeut nuk ishte krijimi i shtetit shqiptar, por lufta per liri qe ai zhvilloi kunder invazoreve osmane, e cila u be mburoje per qyteterimin evropian. Kjo eshte arsyeja perse Skenderbeu shfaqej ne kujtesen e shqiptareve dhe ne ate te elites evropiane jo si burre shteti, por si nje kryekapedan i lirise hipur mbi kale me shpate ne dore.
Sot gjendja ka ndryshuar. Shqiptaret sot e kane shtetin e tyre kombetar. Vec kesaj, shteti i tyre ka nje vend te stabilizuar ne hapesiren boterore. Me krijimin e bashkesise evropiane rreziku per invazione nga jashte, ka kaluar. Sot, para shqiptareve shtrohet detyra e perparimit sa me te shpejte te vendit, e cila kerkon nje bashkim po aq te forte sa dhe ai per te cilin kishte nevoje lufta clirimtare. Sot mesazhi qe leshon Heroi Kombetar nuk eshte si ai qe u drejtonte shqiptareve ne kohen e Rilindjes: "O djem rrembeni pushket/ Ja vdekje/ Ja liri/". Sot trumbeta e tij na therret te forcojme bashkimin, te rrembejme librat, te pushtojme shkencat, te ndricojme vendin, te permiresojme ekonomine, te zbukurojme atdheun, per te hyre sa me pare ne Bashkimin Evropian. Kjo eshte arsyeja perse pa hequr dore nga vleresimi tradicional i Skenderbeut vetem si udheheqes, gjenial i luftes clirimtare dhe si strateg, gjithashtu gjenial i fitoreve ushtarake, ne duhet ta vleresojme ca me teper Skenderbeun, ashtu sic e kam trajtuar ne monografine e permendur: "Vepra e dyte e Skenderbeut, madje me e madhe per nga vlera historike, eshte krijimi i shtetit te bashkuar shqiptar, i nje shteti me karakter kombetar dhe jo partikularist...Vecori e shtetit te Skenderbeut eshte se ai lindi ne shtratin e luftes clirimtare, madje ne kombinim dialektik me te - ne veshtrimin se lufta per liri i dha shtytje aspirates per shtetin kombetar dhe e kunderta, aspirata per shtetin kombetar e fuqizoi luften per liri" Dhe me tej: "Shteti shqiptar i krijuar nga Skenderbeu me pushtet te perqendruar, pavaresisht se pati nje shtrirje territoriale te kufizuar, pati karakterin e nje shteti nacional per faktin se u udhehoq nga prirja per nje shtet te centralizuar dhe per te perfshire ne kufijte e vet trojet shqiptare. Rendesia e kesaj vepre qe ndermori Skenderbeu mund te cmohet po te kemi parasysh se rezultati me i madh qe ka arritur nje kombesi gjate Mesjetes ka qene krijimi i shtetit te vet nacional. Gjithashtu vlera e kesaj vepre kuptohet po te kemi parasysh se kombesite, te cilat gjate Mesjetes nuk arriten te krijonin shtetin e vet me karakter nacional, u asimiluan ose u shperbene si kombesi nga shtetet e huaja qe ato i paten nen zgjedhe per shekuj me rradhe, duke i fshire si kombesi nga faqja e Historise (Kr. Frasheri. Po aty, ff. 482-483)". Eshte per te ardhur keq qe ne vellimin e pare te "Historise se Popullit Shqiptar", botuar nga Instituti i Historise (Tirane 2002) flitet per formimin e shtetit shqiptar, afersisht sipas formulimeve qe permban kapitulli perkates i "Historise se Shqiperise", vellimi I, botuar ne Tirane me 1959. Edhe ne fund te kapitullit perkates kur behet vleresimin i vepres historike te Heroit, qendrohet ne vleresvetem si udheheqes i luftes clirimtare, si mjeshter i artit luftarak, si burre shteti qe u lidh me masat popullore, si njeri qe zgjodhi drejt aleatet nderkombetare, por nuk i kushtohet asnje vemendje vepres se tij madheshtore, historike: formimit te shtetit te perqendrur shqiptar dhe vleres historike te ketij shteti. Shkurt, autori i ketij kapitulli nuk ka mundur te dale nga vargonjte e vleresimit, tashme te tejkaluar, perderisa kalendari i ka mbetur ne vitin 1962, kur ai mbaroi Fakultetin e Historise".

_________________
Ėshtė diēka qė vlen...

mė shumė se pranvera, qė shkėlqen mė shumė se dielli ,mė shumė se ari...


Edituar pėr herė tė fundit nga Sofra nė Fri Apr 11, 2008 5:45 pm, edituar 1 herė gjithsej
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Sofra
Admin
Admin


Male
Numri i postimeve : 7564
Registration date : 13/08/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Fri Apr 11, 2008 5:43 pm

Ne Sinje te Eperme ne Diber akoma ka toponime qe evidentojne kohen e Kastrioteve, ndersa ne fshat eshte dhe nje museum kushtuar atij. A mendoni se ia vlen kembengulja per origjinen e tij pikerisht ne kete vend?
"Kryesore per Heroin Kombetar eshte vepra e tij historike. Pastaj vjen origjina e tij shqiptare, te cilen dikur disa historine te huaj e paten mohuar, por qe ka kohe qe tezat e tyre jane harruar. Origjina krahinore vjen ne rradhe te dyte, per te mos thene ne rradhe te trete. Eshte ceshtje krenarie lokale. Kam permendur ne monografi rastin e Homerit, per origjinen e te cilit debatonin shtate qytete te Hellades antike. Edhe per Skenderbeun fshatra te Dibres, Matit, Kukesit, Mirdites, Krujes ngulnin kembe se ai ka qene pinjoll i tyre. Me 1951 Prof. Aleks Buda, duke u mbeshtetur ne te dhenat qe njiheshin ne ate kohe, mendoi se Kastriotet ishin me origjine nga krahina e Hasit. Kete pikepamje kam mbajtur dhe une ne shkrimet e para mbi Skenderbeun. Me vone dolen ne drite burime te tjera dokumentare, te cilat vertetuan pohimin e fisnikut shqiptar, bashkekohes i Skenderbeut, Gjon Muzaka, sipas te cilit ata ishin nga fshati Sinje i mikrokrahines Qillen te Dibres se Poshtme. Kjo teze gjeti mbeshtetjen edhe ne burimet e hershme dokumentare osmane. Sipas deftereve kadastrale turq dhe te burimeve te tjera perendimore, vertetohet prania e fshatareve me mbiemrin Kastriot me mikrokrahinen e Qillnes, ne menyre te panderprere per dy shekuj e gjysme. Keto njoftime, tashme te padyshimta, me detyruan te heq dore prej kohesh nga pikepamja e origjines se Kastrioteve nga fshati Mazrek i Hasit. Me sa mbaj mend une edhe vet Prof. A. Buda hoqi dore nga pikepamja e tij e shprehur me 1951. Megjithate ka ende njerez qe nuk duan te binden, por vazhdojne te kopjojne pikepamjen e dikurshme te origjines nga Hasi (pa na sjelle deshmi te reja), nga e cila mbrojtesit e saj te dikurshem kane hequr dore prej kohesh. Vec kesaj, nje arsimtar i ekzaltuar matian me akuzon se duke pohuar se Skenderbeu ishte nga Dibra e Poshtme dhe jo nga Mati, dalengadale po ia fal Heroin Kombetar Maqedonise. Si duket as arsimtari matian, as botuesi i shkrimit te tij, nuk e dine se Dibra e Poshtme (Peshkopia) eshte krahine shqiptare dhe ndodhet ne Shqiperi. Perfundimisht dua te perseris se kryesorja per mua eshte qe Skenderbeu eshte shqiptar, kurse pohimin e origjines se tij nga mikrokrahina e Qillnes e kam shfaqur i shtyre vetem nga forca bindese e argumentave historike".
Profesor, cfare mund te themi me pak fjale per familjen e Skenderbeut, ne saje te dokumenteve qe keni hulumtuar?
"Po ai historian qe mbron prejardhjen e Kastrioteve nga Hasi me ka akuzuar sikur une kam thene se Skenderbeu ka qene fshatar (Gazeta "Tema", 16-17 janar 2005). Duke degjuar kete absurditet me kujtohet nje thenie e Faik Konices, te cilen me lejoni ta tregoj para se te pergjigjem. Ne fillim te shek. XX kur ai botonte revisten e vyer "Albania", redaksise se saj i vinin plot letra pergezimi, nga lexuesit, ne pergjithesi emigrante shqiptare, te cilet e kishin mesuar shkrimin shqip jo ne shkolle, por nga njeri-tjetri. Disa nga keta lexuesa e pergezonin Faikun me vargje - nuk mungonin edhe vargje te ngjashme me ato te Mazllemit te Palomes. Ndonjeri e niste letren pak a shume ne kete menyre: "I dashur Faik/ te dua si mik/ me teper se nje ciflig/ mik per kok/ me teper se 100 ok etj. Faik Konica pasi u ngop me te tilla letra leshoi nje sentence, te cilen une e kam degjuar nga miqte e tij: "Te shkretet shqiptare, kur mesojne shkronjat, kujtojne se behen imin tradicional. Skenderbeu cmohet vetem si udheheqes i luftes clirimtare, si mjeshter i artit luftarak, si burre shteti qe u lidh me masat popullore, si njeri qe zgjodhi drejt aleatet nderkombetare, por nuk i kushtohet asnje vemendje vepres se tij madheshtore, historike: formimit te shtetit te perqendrur shqiptar dhe vleres historike te ketij shteti. Shkurt, autori i ketij kapitulli nuk ka mundur te dale nga vargonjte e vleresimit, tashme te tejkaluar, perderisa kalendari i ka mbetur ne vitin 1962, kur ai mbaroi Fakultetin e Historise".
Po ne lidhje me rinine e Heroit?
"Ne lidhje me femijerine e Heroit, njoftimet jane mjegullore. Ne historiografi ka sunduar dhe deri diku vazhdon te sundoje ende tregimi i M. Barletit, sipas te cilit ai vajti peng te sulltani kur ishte 9 vjec dhe u kthye ne atdhe pas 29 vjetesh, kur ai ishte 38 vjec. Por ky tregim, i shnderruar prej kohesh ne legjende, eshte vene ne pikepyetje nga mjaft historiane, ne menyre te vecante nga analiza kritike qe Fan Noli i beri tregimit te Barletit. Une e kam marre seriozisht kritiken e Nolit, ndonese ne disa pika te dores se dyte verejtjet e tij nuk me jane dukur bindese. Hollesirat jane dhene ne monografine e permendur. Shkurtimisht them se Skenderbeu eshte dorezuar peng te sulltan Murati II me 1423, pra kur ishte 18 vjec. Pasi kreu per tre vjet shkollen ushtarake te Ic-ogllaneve e shohim ne Shqiperi me 1426. Pastaj emri i tij zhduket nga burimet dokumentare dhe ne mes te viteve 30 shfaqet si spahi ne sanxhakun e Ohrit. Me 1438 e gjejme qeveritar te administrates feudale-ushtarake osmane ne Shqiperi, subash te Krujes dhe me 1443 duket se ishte sanxhakbej i Dibres, kur vajti ne betejen e Nishit ne krye te 300 kaloresve, me te cilet ai e braktisi frontin dhe ne nentor u kthye ne Diber, me tej ne Kruje ku ngriti flamurin e kryengritjes clirimtare. Gjithsesi fjala e fundit ne lidhje me kete pjese te jetes se Heroit, ende nuk eshte thene perfundimisht".
Sa i besueshem eshte Sami Frasheri ne enciklopedine e tij, per portretizimin e Skenderbeut?
"Sami Frasheri ka dhene vleresime per Skenderbeun si ne veprat shqip, ashtu dhe ne ato turqisht. Vetkuptohet se ne gjuhen shqipe pena e tij flakeron nga krenaria si shqiptar, kurse ne gjuhen turqisht stili eshte i matur, kufizohet vetem ne shtjellimin e ngjarjeve. Kjo eshte e kuptueshme po te kemi parasysh se shkrimet shqip u drejtoheshin shqiptareve, te cilet e adhuronin njesoj si ai vepren madhore te Skenderbeut si udheheqes i luftes clirimtare, si Heroi i tyre Kombetar. Perkundrazi ne shkrimet turqisht, meqenese i drejtohej nje publiku kryesisht jo shqiptar, ai vleren e vepres se tij historike te Skenderbeut e shtjellon nepermejt ngjarjeve duke lene te nenkuptohen, midis rreshtave, se ai dhe shqiptaret ne lufte kunder dy sulltaneve te medhenj, kane qene kurdohere fitimtare!

_________________
Ėshtė diēka qė vlen...

mė shumė se pranvera, qė shkėlqen mė shumė se dielli ,mė shumė se ari...
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
fati
Anėtar i ri
Anėtar i ri


Numri i postimeve : 75
Registration date : 02/03/2008

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Sat Apr 19, 2008 3:23 pm

Hey a mos ka qen nena e skenderbeut nga gostivari, gradeci?????

Dhe e martume diku ne Peje, afer nje lumi te bardh Wink

A eshte krejt e thashe e thenme ?????


Ju pershendes
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
eri M
Anėtar aktiv
Anėtar aktiv


Numri i postimeve : 737
Registration date : 02/04/2008

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Sat Apr 19, 2008 3:37 pm

fati shkruajti:
Hey a mos ka qen nena e skenderbeut nga gostivari, gradeci?????

Dhe e martume diku ne Peje, afer nje lumi te bardh Wink

A eshte krejt e thashe e thenme ?????


Ju pershendes


Po more nėna e Skenderbeut ka qenė halla e sejfedin Hadumit - deputet !
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
fati
Anėtar i ri
Anėtar i ri


Numri i postimeve : 75
Registration date : 02/03/2008

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Sat Apr 19, 2008 5:13 pm

Jo tezja jem ka qen, seriozisht jam ka pyes a eshte e vertet se sot ni profesor e deklaroi se ka shkruajt prap historin e shqiptareve ne kohen e skenderbeut.


a eshte e vertet????
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Beton
Hero anėtar
Hero anėtar


Numri i postimeve : 5729
Vendi : Zvicėr
Profesioni/Hobi : no money no honey
Registration date : 10/09/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Sat Apr 19, 2008 5:19 pm

fati pershendetje

Eshte shume e verte se Nena e Skenderbeuat eshte nga Gradeci.

''Por, nese nuk gabohem Gradeci i bije ne komunen e Tetoves e jo te Gostivarit.''

eri M po qe ke pergjigje per antaret mundohu te kontribuoish me pergjigje, nese jo,nuk kemi nevoj te prishtet tema te ja futim kote ne tema FLM.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
http://www.bashkimikombetar.com
Leka i Madh
V.I.P
V.I.P


Numri i postimeve : 1368
Vendi : Dielli lind nga malet!
Registration date : 02/09/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Fri May 02, 2008 8:08 pm

Sofra, Beton, Kolapetrit, Tom Sojer, Ago Muj dhe gjithe te tjeret lexojeni kete fakt senzacional i cili ia kenaq zemren cdo shqiptari. Senzacionale per bese! Ju lutem lexojeni:

Lajme nga Kėrēova : Zbulim senzacional nė Kėrēovė - Skėnderbeu i pikturuar nė muret e kishės
Postuar nga Gurra Kyqur 2008/4/9 20:30:00 (165 Lexime)



njė kishė tė rrethit tė Kėrēovės zbulohet piktura e Skėnderbeut.
Magjistri i shkencave te Historisė nga Kėrēova, Ilmi Veliu, kėto ditė
ka bėrė njė zbulim senzacional nė njė manastir ortodoks qė gjendet nė
rrethinėn e Kėrēovės.Atij deri mė tash nuk i ėshtė lejuar qė tė bėnte
hulumtime dhe tė fotografonte nė kėtė manastir me arsyetimin se ėshtė e
ndaluar tė fotografohet nė kishė, por tash, ai ka mundur ta bėnte atė
si drejtor i muzeut tė Kėrēovės.
Ėshtė fjala pėr njė fotografi tė
Skėnderbeut e pikturuar, me siguri nga ndonjė piktor shqiptar, ndoshta
Onufri, nė murin e kishės, sė bashku me disa shenjėtorė tė tjerė.
Fotografia ėshtė gati identike me fotografitė tjera qė jėnė zbuluar
kohėt e fundit nga Eqrem Zeneli nė Muzeun e Vienės, pastai nė
Bildarchiv poashtu nė Vienė, nė arhivin e Magdeburgut pikturuar nga
Johan Franke mė 1606, arhivin e Nynbergut e pikturuar nga Hoffman mė
1678, e kėshtu me radhė , thotė drejtori i muzeut Mr. Ilmi Veliu.

“Fotografia
mė sė shumti i pėrngjan asaj nga Muzeu i Vjenės edhe pse ka ngjashmėri
edhe me fotografitė tjera” thotė Ilmi Veliu. Nga hulumtimet tjera qė ka
bėrė Mr. Ilmi Veliu, ka vėrtetuar se ky manastir ėshtė objekt i
pėrbashkėt i dy konfesioneve fetare; atij krishter dhe Islam. Autorit
tė kėtyre zbulimeve kėtė i’a ka vėrtetuar edhe profesoresha e tijė nė
Universitetin e Shkupit, Prof.dr. Darinka Petrevska, se nė njė anė tė
kishės nuk ka fotografi dhe se ėshtė vendi pėr tu falur muslimanėt.
Unė
u vėrtetova pėr kėtė, thotė historiani i njohur nga Kėrēova, sepse nė
anėn e objektit ku nuk kishte freska kishtare, ishte edhe bunari pėr tė
marrė abdest dhe kishte shėnja qė i ka njė xhami brėnda, siē janė
“Mihrabi” ku rrin hoxha dhe “Minberi” ku kėndohet hytbja. Ky objekt, me
qė ka shenja shqiptare, autori i kėtij hulumtimi dhe zbulimi mendon se
ėshtė i ndėrtuar nga shqiptarėt e krishterė dhe muslimanė, tė cilėt
jėnė llogaritur si vėllezėr tė njė gjaku, dhe kurgjė nuk i ka penguar
qė aty tė faleshin sė bashku, secili sipas riteve fetare tė veta ,
ashtu siē ka qenė familja dhe ushtria e Skėndėrbeut, e pėrbėrė nga
shqiptarė muslimanė dhe tė krishterė tė cilėt bashkė jėnė falur dhe
bashkė kanė luftuar.

Shaban Dalipi 9 prill 2008
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Leka i Madh
V.I.P
V.I.P


Numri i postimeve : 1368
Vendi : Dielli lind nga malet!
Registration date : 02/09/2007

MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Fri May 02, 2008 8:09 pm

Kjo eshte nje mrekulli. Rrofte Shqiperie natyrale. Rrofte historia jone kombetare. Perpara djemte e Gjergj Kastriotit!
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Sponsored content




MesazhTitulli: Re: Historia e Skenderbeut   Today at 1:26 pm

Mbrapsht nė krye Shko poshtė
 
Historia e Skenderbeut
Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 3Shko tek faqja : 1, 2, 3  Next

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
Bashkimi Kombėtar :: Shqiptarėt :: Histori-
Kėrce tek: